De strafbank

Ik zie het voor me. Gerrit Zalm wil net naar bed gaan. Pyjama aan, tanden gepoetst, nog even heel hard gelachen naar de spiegel, en dan gaat de telefoon. Dijsselbloem. Die belt vast niet om welterusten te zeggen. Een paar minuten later is de beursgang van ABN.AMRO tot nader order uitgesteld. Zalm op de strafbank. De stoom moet uit zijn oren zijn gekomen.

De politiek laat even de tanden zien, maar kan niet bijten. Toen de banken gered moest worden, vergat de politiek keiharde afspraken te maken over anders en fatsoenlijker. En dus kan Zalm nu de vermoorde onschuld spelen. Die ton salarisverhoging voor zijn bankiers was gewoon afgesproken. Wat zeuren ze nu in Den Haag?

Mooi dat er klanten van ABN.AMRO en de ook dapper voortgraaiende ING overstappen naar Triodos en ASN Bank, maar de schaal is zo klein dat er geen grootbankier van wakker ligt. De banken voelen zich weer sterk, en weten dat elke stofwolk toch vanzelf wel weer optrekt. Het boek van Joris Luyendijk gaf ontluisterende doorzichten van het bancaire denken. Ook hoe de politiek wel even stoer doet, maar feitelijk nauwelijks macht en invloed heeft. En hoe banken hun goddelijke gang gaan en morgen zo weer om kunnen vallen.

Het was geen systeemfout, maar een fout systeem. Banken gaan gewoon weer hun goddelijke gang en kunnen morgen zo weer omvallen. De bankencrisis was dé kans voor de overheid – voor en namens ons, dus – dat systeem aan te pakken en anders in te richten. Die kans is nu verkeken. Je zou bijna hopen op een nieuwe crisis. De symboolpolitiek van ageren tegen afgesproken salaris- en bonusbeleid brengt ons in ieder geval geen stap verder.

Door de bank genomen

Bailout,usaJoris Luyendijk schreef een aantal jaren geleden een succesvol en boeiend boek over Israël, Palestijnen en beeldvorming. De titel Het zijn net mensen zou ook een toepasselijke zijn geweest voor Luyendijks nieuwste boek Dit kan niet waar zijn over de bankencrisis van 2008 en de stand nu. De conclusie van Luyendijk is keihard: we hebben niets geleerd. En de bankencrisis kan morgen zo weer gebeuren.

Wie wel wat hebben geleerd, zijn de bankiers. Deze insiders begrijpen dat ze niets te vrezen hebben van de outsiders, van jou en mij. We piepen wat, vinden het een schande, maar zeuren liever over een koningslief of kijken massaal Boer zoekt vrouw. En dus gaan banken gewoon hun goddelijke gang, gedreven door perverse prikkels en opgejaagd door elkaar. En als het fout gaat? Dan betalen wij. Want voor al die enorme salarissen nemen bankiers echt geen ondernemersrisico.

In Tegenlicht van de VPRO mocht Luyendijk in een bijna-dialoog zijn zoektocht in Engeland naar het wat en hoe en het geheim van banken en hun crisis voor ons duiden. Met al zijn charme en fijne voordracht kreeg ik toch de riebels op de rug van zijn bevindingen en conclusies. We zijn door de bank genomen, en vandaag en morgen doen ze het weer. De geglobaliseerde financiële wereld is te groot voor landelijke bestuurders. Grip? Vergeet het maar. We mogen bijpassen als het fout gaat.

Inmiddels voelen banken zich weer sterk genoeg. Het is volgens Luyendijk weer business as usual. Graag laten ze ons geloven dat 2008 een weeffout was en dat het bancaire systeem sterk genoeg is om dit op te lossen. Lou Reed schreef het al: “behalve half of what you see, and none of what you here.” En des te harder Gerrit Zalm lacht, des te meer jij en ik op onze hoede moeten zijn. De banken zijn gered. Maar wie redt ons?

Vijftig tinten grijs

wimkok1Terwijl de Chinese restaurants in Nederland door nieuwe wetgeving honderden koks tekort dreigen te komen, blijkt een Nederlandse kok juist de omgekeerde weg te gaan: Wim Kok is sinds enkele maanden niet besturend-commissaris bij de Chinese Construction Bank. En daar maak ik geen flauwe grappen over.

Slecht betaald is het niet die negen retourtjes China die Kok jaarlijks maakt. De Telegraaf rekende al met graagte uit dat het oude rode boegbeeld Kok € 4.700 per vergadering krijgt, en dat is toch behoorlijk ruim boven modaal.

