Makke lammetjes

Dom. Naïef. Verkeerd voorgelicht. Onoprecht. Vals. Wat Toine Beukering ook was of is of mankeert, hij is ongeschikt als voorzitter van de Eerste Kamer. De voormalig brigade-generaal vindt dat Joden maar weinig verzet boden in de Tweede Wereldoorlog. “Dat zo’n dapper strijdbaar volk als makke lammetjes gewoon (sic) door de gaskamers werd gejaagd.”

Beukering is van Forum voor Democratie, de partij die steeds onfrisser begint te ruiken, maar de oud-militair vindt zichzelf een ‘overtuigd liberaal.’ Zijn opmerkingen over het weinige verzet van Joden was voor hem juist brandstof om in het leger te gaan. Dat nooit meer, zo had hij gedacht. Tsja. Impliciet de Joden zelf de schuld geven van hun ondergang. Je moet maar durven.

Beukering had beter kunnen weten en zich meer kunnen verdiepen en lezen. Het boek ‘Vogelvrij. De jacht op de Joodse onderduiker’ van Sytze van der Zee, bijvoorbeeld. Hoe er naast en na de razzia’s individueel of in kleien groepjes werd gejaagd op Joden. En hoe mensen niet te beroerd waren hun buren aan te geven of kopgeld van 5 of 10 gulden op te strijken voor een uit zijn onderduikplaats gesleurde Jood.

Nederland kent het relatief hoogste percentage vermoorde Joden. Heel erg welkom waren ze hier niet. De Duitsers werden ‘keurig’ geholpen bij het traceren, uitsluiten, concentreren, opjagen en op transport zetten van onze Joodse landgenoten.
In zijn boek citeert Van der Zee uit het boek ‘Na de ondergang’ van politicoloog Ido de Haan. De Haan constateert: De ondergang van de Joden speelde zich af om de hoek, voor de deur, op de trap, in de huiskamer. Iedereen kon zien dat ze ontrecht, mishandeld en vernederd werden. En al konden waarschijnlijk de meesten zich geen voorstelling maken van de wijze waarop de Joden zouden worden gedood, sommigen waren zelfs niet in staat het leed dat zich zo dichtbij afspeelde, onder ogen te zien.

Als er al makke schaapjes waren, dan waren dat heel veel Nederlandse landgenoten die het wel best vonden en graag de andere kant opkeken en leeggekomen huizen van Joden leegroofden en in bezit namen. Het is een schaamtevolle episode in onze geschiedenis. De kronkelende gedachten van dit neo-kamerlid hebben we echt niet nodig om dit nog een keer te onderschrijven.

It’s A Little Bit Funny

Je ziet het vaker. Een rotte jeugd is een goudmijn voor menig schrijver en artiest. Neem Elton John. Of Reginald Dwight, zoals hij echt heet. Geen liefde, geen aandacht, een vader die vertrekt, een moeder die uitsluitend van zichzelf houdt. Reginald vlucht in de piano, ontdekt en worstelt met zijn geaardheid, en wordt één van de grootste artiesten van de laatste decennia.

Dit soort verhalen is brandstof voor films, of films zoals Rocketman die eigenlijk een musical in beeld zijn. De chronologie mag af en toe niet kloppen, maar de film Rocketman sleept je heerlijk door Eltons leven en stopt niet zoals Queen in Bohemian Rhapsody de moeilijke punten weg maar zet ze juist centraal. Rocketman begint in een afkickkliniek en de zelfmoordpoging van Elton wordt tot een ontroerend stukje film.

Ik was twaalf toen Your Song van Elton John uitkwam. Ik vond het een prachtig nummer en nam het van de radio op op mijn cassetterecorder, die techniek die je niet meer aan je kinderen kunt uitleggen. Ik moet het nummer vaak hebben afgespeeld, ik ken de tekst uit mijn hoofd. Bizar is dat ik nu al die jaren later ook nog precies weet welk nummer er op mijn tape achter Your Song kwam. Na de laatste noot van Your Song start bij mij in mijn hoofd automatisch Sympathy van Steve Rowland & Family Dogg. Tsja, het geheugen..

Schattig, die video van Elton. Hij heeft een microfoon terwijl hij playbackt, en hij lijkt meer op een junior-verslaggever die nieuws heeft over het park waar hij vertoeft, dan een zanger die honderden miljoenen platen gaat verkopen. It’s A Little Bit Funny..

