Verziekt klimaat

trump

Misschien is Donald Trump wel de verpersoonlijking van The American Dream, de gedachte dat je – als je maar wilt en hard wilt werken – alles kunt worden wat je wilt. Onroerend goed tycoon, tv host, pussy grabber en zelfs president.

Die American Dream is natuurlijk één grote leugen. Je kunt in de VS helemaal niet worden wat je wilt. Het land is een sociaal moeras. De verdeling van de welvaart is om te huilen. De verstrengeling van bedrijfsleven en politiek jaagt het geld naar de rijken en houdt de rest van het land economisch gevangen. The American Dream is een nare droom.

In een rammelend en uitgewoond land werpt Donald Trump zich op als de redder van de Amerikaanse droom. Make America Great Again is de Goebbelsiaanse leuze die het volk in de stembus naar de grootste narcist aller tijden kreeg en dat nu al voelt hoe het enige belang van Donald Trump zijn eigenbelang is. Hij runt de VS als zijn bedrijven: top down, rucksichtslos, onbeschoft en alles in eigen voordeel.

Maar er is hoop. De hoop op impeachment en vervolging van een president die slechts de zakken van zichzelf en zijn soortgenoten vult en het belang van de VS ondergeschikt maakt aan zijn eigen deals en doelen. Misschien zit Trump wel eerder in de gevangenis dan dat de VS zich los kan maken van het Parijse klimaatakkoord.

Raar haar

raarhaarVroeger had je de Pruikentijd, toen was er punk, en nu leven we in het tijdperk van raar haar. Kijk maar om je heen. Geert Wilders, Boris Johnson, Donald Trump, alle grote jongens hebben last van raar haar. Het kan ook geen toeval zijn dat de Britse band The Cure nog steeds toert, hun voorman Robert Smith als dé verpersoonlijking van de vogelverschrikker die zijn vingers in het stopcontact stak. Heel raar haar.

Aan Geert Wilders zijn we al heel lang gewend, maar al die peroxide kan natuurlijk niet goed zijn voor je bovenkamer. Ik zou hem adviseren: minder, minder. Boris Johnson wordt vooral geteisterd door het Britse klimaat waar het altijd maar waait en de haren je al snel te berge rijzen. Maar dit zijn toch twee kleine mannen vergeleken bij The Donald. Dat is heel raar haar.

Het haar is niet het hele verhaal bij Trump, al is er wel een heel verhaal over te vertellen. Het is ook de combinatie van raar haar met het zon-uit-een-potje oranje dat zijn gezicht zo teistert. Het ziet er niet fris uit. En dan dat haar. Het is alsof huiden van cavia’s, bevers of soortgelijke knagers uit elkaar zijn getrokken, platgeslagen en met krullers en föhn in sierlijke bochten rond het hoofd van the president-elect zijn geslingerd.

Je kunt je gewoon niet voorstellen dat dit haar gewoon uit zijn hoofd groeit. Dan zou ik me namelijk ernstig zorgen maken over wat er morgen nog meer uit dat hoofd omhoog komt.

Civil War 2.0

trump-winDe halve wereld ligt nog aan de zuurstof, maar vanmiddag stapt Donald Trump keurig het Witte Huis binnen voor thee met Obama. Twee termijnen Obama hebben ons zand in de ogen gestrooid over de staat van de V.S. Omdat we hem zo cool vinden, dachten we dat de V.S. ook een heel stuk cooler was geworden. Mis. Niks Change. En Hope vloog dinsdag het raam uit.

De V.S. is tot op het bot verdeeld en verscheurd. De race naar het Witte Huis heeft de wonden alleen maar dieper en bloederiger gemaakt. De verkiezingscampagne was van een duister allooi en zaaide haat in plaats van hoop. Zelfs voor Amerikaanse begrippen was dit heel heftig. In de tussentijd en als resultaat is de kloof tussen rijk en arm, tussen stad en platteland, tussen conservatief en liberaal  nog verder verwijd.

Dit was de Civil War2.0, de strijd tussen de rural counties en de metropolitan areas, in campagneoorlogstaal wel geduid als respectievelijk de betreurenswaardigen en de corrupte elite. En wij hier, veilig aan de andere kant van de plas, deden vrolijk mee in het bashen  van Trump en zijn gestoorde aanhang, de hillbillies, de gunslingers, en de homohaters, en wat waren we tevreden met onszelf en met Clinton die zo veel ervaring had en het glazen plafond eindelijk zou laten barsten.

The sneering response to Trump’s victory reveals exactly why he won’, zo schreef Brendan O’Neill in The Spectator. En niemand zag de winst van Trump aankomen. Volgens velen is dat nu juist omdat alle pollsters en de media geen goed zicht hebben op wat de helft van de Amerikanen drijft of dwars zit. Ook dat is verontrustend. Net als dat krakende tweepartijenstelsel dat dwingt tot polarisatie.