Wim Kok – twee kabinetten lang voorzitter van Nederland – is de verpersoonlijking van het brave, grijze Nederland van een broodje ham en een broodje kaas, het doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg, het was de timmermanszoon uit Bergambacht met paplepels tegelijk ingegoten.

Onder Kok verloor der PvdA wat er nog aan socialistische veren zat vastgeplakt. In het Paarse tijdperk werd de PvdA Kok en Kok de PvdA: het grijze midden, veilig koersen, niet te breed, niet te ver, dan kom je het verst. Onder Kok leek Nederland wel ‘af’, een sociaalliberale heilstaat het hoogst haalbare.

Na de politiek kwam het bedrijfsleven, en commissaris Kok gleed daar op glad ijs en kukelde in wakken. Hij praatte recht wat vroeger nog keurig krom was, en wat hij ooit mooi omschreef als ‘exorbitante zelfverrijking’ mocht nu rekenen op zijn fiat. Wiens woord men eet, wiens bonus men geeft.

Nederland onder Kok heette Paars maar was vijftig tinten grijs. Gelukkig bleek Nederland niet ‘af’. Langzaam poogt de PvdA wat veren terug te vinden. Het gaat van ‘au’. Benieuwd hoe het ‘onze Wim’ vergaat aan de Chinese vergadertafels. Of zijn stevig postuur, zijn opvallende, en zijn wat norse voorkomen indruk maken. Een broodje kaas en een broodje ham zitten er niet in. Als hij maar niet die grap van Gordon over nummer 39 met rijst maakt.

Klappen voor Hilhorst

Hilhorst.tramPieter Hilhorst zit in de hoek waar de klappen vallen. Zijn PvdA lijkt af te stevenen op  een dramatische verkiezingsnederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart. Virtueel wordt er al gezaagd aan de stoelpoten van de in de hoofdstad almachtige sociaaldemocraten die hun abonnement op het stadsbestuur kwijt dreigen te raken.

Hilhorst, opvolger van voormalig wonderkind en nu vice-premier Lodewijk Asscher, is niet op het fijnste moment ingestapt om partijleider te Amsterdam te worden. En hij ligt onder vuur. Onder zijn verantwoordelijkheid werden er komma’s verschoven en ging het honderdvoudige aan bijdragen in de woonkosten richting Amsterdamse minima. Het miljoenendrama kwam hem op hoon en oorwassing en een – verworpen – motie van wantrouwen in de Gemeenteraad te staan.

De heftige kritiek op Hilhorst kan niet anders dan deels politiek ingestoken zijn. Er wordt bloed geroken, en de aanval op Hilhorst mag met twee gestrekte benen vooruit. Het doel heiligt de overtreding. Maar als de nood hoog is, kan de redding nabij zijn. En zo geschiedde zaterdag in tramlijn 7 in de Kinkerstraat.

Hilhorst twitterde dat hij twee vrouwen had beschermd die racistisch werden bejegend. De wethouder zou een klap voor zijn kop hebben gekregen en de onverlaat met hulp van anderen de tram hebben uitgezet. Hilhorst de held. Mooi. En natuurlijk dook er later een filmpje op. We filmen alles. Als er iemand in het water valt, springt er één en filmen er tien. In het telefoonfilmpje viel die klap op de kop wel mee, en is het wat moeilijk te volgen hoe het precies allemaal zat en ging.

Vervolgens ging, ook zoals dat nu gaat, alles en iedereen er mee vandoor en op los. Hilhorst zou het in scène hebben gezet. Hij had helemaal geen klap gehad, het was eerder een tikkie. Die man was misschien dronken, verward, of arm door de crisis. En waarom moeten de Hilhorsten het altijd maar voor ‘anderen’ opnemen, verraders van het eigen volk. Wie dacht die Hilhorst wel dat hij was?

Zo gaat dat. Zo doen we dat. Als hongerige hyena’s pissen we de internetfora vol viezigheid en verdachtmakerij. Waar rook is, is vuur, waar vuur is, is een pyromaan. En politici? Die deugen so-wie-so niet. Die Hilhorst ook niet. Arrogante krullenbol met z’n rode sjaal. Opzouten. Volgende.

Volgende? Je moet er maar zin in hebben, bestuurder van de stad. Strontkar en riek staan voor u klaar. Wat u ook doet, wat u ook vindt. We roepen respect, maar we hebben het slechts over de opgeblazen eigenwaarde. Vroeger was niet alles beter. Integendeel. Maar toen was er nog wel iets van bedenktijd. En iets minder ruimte om elke drol maar voort te stuwen richting het grote niets. Klappen voor Hilhorst. Hoe dubbel wilt u de blogtitel hebben?

