Rechts met de bijbel

rechts

Het was een mooi staaltje framing van Lodewijk Asscher, het beoogde kabinet met de ChristenUnie wegzetten als rechts met een gristelijke buitenboordmotor, de poldertaliban light. Als frequent bezoeker in mijn jeugd van scholen met de bijbel kon ik de grap en knipoog wel waarderen. Ik vermoed dat Alexander Pechtold wel een tijdje stond te schuimbekken.

Rechts met de bijbel. Ik moet nog maar zien dat het er komt. Na een dag of 111 lijken mij de kloven nog steeds erg groot. Na de eerdere schoffering door Pechtold zie ik de ChristenUnie niet snel noch soepel door de knieën gaan voor een vrijzinnig-liberale kijk op mens, geloof en zelfbeschikking.

De vier pratende partijen steunen op een Kamermeerderheid van 1 en een poll van -1.  Magertjes, lijkt me. Getalsmatig en inhoudelijk. Zeker, Rutte wil en kan altijd. En ook het gestijfde zuur van Buma zal ook wel willen landen in een kabinet. Maar wat hebben we dan voor een gedrocht?

Het leek dat fijn dat Gert-Jan Segers (7 jaar in Caïro gewoond!) in gesprek ging met het COC, maar ik hou toch mijn hart vast over wat het geloof ons weer wil opdringen op het gebied van wie en wat we zijn en willen zijn en hoe lang. Rechts met de bijbel is leuk gevonden als stekende grap, maar God verhoede dat we dit kabinet ook echt krijgen.

Homo Intoleranticus

godhatesNatuurlijk kun je het klein maken en bagatelliseren. Het is maar een foldertje. Het is een handjevol hitsers. Godsdienstgekken. En ze kunnen ook niet rekenen. Want wie schrijft er nu op dat het zelfmoordpercentage onder homo’s 200% is? Dat kan toch helemaal niet? Nee, dat kan niet. Maar wat wel kan is dat er een klimaat wordt geschapen waarin homo’s weer vogelvrij en doelwit worden. Zoals afgelopen weekend achter het Centraal Station. Potenrammen is een werkwoord.

Onze grondwet is helder. Iedereen is voor de wet gelijk. Ongeacht sekse, ras of seksuele voorkeur. Maar aan dat recht wordt gerammeld. Homo’s worden eruit gepikt. Ze zijn ziek, zondig, en zitten aan kleine kinderen. De al dan niet vermeende tolerantie erodeert en smelt weg. Nog even wachten en er wordt ‘minder minder homo’s’ geroepen. Maar waarom hoor ik de politiek niet of nauwelijks over deze gender profilering en het apart drijven van homoseksuelen?

Geert Wilders moet zich voor de rechtbank verantwoorden voor zijn ‘minder minder’ uitspraak over Marokkanen. Het is Wilders die waarschuwt voor islamisering van ons land en het verdwijnen van wat we maar wat eufemistisch ‘privileges’ zijn gaan noemen waar we eigenlijk grondrechten zouden moeten zeggen. Het lijkt me een wat curieuze wending dat bij het zwijgen van nu over misselijke en mogelijk (en hopelijk) strafbare flyers Geert Wilders per ongeluk de fakkel van de homobeweging zou moeten gaan dragen. Hoeveel gekker kan het nog worden in ons land?

Het is altijd weer in naam van het geloof dat de intolerantie wordt gepredikt. Een God van liefde kom ik zelden tegen. Vrouwen zijn altijd tweederangs geweest en zijn doelwit voor de Trumpen van deze wereld. Ongelovig zijn is strafbaar in tal van landen. IS gooit homoseksuelen van flatgebouwen. In naam van een geloof en een heilig gelijk gebeuren de vreselijkste dingen. Het zou fijn zijn als we op tijd wakker worden uit onze droom van een verdraagzaam en zo fijn beschaafd en besnaard land. Er is werk te doen. De Homo Intoleranticus staat op de stoep.

Und Gott sah, dass es gut war

HaydnEn God zag dat het goed was. Dat zinnetje uit Genesis 1:12 werd er bij mij als hervormd jongetje voor het leven ingestampt. Ik gebruik het ook wel eens, en gisteravond kreeg ik het weer aangedragen,  auf Deutsch, in Het Muziektheater of zo overbodig als het tegenwoordig Nationale Opera & Ballet heet, dat met die rondingen aan de Amstel, dat roze tapijt, dat foeilelijke stadhuis erachter. Want daar klonk Die Schöpfung van Joseph Haydn. God, wat was dat mooi.