Het is in ieder geval einde tijdperk Bill en Hillary. Het is mooi geweest, als in genoeg is genoeg. Bill wordt niet de tuinman van het Witte Huis en Hillary niet de gedroomde eerste presidente. En wat dat nog veel pijnlijker maakt: ze is verslagen door een pussy grabber, een vrouwonvriendelijke, racistische narcist. Maar dat is democratie. Het volk heeft gesproken. Al heeft dat ook vele trekken van ‘It begins with F and ends with U..’.

God bless you en God bless the United States of America…

Happy Together

trump-clintonsNu de Verenigde Staten op de rand van een tweede Civil War lijken te staan, is het goed om even in de oude doos te kijken hoe leuk het tussen de Trumpjes en de Clintons is geweest. Het is 2005, de bruiloft van The Donald met Melania, en het ziet er uit als BFF’s.

Een verkiezingsrace in de V.S. brengt in de regel niet het meest fijnzinnige van de mens naar boven, maar deze campagne was echt buitencategorie, met dank aan een narcistische psychopaat die alle wetmatigheden overtrad, beschimpte of buiten werking stelde en waar nu half Amerika nieuw heil van verwacht. Zo kan het gaan.

Die Trump deugt niet, en lijkt me erg gevaarlijk. Maar HRC kon toch – los van dat een eerste vrouw historisch zou zijn en haar zo doodgeroemde ervaring – niet heel erg helder krijgen wat het zo dringend maakte om op haar te stemmen. Ze is nu de rem tegen Trump, niet die kandidaat waar iedereen van droomt, zo eentje als de binnenkort vertrekkende POTUS.

Het is close. Maar dat zeggen de media altijd. Wie gaat er naar een al besliste wedstrijd kijken? Maar misschien is het nu wel echt close. Of het is net na middernacht toch al helder dat Hillary Clinton de eerste vrouwelijke president van de V.S. wordt. Iets zegt mij dat we ook dan nog niet af zijn van The Donald.

 

102 minuten

102Net iets langer dan een voetbalwedstrijd. 102 Minuten. Dat is de tijd die er zat tussen het eerste vliegtuig dat het World Trade Center in New York werd ingejaagd en het instorten van de tweede toren. Niemand zal deze 9/11 vergeten. De V.S. under attack. Net als Pearl Harbor 60 jaar eerder.

9/11 was het einde van het Amerikaanse gevoel van semi-veiligheid tussen twee oceanen en het begin van de War on Terror waar we nu 15 jaar later nog middenin zitten met alle gruwelijkheden in Irak en Syrië. De wereld is not a safer place geworden, integendeel.

Er is gisteren en in de aanloop naar 9/11 veel geschreven en uitgezonden over toen en hoe New York zich er bovenop vocht en vooral weer heel erg New York werd en bleef. Jay McInerney komt er woensdag over vertellen bij het John Adams Institute en over het derde deel van zijn trilogie over New York van eind jaren ’80 tot rond 2008. Vorige week las ik zijn The Good Life dat gaat over hoe levens en een life style werden geraakt en veranderden door de aanslagen.

Volgens velen in de V.S. is 9/11 net zulke nep als de maanlandingen en zijn de aanslagen in New York en Washington een inside job met vooral Dick Cheney als één van de geestelijk vaders. De aanslagen zouden het excuus zijn om de Amerikaanse samenleving te knevelen, vrijheden te beperken en vooral in het Midden-Oosten vrijelijk aan de slag te kunnen. Het is een verhaal dat Donald Trump zomaar uit zijn mouw zou kunnen schudden…

Big McC

McCDe bruto recette deze ochtend in Pathé City was een schamele € 66,50 en dat is voor een film als Free State of Jones en een geweldige acteur als Matthew McConaughey natuurlijk een schande. Met z’n zevenen zagen we een lange, niet altijd geweldige film maar werden vooral naar het doek gezogen door McConaughey die echt electrified is. Alle lof voor films als Mud en Interstallar en de Oscar voor Dallas Buyers Club komt natuurlijk ook niet uit de lucht vallen. Recent zag ik de bejubelde serie True Detective waar hij schittert samen met Woody Harrelson.

De geboren Texaan McConaughey kan even overtuigend boef en held spelen en alles daar tussenin. Zijn uitstraling heeft iets dubbels, donker en duivels en potentieel gevaarlijks, zijn Engels is gekookt in bijzondere accenten, zijn ogen vertellen geen verhaaltje maar een heel bewogen leven met donkere en duistere randen. Diepgang, dus. Ik denk dat zelfs Halina Reijn in een starende zeekoe zou veranderen als zij ook in oog met McConaughey zou komen te staan, maar dat is natuurlijk ironisch bedoeld.