Een gezicht van de oorlog

Een foto. De foto. Die foto. De blik. De angst en verwarring. Dat meisje. Settela Steinbach. Zij werd vergast in Auschwitz. Nog net geen tien jaar oud. Vergast omdat ze een Sinti-kind was. Een zigeunermeisje.

Iedereen kent Anne Frank. Weinigen kennen de naam Settela Steinbach, Maar vandaag was ze er weer. In een grote foto in een groot artikel in Het Parool. Omdat het morgen exact 75 jaar geleden is dat Settela in Westerbork op transport werd gezet. Er is een filmpje van waar we de foto van kennen:

Settela (over)leefde nog ruim twee maanden in Auschwitz. Op 31 juli 1944 werd ze vergast. Vrijwel haar hele gezin en familie werden vermoord. Haar vader overleefde de oorlog, maar overleed in 1946 van verdriet.

Ik zag dezer dagen Neo Nazi’s vlaggen zwaaiend marcherend en roepen om een nieuwe Holocaust. Antisemitisme tiert weer welig. In ons land hebben we een forum dat steeds meer aanschurkt tegen en onderdak biedt aan hele nare opvattingen en gedachten die zeker niet naar lavendel ruiken. Snuffel maar eens rond op het slagveld dat twitter heet.

De mens is de mens een wolf, of beter: een zwijn.

Grausluier

Dion Graus. Of beter: Dion Jean Gilbert Graus. Hij ziet er niet echt uit als een Tweede Kamerlid, maar dat is hij toch al dik 12 jaar. Je zou zeggen dat Graus er uitziet als een autoverkoper, maar dat is flauw, want dat was hij ooit. Hij heeft ook wel wat weg van een bokspromotor, een nachtclubuitbater of een dolende ridder. Ook als trainer van een iets te ambitieuze zondag vierdeklasser zou hij niet misstaan.

Dion Graus haalt vaak het nieuws, maar zelden positief. Hij heeft geen strafblad, maar zou er moeite genoeg voor hem gedaan om er wel een te krijgen. Mishandeling, bedreiging, stalking, gedonder over geld, een slaatje slaan uit een eigen initiatief voor een dierenleedmeldnummer, het hangt allemaal als een Grausluier boven de PVV’er.

Dion Graus is een zelfverklaarde Animal Cop, een strijder tegen dierenleed. Je ziet dat wel vaker, mensen die meer hebben met dieren dan met mensen. Dieren zijn trouw, mensen stellen teleur. Wat ook niet erg voor hem pleit, is dat hij als 52-jarige officieel nog steeds bij zijn moeder woont, hoewel dat weer te maken kan hebben met de moeilijke omgang met zijn ex-partners. Het kan ook te maken hebben met zijn parlementaire verblijfkosten waar nu herrie over is.

Dion Graus krijgt als parlementariër een dikke 20 mille per jaar voor verblijfkosten. De hoogte van die kosten wordt bepaald door hoe ver weg je woont van het parlement. Volgens menigeen woont Graus niet bij zijn moeder – verstandig, lijkt mij – maar in Leidschendam-Voorburg, om de hoek van de Tweede Kamer, en dat valt in een lager tarief.

Zo dat zou kloppen, dan zou Graus in twaalf jaar veel te veel verblijfkosten hebben gekregen. En dat als lid van een partij die het altijd over die anderen heeft die maar zakken vullen en kleven aan het pluche. Look who’s talking, zou ik zeggen. Maar uiteraard onschuldig totdat het tegendeel bewezen is. In alle rumoer is zijn strafblad nog schoon. Wel benieuwd hoelang Graus nog Kamerlid blijft. En hoe zit het met de heer Hiddema en de centjes?

Een in zijn hoofd verdwaalde romanticus

Vroeger kan het alleen in de Top 40: van niets op 1. Maar nu is het ook het Forum voor Demagogie gelukt. In één klap de grootste partij van Nederland. Dat zegt veel over al die partijen die er al zaten, en het zegt veel over het Forum zelf. Na deze meteorietinslag is er de roep de kiezers van Forum ‘serieus te nemen.’

Maar waarom zou je? De lijsttrekker zelf is niet serieus te nemen. Zijn speech gezien of teruggelezen? Daar spreekt een ontspoord persoon. Een in zijn hoofd verdwaalde romanticus. Een lavendelsnuiver. Een ijdeltuit. Een narcist. De Messias. Baudet ziet zijn politieke activiteit als het begin van de wederopstanding van onze beschaving. Hij is naar het front geroepen. Waar hoorden we dat al eerder?