God zag dat het goed was, maar hij kon het ook horen. En wat zal hij blij geweest zijn met zijn Joseph Haydn die het scheppingsverhaal tot zo machtig mooie muziek wist te maken. Het is me ook nogal een onderwerp om je kroontjespen in te zetten. Doe even de schepping in een uur of twee. Haydn maakte het tot het hoogtepunt in zijn zo actieve componeerloopbaan.

Haydn ging niet met de minsten om. Hij was vriend en mentor van Mozart en gaf les aan Ludwig. Die Schöpfung ging in 1799 in Wenen in première en bijna 220 jaar later kreeg ik heel fijne gevoelens van zoveel compositorisch talent en meesterschap. God, wat was dat mooi.

Jammer dat om het artistiek wat op te pimpen er achter dirigent, orkest en koor een saaie, super slow motion film werd geprojecteerd van mannen in witte pakken, lege landschappen en copulerende honden. Het moest me waarschijnlijk doen denken aan een landschap na een nucleaire ramp. Een artistiek contrapunt van die prachtige schepping. Deze opleuking was een heel slecht idee en randde het prachtwerk van Haydn aan. Voortaan gewoon met je vingers afblijven. God zag toch dat het goed was? Nou dan.. 

Sunday Sunny Sunday

BelfastTerwijl de VVD-Toppers hupten in de Arena, het Songfestival bijna een Derde Wereldoorlog startte en een knul met net zijn rijbewijs de Formule 1 van Spanje won en Nederland overal bovenop leek te helpen, zat ik in Belfast, in Noord-Ierland. Dat is een bijzondere stad. Niet bijzonder mooi, integendeel, maar bijzonder vanwege het gewelddadige verleden dat sporen trekt naar nu.

Officieel is er nu vrede in Noord-Ierland. Dat is eeuwenlang wel anders geweest. En die sporen van wat de Noord-Ieren nu mooi bedekkend ‘The Troubles’ noemen zijn nog steeds zichtbaar en voelbaar. Hier aan de rafelranden van de Europese Unie op maar net anderhalf uur van Schiphol staat een enorme muur tussen de katholieke wijk rond Falls Road en de protestante wijk rond Shankill Road. Het zijn ‘peace walls’ of ‘peace lines’ op de meest nog kwetsbare plekken.

Daar in en om die muur en hekken en in een soort niemandsland is het meer dan troosteloos. Maar het is ook een toeristische attractie. Met de Black Taxi Tours ga je langs de muurschilderingen, de historische (gewelddadige) plaatsen en kun je van de ene kant van de muur naar de andere. Wij hadden een katholieke chauffeur die erg aardig maar volledig partijdig was, het teken voor mij dat er ondanks die vrede nog ‘troubles’ te over zijn in Belfast en Noord-Ierland. Als variant op de hit van U2 over dit drama: het was deze zondag een Sunday Sunny Sunday. Dat dan weer wel. Zon in Belfast. Het kan dus wel.

Van God los

SpotlightHet was – veelzeggend – een klein berichtje in de marge van Het Parool, de constatering dat het geloof een steeds kleinere rol speelt in Nederland. Slechts (of toch nog?) 14% van de Nederlanders gelooft in God, ruim 80% komt niet of nooit meer in een kerk. En ook het geloof zelf holt uit. Nog maar 13% van de katholieken gelooft in de hemel, en minder dan de helft ziet Jezus nog als zoon van. Nederland is dus echt van God los.

1 op de 4 Nederlanders geeft aan atheïst te zijn, door velen verward en ten onrechte gelabeld als ongelovigen, iets waar in veel landen onprettige straffen op staan. Ik ben als klein kind gedoopt, maar geloof niet in God of ander opperwezen en kerken doe ik slechts aan op stedentrip of vakantiereis, gefascineerd door de imponerende Middeleeuwse bouwwoede om maar dicht bij God en de hemel te komen. Het is raar om je voor te stellen dat je gedachten nu toen goed waren voor de brandstapel.

En nu het toch over het geloof (of het gebrek daaraan) gaat: ik zag gisteren de Oscar-winnende film Spotlight. Die Oscar lijkt mij wat overdreven, maar de film is een krachtige, bijna ouderwetse journalistieke zoektocht van het Spotlightteam van The Boston Globe naar kindermisbruik in en om Boston begin deze eeuw en de machtige doofpotten van de katholieke kerk. Ook heel erg van God los en de veel te hoge prijs die heel veel kinderen levenslang moesten betalen voor het geperverteerde celibaat, de aanklevende uitwassen en het systematisch afdekken ervan. Amen.   