Komkommertijd

hak2

ZZP’end tot ver buiten de eigen postcode kom ik enkele malen weeks langs de Kuip, het bolwerk van de mannen van hand in hand, het ooit zo roemrijke Feyenoord. Ik ben er niet vaak geweest – de laatste keer was – veelzeggend – Bruce Springsteen uit – maar ik bezie de oude Kuip met gepast respect.

Het is al heel lang komkommertijd bij Feyenoord. God of Jorien van de Herik mag weten hoe de trots van Rotterdam-Zuid zo lang zo diep in de schulden is komen te duikelen dat er al jaren niet of nauwelijks fatsoenlijke voetballers kunnen worden gekocht. Er was vast veel vreemd vlees in de Kuip, rare sjacherinvesteerders met boeiende constructies.

En dan was er nog het plan (of is het er nu nog steeds?) voor een nieuwe Kuip. Voor de supporters hoeft dat niet. Hoe hoog of hoe laag de Koemanbrigade ook staat, de Kuip is altijd vol, bloedfanatiek, en met recht een twaalfde man.

En ja, de start van het nieuwe seizoen was rampzalig. En net op dat moment komt HAK met commercials met trainer Ronald Koeman. Dan is Leiden, maar zeker Rotterdam, in last. Koeman zou zich beter met zijn wankele selectie bezig kunnen houden dan met het hooghouden van doperwtjes en met zijn eigen vast al riant gevulde bankrekening.

Ach ja, kinnesinne. Je zal na al die jaren Martine Bijl maar mogen opvolgen bij HAK. En Feyenoord, ach ja, het is natuurlijk geen topteam, maar top is zeker de bij AZ volledig geflopte Graziano Pellè, de trefzekere en best gekapte spits uit San Cesario di Lecce die ook in strak Milanees maatpak overal en altijd zou scoren.

Die Pellè zie ik wel in een spotje voor Bertolli. Die olie is in ieder geval heerlijk in zijn haar. En naast de 8 ton jaars van Feyenoord kan ook hij best nog wel een leuk zakcentje gebruiken.

Smurphy’s Law

obesitas.vs

Obesitas is een groot probleem en het wordt alleen maar groter, letterlijk en figuurlijk. Drie weken Florida – incluis de nodige pretparken – hebben mij de ogen doen rollen en uitkijken. Steekproefsgewijs turfde ik rijtjes van tien wachtenden op te dikke mensen: 7, 4, 6, 5, 7…etc.

Ongezond, en niet om aan te zien. Van schrik krijg je zelf trouwens minder trek, en dat is dan wel weer handig. Het was ook onthutsend te zien hoeveel deze ellende de Verenigde Staten kost, en hoe de projecties voor de komende jaren er uit zien.

Lionel Shriver schreef het boek Big Brother over haar haar broer Greg die in 2009 stierf aan een hartaanval, gerelateerd aan morbide obesitas. Het klinkt nog een beetje leuk als in het begin van het boek zus broer na vier jaar no see van het vliegveld haalt maar hem eerst niet herkent. Is die vetklomp die door grondstewardessen wordt voortgestuwd mijn broer? Smerig en tragisch wordt het later als de overdadige ontlasting van Greg de riolering op hol jaagt. Ik heb het boek direct besteld. Smullen.

De andere kant van vies en vet en overvloedig zat als geestig bedoeld in de film Smurfs 2, waar een verjaarstaart van de kleine jongen helemaal ondersteboven is gecheckt op slecht voedsel, foute ingrediënten en zelfs de bordjes zijn pvc-vrij. Als de ‘foute’ stiefvader dan kipcorns met pinda’s uitdeelt, is het wachten tot de het ene ouderstel het andere gaat suen. Hoe je het ook probeert, alles lijkt goed te gaan, en dan gaat het toch mis. Smurphy’s Law. Als parabel bijna over de V.S.

Obesitas is een groot probleem in de V.S. Net als het gevangenissysteem. CNN berichtte vanochtend dat er weliswaar een geringe daling is in het aantal inmates in de V.S., maar dat het nog altijd gaat om een mensonterend aantal van bijna 1,6 miljoen mensen, veelal gerelateerd aan de grote war on drugs die helaas niet werkt.