De film Free State of Jones overtuigt minder dan hoofdrolspeler McConaughey, maar is wel van eminent belang vanwege de geschiedenis en het racisme dat ook vandaag de dag nog voortleeft in de Verenigde Staten. En de geschiedenis herhaalt zich. Honderd jaar na de Amerikaanse Burgeroorlog moesten de gewone jongens naar Vietnam om te vechten terwijl de meer fortunate sons zich via papa en de goede contacten konden onttrekken aan de strijd en de dood op het slagveld.

Anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij worstelt de V.S. nog steeds met het verleden en het heden. Ik kreeg recent vochtige ogen toen ik een zwarte vader hoorde uitleggen hoe hij zijn zoons geleerd had zich te gedragen bij politiecontroles. Het kan het verschil betekenen tussen leven en dood. En ondanks de wijze lessen van de vader gaat het toch nog veel te vaak mis. Nu zijn het niet meer de nikkerhonden uit de Free State of Jones, maar politiepistolen en racistisch geweld. De droom van Martin Luther King is voor velen nog een nachtmerrie.

Laat maar vallen

Hiroshima‘Laat maar vallen’, zong Doe Maar, en dat deed de Enola Gay. De bom viel op 6 augustus 1945 op het Japanse Hiroshima en doodde direct 78.000 mensen, in latere jaren verdubbelde het aantal slachtoffers. De Enola Gay was de naam van de Amerikaanse B-29 bommenwerper. Het toestel was genoemd naar de moeder van de piloot, Enola Gay Tibbets. De bom heette Little Boy, qua cynisme in de league van Arbeit macht frei. Het Synthipoppers Orchestral Manoeuvres In The Dark maakten in 1980 een liedje over Enola Gay, met als beginzin ‘Enola Gay, you should have stayed home yesterday…’ Tsja.  Daar mocht wel een bom op.

Hiroshima was niet het vaste doel van de Enola Gay. Het weer bepaalde uiteindelijk dat de bom op die stad viel. Drie dagen later viel een tweede bom op Nagasaki en weer enkele dagen later gaf Japan zich over. In alle rekensommen hadden de twee bommen minder mensenlevens gekost dan wanneer de Amerikanen het echt tot het bittere einde tot aan Tokio hadden moeten uitknokken. Voor Hiroshima en Nagasaki klinkt dat niet als troost.

Barack Obama maakt dezer dagen een soort afscheidstournee door het Amerikaanse oorlogsverleden. Hij was als eerste zittende Amerikaanse president in Hiroshima en benadrukte dat de vijanden van toen de vrienden van nu zijn. Hij was –een tijdje na ons – in Hanoi en ook daar sprak hij met en van vrienden en de mogelijke vijand van morgen, het opdringende China, historisch gezien toch al niet heel erg populair in Vietnam.

De Amerikaanse oorlog, zoals de Vietnamezen de Vietnamoorlog terecht noemen, is inmiddels ook al weer lang her. Het was de eerste oorlog die op de televisie kwam en dat holdde uiteindelijke de steun in de VS voor die verre vuile oorlog uit. Ik groeide op met ‘Vietnam’ en ben er nu twee keer geweest. Vriendelijke mensen die bezig zijn met morgen en de toekomst van hun kinderen. Joop den Uyl zou er populair zijn. Hij gunde elke arbeider een auto. Zo ver zijn ze in Vietnam nog niet, maar de files zijn er niet minder lang om.

Worstjes en wetten

Obama1Je wilt niet weten hoe worstjes en wetten worden gemaakt. Lang werd die uitspraak – maar dan in het Duits natuurlijk – toegedacht aan Otto von Bismarck, de ijzeren kanselier uit de laat 19e eeuw. Bismarck had vele fraaie zinnen bedacht, maar die van die worstjes en wetten was niet van hem, maar van een Amerikaans dichter, John Godfrey Saxe, en is uit 1869. De oorspronkelijke tekst luidt: Laws, like sausages, cease to inspire respect in proportion as we know how they are made.

Daar zat geen woord Frans bij, laat staan Duits. En de boodschap is helder. Politiek is maar een vies zaakje. Hoe dat in de V.S. zo gaat met die worstjes en wetten is deze dagen te zien in de door de vpro uitgezonden vierdelige serie Inside Obama’s White House. We kijken in de keuken van het Witte Huis en bij de Republikeinse tegenstanders van de president die alles doen en laten om een wet te torpederen. Het is koehandel. Chantage. Dreigen. Dirty deals. Het is erger dan een worstenfabriek, het is een bloedbad.

