Een in zijn hoofd verdwaalde romanticus

Vroeger kan het alleen in de Top 40: van niets op 1. Maar nu is het ook het Forum voor Demagogie gelukt. In één klap de grootste partij van Nederland. Dat zegt veel over al die partijen die er al zaten, en het zegt veel over het Forum zelf. Na deze meteorietinslag is er de roep de kiezers van Forum ‘serieus te nemen.’

Maar waarom zou je? De lijsttrekker zelf is niet serieus te nemen. Zijn speech gezien of teruggelezen? Daar spreekt een ontspoord persoon. Een in zijn hoofd verdwaalde romanticus. Een lavendelsnuiver. Een ijdeltuit. Een narcist. De Messias. Baudet ziet zijn politieke activiteit als het begin van de wederopstanding van onze beschaving. Hij is naar het front geroepen. Waar hoorden we dat al eerder?

Hij dweept met boreaal, een wat minder bekend begrip dan arisch; die goede oude tijd van blanken onder elkaar, een Europa zonder immigratie, verenigd in de mammoetjacht. Thierry Baudet – ook echt zo’n Nederlandse naam – gaat ons verloren paradijs leiden naar een nieuwe Renaissance. En zij die zich tekort gedaan voelen, lopen als lemmingen achter de Chopin-spelende rattenvanger aan.

Zij die denken ‘dat wordt nog lachen met die Baudet’ zouden wel eens van een koude kermis kunnen thuiskomen.

Ralph en Miep

Ik krijg de foto maar niet uit mijn hoofd. De foto is de basis voor het affiche voor de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’ in het Holocaust Museum in Amsterdam.

Ze lijken voor ons ouder, maar het zijn nog maar kinderen op die foto. Ze zijn jonger dan mijn kinderen nu. Ze zijn 17 en 16 en al verloofd. Ik kijk naar de aktentas, de paraplu en hoe ze getekend zijn door de Jodensterren.

Ralph Polak en Miep Krant lopen in januari 1943 op de Dam richting de fotograaf hun vermoedelijke ondergang tegemoet. Ze kunnen geen kant op. Vlak hierna wordt Miep dan ook gearresteerd, maar Ralph weet haar via de Joodse Raad vrij te krijgen. Zij duikt onder in Baarn, wordt ernstig ziek, maar kan niet naar een ziekenhuis.

Ralph ontsnapt op 29 september 1943 uit het laatste grote transport naar het Oosten. Ze overleven beiden de oorlog en trouwen met elkaar. Ruim 100.000 Nederlandse Joden worden vermoord. En velen nog veel jonger dan Ralph en Miep…

Mededogen gevraagd

Mededogen. Dat was het woord dat het voor mij deed. Mededogen. Het klinkt misschien archaïsch, maar dat betekent dat het woord en het begrip al heel lang bij ons zijn. Mededogen. Erbarmen. Het zijn andere waarden dan medelijden. Mededogen is dieper, zit verankerd in je zijn en je ziel, medelijden is meer de schok en de traan bij plotse ellende.

Mededogen is actief, je moet het laten zien, waarmaken, leven en beleven. En dat valt niet mee en gaat niet vanzelf. In zijn voor ons allen zo ontluisterende boek Homo Sapiens schreef Yuval Noah Hariri op het eind: ‘We brengen consequent grote schade toe aan onze mededieren en aan het ecosysteem, terwijl we in weinig meer zijn geïnteresseerd dan ons comfort en plezier en we nooit tevreden zijn.’

Heftig en zwaar allemaal, het zij zo. Ik kwam erop nadat ik op een aantal plaatsen affiches zag hangen van de Partij voor de Dieren met het leuke woordspel ‘Alle kleine beestjes helpen.’ Ik had hem best zelf willen bedenken, in ieder geval triggerde het om te realiseren dat Thieme & Co als enige voortdurend positief prikkelt om ons leven van slopers om te zetten naar meer mededogen, van live it up naar duurzaamheid.

Ik geef het toe: ik vond een politieke partij voor de dieren een belachelijk en elitair idee. Kijk ons eens fijn bezig zijn met die harige vriendjes. Maar zo makkelijk kom ik er niet meer vanaf. Kijk naar al het gif, het plastic, de CO2 en de dieronterende manier waarop we met onze mededieren om gaan. We zijn slechte rentmeesters, we schijten in ons eigen huis, roepen dat het stinkt, maar weigeren ons gemakzuchtige leven aan te passen.