Van God los

GodIk kon mijn ogen niet geloven. Maar het stond er echt. Op een bord. In een evangelisch winkeltje in Weesp. ‘Dit jaar wordt mede mogelijk gemaakt door God.’ Wauw. Dan heb je me wel even. Want ik was ooit groot gegroeid op scholen met den bijbel en met een almachtige Vader. Over bergen en in dalen, ja overal is God. Zo zat dat.

Maar wij willen geen permanente toezichthouder meer. Geen CEO die het al bestiert en die gaat over hemel en aarde en leven en dood. Die God heeft een stapje terug gedaan. Meer empatisch. Bescheidener. Menselijker, misschien. In zijn nieuwe rol wilde hij ons laten weten dat wij nu ook zelf invloed hebben op ons leven. God is nu een soort sponsor van ons bestaan. Dat zal wennen worden voor beide partijen.

God is dood riepen we, maar wat hebben we ons vergist. God heeft zichzelf opnieuw uitgevonden. Een nieuwe Vader die vol liefde en interesse is, maar niet meer dicteert hoe het moet. God is niet meer de master of time, hij maakt dit ondermaanse circus slechts mede mogelijk, bijna zoals de vriendenloterij Studio Sport supportert. Ik moet nog zien of het gaat werken. We waren net van God los en nu komt hij met deze sympathiek ogende nederigheid. Het lijkt wel het werk van de duivel.

Jezus redt

aardeAls ik naar de hemelen kijk, zoek ik niet naar God maar ervaar hoe bijzonder het is dat wij in die onmetelijke ruimte en de oerknalloterij een leefbare planeet kunnen bewonen en dat we er überhaupt zelf zijn. Dat unieke van dat kleine stukje aarde maakt ons echter niet bepaald zuinig en nederig. We slopen maar dan we opbouwen. We zijn zo stom om onze leefomgeving te vernielen. Dat zie je dieren niet zo snel doen.

Dus de mens als het meest ontwikkelde opperwezen op aarde lijkt me zwaar onterecht. Oh zeker, we hebben spraak en we kunnen van afstand doden. Maar die beide voorbeelden zijn misschien wel het bewijs dat we niet zo erg deugen. Oliver Kerkdijk schreef in de VPRO Gids over ‘.. het grootste sloop- en roverstalent dat ooit de aarde onveilig maakte.’ Het klinkt niet als een compliment.

Apollo-astronauten die de aarde vanaf de maan zagen, kregen diepe gevoelens van affectie voor hun planeet die er op die grote afstand zo prachtig maar ook zo kwetsbaar uitzag. Aan u en mij is het niet besteed. We putten de aarde uit en gedragen ons tegenover dieren als ware kampbeulen en gaan op social media graag los over vluchtelingen die allemaal mogen verzuipen of vergast in een kamp. Er is nog een wereld te winnen, zeg maar.

Wie schetste dan ook mijn schrik en ongeloof toen gisteren Jezus op het Museumplein landde. Kwam hij ons – nogmaals – verlossen of was dit de aanzegging van het einde der tijden? Gelukkig – nou, ja – bleek het bij de musicalmedley van de Uitmarkt te horen. U weet wel, Frits Sissing en dan allemaal van die vrolijke jongelui, Grease in het Nederlands en een verouderde Jezus die ooit Superstar was. En toen wist ik het weer helemaal zeker: God bestaat niet. We staan er alleen voor. Ik wens ons sterkte.

Nederlaag voor de mensheid

AuschwitzDe tweede man van het Vaticaan kardinaal-staatssecretaris Parolin noemde het Ierse ‘yes’ bij het referendum over het homohuwelijk een ‘nederlaag voor de mensheid.’ Je moet maar durven als CEO van een multinational die misbruik, vervolging, zelfverrijking en corruptie al eeuwen hoog in het vaandel heeft staan. De FIFA van het geloof, zeg maar.

Vanaf het katholieke Krakau is het een uur rijden naar Auschwitz en nog vijf minuten naar Auschwitz-Birkenau, twee van de vele vreselijke vernietigingskampen van Nazi-Duitsland. Het was daar dat die nare opmerking van Parolin mij te binnen schoot en ik kon die ‘nederlaag voor de mensheid’ alleen nog maar associëren met de bijna onvoorstelbare gruwel die zich daar en in al die andere kampen heeft afgespeeld.