Hervorming van deze ellende is echter net zo moeilijk als het te lijf gaan van obesitas. Veel gevangenissen worden gerund door bedrijven die jagen op winst en dus op meer gevangenen. Het klinkt sick, maar het is de harde realiteit. En hervormingen worden tegengewerkt door politici die weer het nodige lobbygeld van de gevangenisbedrijven in de zak mogen steken. Het is een miljardenindustrie.

Chinees vlaggenschip

redflag

Zo, dat was wel even lekker, dik twee weken niet bloggen. Komkommertijd, zomerstop, radiostilte, gewoon even geen zin. Met als slap bijexcuus dat er in de zomer ook nooit iets gebeurt. Dus wat valt er dan te bloggen?

In de periferie is er toch veel moois. Mollema, bijvoorbeeld. Niet de naam voor een Tour-winnaar, maar na Zoetemelk kan natuurlijk alles. En nieuwe woorden leren, zoals homoboer en fraudemoeder. Het is niet groot en groots, maar zeg niet dat er niets gebeurt.

In China gebeurt veel. Heel veel. Te veel. Maar het moet nog veel beter. Dat is de inzet van president Xi Jingping. Hij wel met de ‘Chinese droom’ laten zien dat China prima produkten kan maken. En als vlaggenschip komt de Hongqi L7 (‘De Rode Vlag’) uit het museum. Deze Chinese tank op vier wielen was onder Mao de luxe automobiel voor de Chinese partijtop en hoge buitenlandse gasten.

Maar wat de Hongqi was, is nu vooral de Audi. Alle Chinese bobo’s laten zich vervoeren in topauto’s van Westerse makelij. En dat moest maar eens afgelopen zijn, vindt Jingping. En dat is big business voor China dat jaarlijks 16 miljard (!) uitgeeft aan een enorm wagenpark voor een enorm bureaucratisch leger aan partijkader.

Dat wordt dus eigen auto eerst in China. Want hoe kun je nu roepen dat Chinese spullen prima zijn als al je partijbonzen vrolijk in Duitse auto’s door het land tuffen? Ook een leuke puls voor de eigen industrie en de Chinese handelsbalans. Misschien ook een leuke tip voor ons kabinet? Want waren wij niet de Chinezen van het Westen? Nou dan.

Wim Kok B.V.

rutte.saab

Het Kabinet Rutte II bezuinigt zich een slag in de rondte, maar wil wel graag dat u en ik het geld eens lekker laten rollen. Daar zou de economie zomaar van op kunnen knappen. Het klinkt leuk. Maar hoe zitten de dames en heren politici er zelf eigenlijk in? Lopen die nu de deur plat bij IKEA, Gamma, Keukenkampioen en de VW-dealer of boeken ze een wild weekendje Des Indes? Nou, niet bepaald.

Practice what you reach, noemen de Amerikanen dat, en wij zeggen dan: geef het goede voorbeeld. Maar zo werkt de politiek niet. Daar roep je het een, en doe je het ander. Rutte wil graag dat we nieuwe een nieuwe auto kopen, maar hij rijdt zelf vrolijk rond in een prehistorische Saab. Met zijn inkomen en status zou hij wel eens wat rianter kunnen gaan wonen, maar hij piekert er niet over om zijn uitvergrote studentenkamer op te zeggen. Tsja. Dat schiet niet op.

Uit het alleraardigste stukje van Margreet van Beem in Het Parool leren we ook dat zijn collega-bewindslieden niet echt met geld zijn gaan smijten na de oproepen van Rutte en Samsom. Geen sloep, geen tweede huis, geen nieuwe keuken. Dijsselbloem en Samsom hebben wat hypotheekschuld afgelost, en Melanie Schultz is vooral aan het consuminderen. Staatssecretaris Jetta Klijnsma was wel solidair met het volk. Zij kocht een splinternieuwe rode fiets, hopelijk zo’n degelijke Nederlandse.

Lekker is dat. Roeptoeteren. Belletje trekken. Het is toch wel schamel en beschamend. Met een inkomen van rond de € 144.000 zou de graag stappende vrijgezel Rutte met gemak een flink aantal ruggen kunnen stukslaan voor een nieuw(e)re Saab of een fijne woning op stand. Maar ja, het kan eigenlijk geen toeval zijn dat Rutte zijn Saab braaf in onderhoud heeft bij Garage Wim Kok te Den Haag.