Dieren hebben geen stem. Dus moeten wij het doen. Mededogen. Erbarmen. Laten zien dat we wel degelijk een wijs en invoelend mens kunnen zijn, een Homo Sapiens 2.0. Alle kleine beetjes helpen. Alle kleine beestjes ook.

De Kromme van Breskens

Hij is van 1944. Kind van de oorlog. En getekend door de oorlog. Hij wordt geboren op 20 februari en een goed half jaar later verliest hij zonder het te beseffen zijn vader, broer en zus bij een geallieerd bombardement op Breskens, op Zeeuws-Vlaanderen, aan de overkant van Vlissingen, aan de Westerschelde.

Lo van Hanegem was garnalenvisser. Zijn moeder Anna was geboren in Rochester, New York, maar kwam met haar geëmigreerde familie terug naar Zeeuws-Vlaanderen. Na het bombardement van 11 september 1944 stond zij er alleen voor. Met Willem en de andere kinderen die nog leefden, trok zij naar Utrecht om een nieuw bestaan op te bouwen.

Willem groeide op zonder vader en zonder voorbeeld. Over het verleden en over andere emoties sprak hij spaarzaam. Het was moeilijk. Zijn ogen werden snel vochtig. Een vat vol emoties. Het hart op de tong, maar ook die makkelijke traan. Eigenlijk was Willem een beetje de Hazes van het voetbal. Een zwaan, zo noemde Jan Wolkers hem. Maar hij was niet alleen sierlijk, maar ook hard en vierkant, een os.

Voor Rotterdammers was Willem de grootste voetballer. Voor Amsterdammers was slechts de tweede plaats bespreekbaar, achter de Verlosser. Maar 1 of 2: Van Hanegem was een unieke voetballer, met een uniek inzicht, een unieke linker, die unieke kromme, en een uniek taalgebruik. Hij had het altijd over ‘die gasten.’ Dat waren de anderen. Wat wij niet zijn, dat zijn die anderen, dat zijn ‘die gasten,’ ‘die gassies.’ Hoger Van Hanegems.

De Kromme van Breskens wordt deze week 75 jaar. Driekwart eeuw hoekig, dwars, komisch, emotioneel, een tikje rancuneus bij tijd en wijle, maar vooral toch die hele grote meneer in het veld, de regisseur van het eerste Nederlandse team dat de Europa Cup 1 won. 1970. Milaan. Chapeau.

The Banks Of England

Dit weekend speelt voetballend Engeland met rouwbanden. Er zal een minuut van oorverdovende stilte zijn voor Gordon Banks, volgens velen één van de beste keepers ooit. Hij werd geboren in 1937 in industriestad Sheffield, echt working class, zijn vader deed er een illegaal gokkantoortje bij. Gordon zijn gehandicapte broertje werd daar overvallen en overleed weken later aan zijn verwondingen.

Gordon werd een grote. Hij werd met Engeland in Engeland wereldkampioen in 1966 en het WK erna maakte hij in Mexico tegen Brazilië de safe van de eeuw door een niet te stoppen kopbal van Pelé uit de benedenhoek te houden. The Banks of England stopte alles, maar brak ook veel: neus, vinger, pols, en hij werd ooit bewusteloos geslagen door een ongetwijfeld tandeloze Britse spits.

In 1972 verloor hij bij een auto-ongeluk zijn rechteroog en was het bijna gedaan met keepen. Hij speelde nog even in Florida, maar voor keepen heb je toch echt twee ogen nodig, zo weet ik uit lange ervaring. Banks werd 81 en hij zweeft nu met een grote grijns door de eeuwige strafschopgebieden. Een groot keeper is niet meer. Ik ben zaterdag ook een minuut stil.

Raddraaier

Er is onder verantwoordelijkheid van de VVD enorm bezuinigd op politie en justitie. Er is geen agent meer in de wijken. Ik zie zelden nog blauw (met geel) op straat. Justitie is gerund door Ollie B’s en andere non-valeurs.

En dan nu na weer veel oud-en-nieuw van geweld tegen hulpverleners de krokodillentranen van onze premier die ‘doorgesnoven’ raddraaiers graag zelf ‘persoonlijk in elkaar wil slaan.’