Het is goed dat de kampen er nog zijn en niet zijn weggemoffeld onder bruut beton. Het is ook goed dat het heel druk is en dat je bij de parkeerplaats pizza, kebab en zelfs kapsalon kunt kopen. Het lijkt de parkeerplaats van een attractie. Maar het is beter dat er bezocht en bedacht en gedacht wordt dan dat we de gruwelen van toen onbesproken zouden laten.

Misschien is het übercynische ‘Arbeit macht frei’ op de toegangshekken van Auschwitz wel de ultieme nederlaag. Dat je massamoord en genocide kunt en wilt pimpen met de meest valse lading die ooit is bedacht. Het geloof in een God en het geloof in een vernietigende ideologie. Het heeft ons volgens mij alleen maar nederlagen gebracht. Godzijdank kunnen Ieren nu trouwen met wie ze willen. Dat voelt als een overwinning.

Plat op de bek

Geert3Wat fantastisch. Bijna een kwart van Nederland kijkt naar Boer zoekt vrouw. Ook ik heb nu kennisgemaakt met Geile Geert, een boer en officieuze volksheld die vrouwen ‘plat op de bek’ lebbert, en die volgens mij het vrouwelijk geslacht beziet als één grote vruchtbare akker. Heerlijk. En het Lucky TV-filmpje over Geert en de andere boeren is werkelijk hilarisch.

Geert is een gezonde Hollandse jongen op leeftijd. Minder gezond is het misbruik van kinderen door kerklieden, de dienaren van God. Nu bleek het Vaticaan overwoekerd door kinderporno, met als verdachte onder anderen de voormalig aartsbisschop van Polen Josef W., ook bekend van het programma Aartsbisschop zoekt jongetjes. In het ondermaanse heilige der heiligen is er ook witwassing en drugssmokkel. God zag dat het niet goed was.

Stephen Fry zag dat God niet goed was. Op de Ierse zender RTE fileerde acteur en komiek Fry de opperbaas van het Vaticaan en vele andere geloven en gelovigen. Op de vraag hoe dat zou gaan bij de hemelpoort had Fry aan iets meer dan twee minuten genoeg om zijn zaak tegen God te bepleiten. Zijn opening is briljant: “bone cancer in children. What is that about? How dare you?” Volgens Fry is God “utterly evil, a selfish monster.”

Zo. Plat op de bek. Benieuwd of Fry hiermee wegkomt. In zo’n 50 landen ter wereld is er wetgeving tegen blasfemie. Ik denk dat Fry moet oppassen waar hij heen reist. Want hoewel God niet bestaat, mag daar toch niet openlijk over worden gesproken. Dat hebben gelovigen liever niet. Er is vrijheid van geloof, maar geen vrijheid van ongeloof. Leven we toch nog in The Dark Ages.

De hand van God

Diego2Het belang van voetbal valt moeilijk te onderschatten. Voormalig Liverpool-manager Bill Shankly verwoordde het ooit treffend: “Some people believe football is a matter of life and death. But I can assure you it’s much more important than that.” Zo, die zit. En als voetbal dan zo belangrijk is, dan zou het wel eens een nieuwe religie kunnen zijn.

Na een eerdere tentoonstelling over onze Verlosser (jawel..!) Johan Cruyff, presenteert het Amsterdam Museum nu Voetbal Hallelujah! over helden, de rituelen en (bij)geloof van de populairste balsport ter wereld. Natuurlijk is er De hand van God, de tot grootse goddelijke proporties opgeblazen handbal van Diego Maradona tegen Engeland op het WK 1986.

Natuurlijk si voetbal geen geloof, maar het geloof in een club of spelers kan wel heel diep zitten en ver gaan. Maar eerder toch wordt het opperwezen of de almachtige aangeroepen voor succes, net als het bidden voor gewas of een vruchtbaar en lang leven.

Maar net als bij een echt geloof wordt de gelovige voetbalfan voortdurend op de proef gesteld. De beste voetballer allertijden te Holland heeft als initialen J.C. Maradona scoort namens God. En in Barcelona loopt een hele kleine wereldvoetballer die luistert naar de naam Messi. Dat moet toch kort zijn voor Messias. En dan komt dat geloof toch wel dichtbij. Of is dat een te simpel intikkertje?