Wat zullen we Obama missen als hij straks weg is. Wat een voorbeeld, icoon en monument van beschaving vergeleken met de straatvechters die nu aanspraak menen te mogen maken op the Oval Office. Wat was het mooi alle change en hope, al kwamen er uiteindelijk toch maar weinig wetten en lekkere worstjes uit. Waar ik toen helemaal fired up was, bezie ik nu het Amerikaanse slagveld met angst en beven. Ik ben voor Hillary Clinton omdat ze hopelijk van Trump wint. Dat is een defensieve of misschien wel negatieve keuze. Meer kan ik er niet van maken. Maar smullen wordt het de komende maanden. Een bloedbad. En daarna maakt Hillary of Donald weer worstjes en wetten.

Ashwaubenon, Wisconsin

CruzTed Cruz heeft de handdoek gegooid. De senator uit Texas krijgt geen voet aan de grond tegen Donald Trump die nu afstormt op de Republikeinse nominatie. God bless the United States of America. Maar Trump de grootste engerd in dit verkiezingscircus? Dan onderschat je Ted Cruz. Trump noemde hem consequent Lyin’ Ted Cruz. En hij kan het weten. It takes one to know one.

‘Wat is er mis met Ted Cruz?’ is de prikkelende titel van een aardig stukje van Michael Persson in de Volkskrant. Hij zoekt het antwoord op de vraag waarom vrijwel iedereen Cruz zo haat. Hij ziet er uit als een autoverkoper zonder modebesef of een vasthoudende bijbelslijter. Een waterige glimlach, een zalvende blik, vochtige handjes, maar vooral een volledig geloof in God en Grondwet. Nooit concessies. Altijd gelijk. Een enorme engerd. Maar voor de hard core Republikeinen juist een redder, een verlosser, een man die geen duimbreed geeft in woelige tijden.

Persson schetst een recent bezoek van Cruz aan Ashwaubenon, een onooglijk stadje in Wisconsin. In de lokale bioscoop laaft Cruz zich aan de film God’s Not Dead 2 en komt gelaafd en versterkt in het eigen geloof naar buiten. Hij speelt daar een thuiswedstrijd. Het is het land van de gelovigen. Het land waar veel katholieke Nederlanders en kneuterboeren uit Brabant en Belgen hun heil zochten. Save us, roepen ze naar Ted. Staphorst heavy.

Maar de gelovigen zijn nu hun verlosser kwijt. Op Trump zullen ze niet stemmen. En dat is het probleem van de Republikeinen. De ongelikte narcist Trump lijkt niet in staat om genoeg kiezers te mobiliseren om de nu toch ook wat gebutste Hillary Clinton te verslaan. Een smerige campagne zal het in ieder geval worden. Fasten your seat belts. It’s gonna be a bumpy ride. 

Zwarte bladzijden

TrumboVeel Amerikanen hebben een hekel aan alles wat links is. Bernie Sanders valt op omdat hij zich socialist noemt, iets wat in Europa toch als tamelijk normaal wordt beschouwd, Erger dan socialisten zijn communisten. Scenarioschrijver Dalton Trumbo was een communist. Dat was geen probleem tot het een probleem werd in de Koude Oorlog toen de Russen van kameraden de grote vijand werden.

Eind jaren ’40 ontstond in de VS een heksenjacht op al dan niet vermeende communisten en hun ondermijnende activiteiten en complotten. Ook Hollywood moest eraan geloven. Veel mensen kwamen op zwarte lijsten en raakten hun baan, hun huis, hun gezin en zelfs hun leven kwijt omdat ze verdacht werden van sympathieën met de nieuwe vijand. Schrijvers als Trumbo moesten ondergronds en schreven onder andere namen.

De film Trumbo, met Bryan ‘Breaking Bad’ Cranston als Dalton Trumbo, geeft een boeiende schets van die zwarte bladzijden in de recente Amerikaanse geschiedenis. De film focust zich op hoe mensen als Trumbo bejegend en bekeken werden, het ideologische verhaal over de keuze voor het communisme komt echter nauwelijks aan bod en lijkt zo eerder intellectueel geflirt dan een diepbeleefde opstelling en keuze. Zo gaat de film een beetje teveel over film en hoe je het kunt blijven maken en minder over het hoe en waarom van de heksenjacht.

Trumbo kwam uiteindelijk boven en won – onder schuilnamen – twee Oscars en werd gerehabiliteerd door regisseur Otto Preminger en door Kirk Douglas’ Spartacus. In The End kwam het dus goed. Maar het land dat zich zo graag op de borst slaat over liberty for all liet in de jaren ’50 toch vooral zijn schaduwzijde en gevaarlijke trekken zien. Zwarte bladzijden.

Dat er nu geroepen wordt om een muur tussen de V.S. en Mexico en een inreisstop voor moslims vindt vruchtbare voedingsbodem in de Amerikaanse geschiedenis, hoe graag zij ons – en zichzelf – ook anders willen doen geloven.

Oh ja, en zes minuten John Goodman is je filmkaartje voor Trumbo al meer dan waard…