Hij dweept met boreaal, een wat minder bekend begrip dan arisch; die goede oude tijd van blanken onder elkaar, een Europa zonder immigratie, verenigd in de mammoetjacht. Thierry Baudet – ook echt zo’n Nederlandse naam – gaat ons verloren paradijs leiden naar een nieuwe Renaissance. En zij die zich tekort gedaan voelen, lopen als lemmingen achter de Chopin-spelende rattenvanger aan.

Zij die denken ‘dat wordt nog lachen met die Baudet’ zouden wel eens van een koude kermis kunnen thuiskomen.

Ralph en Miep

Ik krijg de foto maar niet uit mijn hoofd. De foto is de basis voor het affiche voor de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’ in het Holocaust Museum in Amsterdam.

Ze lijken voor ons ouder, maar het zijn nog maar kinderen op die foto. Ze zijn jonger dan mijn kinderen nu. Ze zijn 17 en 16 en al verloofd. Ik kijk naar de aktentas, de paraplu en hoe ze getekend zijn door de Jodensterren.

Ralph Polak en Miep Krant lopen in januari 1943 op de Dam richting de fotograaf hun vermoedelijke ondergang tegemoet. Ze kunnen geen kant op. Vlak hierna wordt Miep dan ook gearresteerd, maar Ralph weet haar via de Joodse Raad vrij te krijgen. Zij duikt onder in Baarn, wordt ernstig ziek, maar kan niet naar een ziekenhuis.

Ralph ontsnapt op 29 september 1943 uit het laatste grote transport naar het Oosten. Ze overleven beiden de oorlog en trouwen met elkaar. Ruim 100.000 Nederlandse Joden worden vermoord. En velen nog veel jonger dan Ralph en Miep…

Mededogen gevraagd

Mededogen. Dat was het woord dat het voor mij deed. Mededogen. Het klinkt misschien archaïsch, maar dat betekent dat het woord en het begrip al heel lang bij ons zijn. Mededogen. Erbarmen. Het zijn andere waarden dan medelijden. Mededogen is dieper, zit verankerd in je zijn en je ziel, medelijden is meer de schok en de traan bij plotse ellende.

Mededogen is actief, je moet het laten zien, waarmaken, leven en beleven. En dat valt niet mee en gaat niet vanzelf. In zijn voor ons allen zo ontluisterende boek Homo Sapiens schreef Yuval Noah Hariri op het eind: ‘We brengen consequent grote schade toe aan onze mededieren en aan het ecosysteem, terwijl we in weinig meer zijn geïnteresseerd dan ons comfort en plezier en we nooit tevreden zijn.’

Heftig en zwaar allemaal, het zij zo. Ik kwam erop nadat ik op een aantal plaatsen affiches zag hangen van de Partij voor de Dieren met het leuke woordspel ‘Alle kleine beestjes helpen.’ Ik had hem best zelf willen bedenken, in ieder geval triggerde het om te realiseren dat Thieme & Co als enige voortdurend positief prikkelt om ons leven van slopers om te zetten naar meer mededogen, van live it up naar duurzaamheid.

Ik geef het toe: ik vond een politieke partij voor de dieren een belachelijk en elitair idee. Kijk ons eens fijn bezig zijn met die harige vriendjes. Maar zo makkelijk kom ik er niet meer vanaf. Kijk naar al het gif, het plastic, de CO2 en de dieronterende manier waarop we met onze mededieren om gaan. We zijn slechte rentmeesters, we schijten in ons eigen huis, roepen dat het stinkt, maar weigeren ons gemakzuchtige leven aan te passen.

Dieren hebben geen stem. Dus moeten wij het doen. Mededogen. Erbarmen. Laten zien dat we wel degelijk een wijs en invoelend mens kunnen zijn, een Homo Sapiens 2.0. Alle kleine beetjes helpen. Alle kleine beestjes ook.

De Kromme van Breskens

Hij is van 1944. Kind van de oorlog. En getekend door de oorlog. Hij wordt geboren op 20 februari en een goed half jaar later verliest hij zonder het te beseffen zijn vader, broer en zus bij een geallieerd bombardement op Breskens, op Zeeuws-Vlaanderen, aan de overkant van Vlissingen, aan de Westerschelde.