Je zou bijna denken dat Rutte die garage puur op de naam heeft uitgekozen. Geintje. Mijn auto is in onderhoud bij Wim Kok. Sociaaldemocratisch sleutelen. Braaf, degelijk, zuinig en niet te duur. Lachen. Kok keurt periodiek Rutte. Zoals PvdA en VVD elkaar constant keuren en de nieren proeven. Maar tot grootse en meeslepende geldsmijterij leidt het maar niet. De echte – die andere – Wim Kok zou de oproep daartoe ook nooit hebben gedaan. Hij was van het zuinige land, van tut-tut-ho-ho-rustig-aan. Conclusie? Van die Rutte hoeven we het niet te hebben voor ons economisch herstel. Krent.

De meeneem Chinees

meeneemchinees

Het was een beetje saai berichtje op de economiepagina: ‘Afvalreus AVR naar Chinezen.‘ Meneer Li Kashing, eigenaar van Cheung Kong, heeft het niet onaanzienlijke bedrag van € 944 miljoen over voor AVR, het vroegere gemeentelijke afvalverwerkingsbedrijf van Rotterdam, dat energie uit afval maakt.

Honderd geleden kwamen de eerste Chinezen in ons land, en zij werden toen als afval en ongedierte beschouwd. Het waren stokers en wasknechten op de internationale stoomvaart en werden als stakingsbrekers ingezet. Daardoor, en door hun lagere lonen werden zij gezien als werkverdringers en het ‘gele gevaar.’

In de jaren ’30 lachten we om de verarmde pinda-Chinezen die door de verkoop van teng-teng pindakoekjes probeerden te overleven in een vijandig klimaat en een Nederland in crisis. Inmiddels zijn we wel gewend aan Chinezen in Nederland – sambal bij, witte lijst, grote muul,de Chinees doet veel meer met vlees, je blijft lachen – maar de Chinese bevolking blijft toch in de periferie. Ze zijn toch anders, zeg maar.

In 1931 schreef minister van justitie Donner (de opa van Piet Hein Donner) of één van zijn ambtenaren in de marge van een notitie: ‘Als een volk zijn nationaliteitsgevoel verliest, dan worden zijn vrouwen misbruikt door Chinezen en ander Aziatisch ongedierte.‘ Daar hoefde geen sambal meer bij.

Maar des te pikanter is het dus dat die rare Chinezen inmiddels de halve wereld aan het opkopen zijn. Afrika is al bijna volledig Chinees bezit, de Amerikaanse staatsschuld wordt grotendeels afgedekt door bankiers in Sjanghai, en nu kopen ze dus ook nog even onze (eh, hun dus..) afvalreus AVR. De meeneem Chinees. Afval bij?

In de verdediging

weekers.hockey

Frans Weekers. Frans Hubertus Henricus Weekers, om volledig te zijn. Als je een staatssecretaris bij naam kent, is dat meestal een veeg teken en een slechte zaak voor de betreffende onderminister. Want 9 van de 10 keer ben je dan in opspraak. En dat is Weekers. En het wordt niet minder, maar erger.

Het zijn vaak de opvulbaantjes in een kabinet, de staatssecretarisschappen, niet zelden vergeven aan loyale partijgenoten die te licht zijn voor het echt zware werk, maar die eigenlijk in niets uitblinken behalve dat ze lid zijn, notulen spellen, gevraagd worden en natuurlijk altijd beschikbaar zijn. En dan begint vaak het gedonder.

Op de site van de Rijksoverheid heeft de staatssecretaris van financiën nog het beste voor met ons en met ons belastingstelsel. Hij wil het ‘meer solide en fraudebestendig maken.’ Dat is ook wel nodig, zo weten wij al jaren. Maar nu ook Bulgaren en Polen flinke voorschotten op de slinkende staatskas mogen nemen, loopt de gierput gestaag vol.

NRC kwam vanavond met het voor Weekers niet echt dolle bericht dat er in zijn la al anderhalf jaar een rapport zou liggen over fraude met toeslagen. Aiii. Dat kan hij niet echt gebruiken in de aanloop naar het debat morgen waar hij – in de verdediging – zijn stoep en blazoen moet schoonvoegen en oppoetsen. Het wordt een ware heksentoer.

Maar op een grotere schaal: zorgfraude en fraude in en met ons belastingstelsel is de bijl aan de wortel van gezamenlijkheid en betalingswil, noem het onderlinge solidariteit. Dat nu juist een VVD-staatssecretaris geen kans ziet de gaten te dichten en orde op zaken te stellen voor de ‘hardwerkende en belastingbetalende burger’, zou voor zijn eigen partij al reden genoeg moeten zijn hem te wisselen voor een andere keeper.