Goh, wat een stoere taal. Maar iets aan het probleem doen, ho maar, Geen verbod op vuurwerk waar hulpverleners en artsen om schreeuwen. Maar wel lekker een heel slecht voorbeeld geven als premier door geweld impliciet aan te moedigen.

Het moreel gezag is Rutte inmiddels kwijt. Op 20 maart kan hem indirect ook het politiek gezag ontvallen. Daarom is Rutte ook al zo druk met campagnevoeren in plaats van met oplossingen te komen.

Op de foto geeft Rutte zelf al aan hoe groot het gat is tussen woorden en daden, tussen afkeer en vertrouwen.

Om het hoekje staat Dijkhoff proefballonnen en een klimaatwet op te blazen. Dat u weet waar u binnenkort op stemt.

Homo Excludens

Ik heb het nog even gecheckt, maar God bestaat niet.

In zijn boek De antwoorden op de grote vragen legt natuurkundige Stephen Hawking het uit: ‘Men kan God definiëren als de belichaming van de natuurwetten. Dit is echter niet zoals de meeste mensen denken over God. Zij denken aan een mensachtig wezen, met wie je een persoonlijke band kunt hebben. Als je naar de enorme omvang van het heelal kijkt en in ogenschouw neemt hoe onbetekenend en toevallig het menselijk leven is, dan lijkt dat hoogst onwaarschijnlijk.’

Zo. Dat is opgelost. Nu de gelovigen nog die maar blijven geloven en dat als maat stellen voor wie wij mogen zijn, wat we denken, doen en met wie. Hoe zwaarder het geloof, hoeveel meer de behoefte aan onderdrukking en afwijzing. Vrouwen zijn altijd tweederangs, homo’s en lesbisch verdorven en gedoemd en het staat allemaal in de bijbel en koran. Homo Excludens.

De terreur van het geloof gaat ver. Wapperend met de vrijheid van godsdienst mogen mensen tot tweederangs burger worden verklaard, beschimpt, bespuwd, vervolgd, gedood. Wat geeft hen het recht? Waarom mag hun geloof en wereldbeeld de grondwet verkrachten? Waar bemoeien zij zich mee? Geloof is toch altijd van gelijk hebben en het buitensluiten van wie anders is, denkt, voelt, vindt en graag zelf bepaalt hoe hij of zij leeft en met wie.

God bestaat niet. Gelovigen wel. Ik weet niet wat erger is.

‘Ja. Ja, dus?’

Ja, dat hebben politici dus niet graag. Oog in oog komen met mensen die geraakt worden door politieke keuzes. En een kind is dan extra lastig.

Fractieleiders in de Tweede Kamer hadden het er een tijdje geleden maar moeilijk mee toen programmamaker Tim Hofman met de negenjarige Nemr verhaal kwam halen waarom hij Nederland uit moest.

Broeder Buma liet maar weer eens zien hoe soepel de kniegewrichten zijn. Als een directe nazaat van Pontius Pilatus waste hij zijn handen in onschuld. Hij ging er niet over, dat waren die rechters. Tsja. Liegen tegen een kind voor eigen gewin. Minnetjes, hoor.

Klaas Dijkhoff, de aanvoerder van de volkspartij van vrijheidslievende democraten, kreeg de meeste flack. De korte versie van de confrontatie van Hofman en Nemr met Dijkhoff, zag er dan ook niet goed uit voor de best geklede man van Nederland.

Op de vraag van Hofman over zijn toekomst in Irak antwoordde Nemr in de richting van Dijkhoff met één woord: ‘dood.’ Het ‘Ja, dus?’ of ‘Ja. Dus?’ of ‘Ja dus’ of zoals hij het echt zei ‘Ja….Ja, dus?’ was de uiterst pijnlijke reactie van Dijkhoff die zichtbaar niet op zijn gemak was en niet de empathie op zak had om door een knie te gaan en met Nemr te praten.

Want ja, en ach, dat Irak is best veilig vindt de Tweede Kamer. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken niet. Het is in Irak onveilig tot extreem onveilig. Niet de gewenste kweekvijver voor een kind van negen dat er nog nooit is geweest.

Het was pijnlijk. Gênant. En natuurlijk harkt Hofman zo in één grote klap een gigantisch aantal ondertekenaars voor zijn petitie binnen. Over de ruggen van die onschuldig veinzende politici die bang zijn voor hun hachje en voor de dreigende stembus.