Lo van Hanegem was garnalenvisser. Zijn moeder Anna was geboren in Rochester, New York, maar kwam met haar geëmigreerde familie terug naar Zeeuws-Vlaanderen. Na het bombardement van 11 september 1944 stond zij er alleen voor. Met Willem en de andere kinderen die nog leefden, trok zij naar Utrecht om een nieuw bestaan op te bouwen.

Willem groeide op zonder vader en zonder voorbeeld. Over het verleden en over andere emoties sprak hij spaarzaam. Het was moeilijk. Zijn ogen werden snel vochtig. Een vat vol emoties. Het hart op de tong, maar ook die makkelijke traan. Eigenlijk was Willem een beetje de Hazes van het voetbal. Een zwaan, zo noemde Jan Wolkers hem. Maar hij was niet alleen sierlijk, maar ook hard en vierkant, een os.

Voor Rotterdammers was Willem de grootste voetballer. Voor Amsterdammers was slechts de tweede plaats bespreekbaar, achter de Verlosser. Maar 1 of 2: Van Hanegem was een unieke voetballer, met een uniek inzicht, een unieke linker, die unieke kromme, en een uniek taalgebruik. Hij had het altijd over ‘die gasten.’ Dat waren de anderen. Wat wij niet zijn, dat zijn die anderen, dat zijn ‘die gasten,’ ‘die gassies.’ Hoger Van Hanegems.

De Kromme van Breskens wordt deze week 75 jaar. Driekwart eeuw hoekig, dwars, komisch, emotioneel, een tikje rancuneus bij tijd en wijle, maar vooral toch die hele grote meneer in het veld, de regisseur van het eerste Nederlandse team dat de Europa Cup 1 won. 1970. Milaan. Chapeau.

The Banks Of England

Dit weekend speelt voetballend Engeland met rouwbanden. Er zal een minuut van oorverdovende stilte zijn voor Gordon Banks, volgens velen één van de beste keepers ooit. Hij werd geboren in 1937 in industriestad Sheffield, echt working class, zijn vader deed er een illegaal gokkantoortje bij. Gordon zijn gehandicapte broertje werd daar overvallen en overleed weken later aan zijn verwondingen.

Gordon werd een grote. Hij werd met Engeland in Engeland wereldkampioen in 1966 en het WK erna maakte hij in Mexico tegen Brazilië de safe van de eeuw door een niet te stoppen kopbal van Pelé uit de benedenhoek te houden. The Banks of England stopte alles, maar brak ook veel: neus, vinger, pols, en hij werd ooit bewusteloos geslagen door een ongetwijfeld tandeloze Britse spits.

In 1972 verloor hij bij een auto-ongeluk zijn rechteroog en was het bijna gedaan met keepen. Hij speelde nog even in Florida, maar voor keepen heb je toch echt twee ogen nodig, zo weet ik uit lange ervaring. Banks werd 81 en hij zweeft nu met een grote grijns door de eeuwige strafschopgebieden. Een groot keeper is niet meer. Ik ben zaterdag ook een minuut stil.

Raddraaier

Er is onder verantwoordelijkheid van de VVD enorm bezuinigd op politie en justitie. Er is geen agent meer in de wijken. Ik zie zelden nog blauw (met geel) op straat. Justitie is gerund door Ollie B’s en andere non-valeurs.

En dan nu na weer veel oud-en-nieuw van geweld tegen hulpverleners de krokodillentranen van onze premier die ‘doorgesnoven’ raddraaiers graag zelf ‘persoonlijk in elkaar wil slaan.’

Goh, wat een stoere taal. Maar iets aan het probleem doen, ho maar, Geen verbod op vuurwerk waar hulpverleners en artsen om schreeuwen. Maar wel lekker een heel slecht voorbeeld geven als premier door geweld impliciet aan te moedigen.

Het moreel gezag is Rutte inmiddels kwijt. Op 20 maart kan hem indirect ook het politiek gezag ontvallen. Daarom is Rutte ook al zo druk met campagnevoeren in plaats van met oplossingen te komen.

Op de foto geeft Rutte zelf al aan hoe groot het gat is tussen woorden en daden, tussen afkeer en vertrouwen.

Om het hoekje staat Dijkhoff proefballonnen en een klimaatwet op te blazen. Dat u weet waar u binnenkort op stemt.