Want als de preciezen rekkelijk worden dan zou dat een aanzuigende werking kunnen hebben op de populariteit van hun politieke tegenstanders. En daar zijn politici als de dood voor.

Dus geen kinderpardon. Elk land is veilig. Dus lekker terug naar je eige land..

‘Ja. Ja, dus?’

She Was Naked

Met als kop ‘De gitaar als grote afwezige’ ruimde Het Parool zaterdag bijna 2 pagina’s in voor Supersister, de Haagse band die begin jaren ’70 verrassend andere muziek maakte en heel verrassend in het voorjaar van 1970 een grote hit scoorde met de single ‘She Was Naked’.

Supersister was ‘arty’, een vleugje Soft Machine, een snufje Zappa, Pink Floyd nog met Syd Barrett, jazz, en de nodige weirde humor. En geen gitaar dus, maar toetsen en een dwarsfluit.

Supersister was in termen van die tijd ‘Wow’, en niet voor niets heette een livesucces van hen ook zo. Supersister was gaaf. Coole muziek, coole looks, enorm lang haar. Dat ze dat durfden. Ik moest nog steeds naar de dorpskapper en daar regeerde de tondeuse.

Toen Supersister zo plots een hit scoorde, was ik net 12, net brugpieper af, maar bleu, kortgeknipt en geen idee over bloemetjes en meisjes, laat staan dat ik iets kon met een titel als ‘She Was Naked’, maar spannend was het wel.

Maar in mijn klas zat Nicolien. Zij was ouder dan ik, en had totaal geen interesse in me. Ze had oneindig haar en hot pants die haar benen alle ruimte boden. Ik was bleu en onwetend, maar als zij naakt zou zijn…

Maar Nicolien was niet alleen Nicolien en ongrijpbaar, maar bleek ook één van de oprichters van een Supersister-fanclub. Daar moest ik natuurlijk lid van zijn. Het gaf me een excuus om contact te leggen (en te houden) met Nicolien.

Er kwam allemaal niets van. Niet voor mij, in ieder geval. Met Nicolien ook niet zo. Ik kwam haar heel lang geleden tegen op een schoolreünie, en ik vond dat ze minder was dan de belofte van toen.

Supersister daarentegen is na een halve eeuw nog steeds bijzonder. Al hun werk is nu samengebracht in een mooie box die ‘Memories are new’ heet. De fanclub zal niet meer bestaan, maar de fans zijn er nog, de een wat beter ter been en minder doof dan de ander.

Chef-Kok

Wim Kok. Jongen van Bergambacht, van het strenge Zuid-Hollandse land. Kind van de klei. Jongen van de polder. Een brave, hardwerkende jongen, later letterlijk een grote man, wat hoog in de schouders, wat nukkig en hoekig, zo wist iedereen.

Wim Kok is niet meer. Een monument is om. Hij werd 80 en een week of vier. Alle loftrompetten worden gestoken voor een groot staatsman, de architect van het zo geroemde poldermodel. En, zo men nuchter kan concluderen, waarschijnlijk de laatste premier ooit van de PvdA.

Wim Kok. Er was iets met ideologische veren die moesten worden afgeschud. Het is hem door velen verweten en langdurig nagedragen. Kok zou de grote uitverkoper zijn van alles wat de sociaaldemocratie zo dringend nodig maakte. Het zal. Maar Kok maakte de PvdA groot. ‘Kies Kok’ was even simpel als effectief.

Hij werd later commissaris bij de grote jongens van het grote kapitaal waar de sociaaldemocratie zo vurig tegen ageerde. Velen vonden het verraad. Dat raakte hem, maar hij bleef bij wat hij deed.

Onder Kok was Nederland acht jaar Paars. Regeren zonder christelijke partijen, het moest en het kon. Dat was nog eens een doorbraak. De sociaaldemocratie kan er niet aan terugdenken zonder natte ogen.

Niemand kon zo Wim Kok zeggen als Bill Clinton. De schuinsmarcheerder zag in de Nederlandse premier de aanvoerder van de derde weg, een belangrijk politicus, een visionair die met alle polderpartners ons oneindig laagland een groot succes en een voorbeeld voor velen maakte.

Wim Kok. Chef-Kok. Letterlijk en figuurlijk een groot man. Wij gaan voorwaarts. Maar zullen niet vergeten.