De Hel van Deurne

nietbetreden.politieToen voetbal nog onschuldig leek en internationaal voetbal beperkt bleef tot interlandvoetbal, speelde Nederland jaarlijks twee maal tegen de Belgen, in België in de Antwerpse voorstad Deurne. Door een groot aantal Hollandse nederlagen op rij, kreeg het grote stadion aldaar de bijnaam De Hel van Deurne. Daar kon het spoken.

Ik moest daar aan denken toen vrijdag in ons Brabantse Deurne het deksel van de pan vloog en alle sentimenten rond Marokkaanse Nederlanders en Nederlandse Marokkanen een bloedig hoogtepunt beleefde. De Hel van Deurne was noordwaarts gereisd.

En we dachten nog Wilders eindelijk in de touwen te hebben. Hij was te ver gegaan met zijn ‘minder! minder!’. Hij was zo duidelijk fout, dat nu alles goed zou komen. Zie maar, zelfs zijn partijgenoten lopen bij hem weg. Het was veel en snel neergepende wishful thinking. 

Het Parool pende gisteren op de voorpagina: ‘Het ene moment moeten ze beslist hier blijven, een week later kun je ze gerust neerschieten als ze je zaak overvallen. Het Nederlandse gemoed is beweeglijk als water als het om de Marokkaanse medelanders gaat.’ Het klopt natuurlijk niet, maar er zit wel wat in. En Wilders zou Wilders niet zijn, als hij niet optimaal gebruik zou maken van dit presenteerblaadje. .

Intussen tuimelt het hele land over elkaar op zoek naar duiding, daders, daadkracht en dovemans oren. Wie het weet, mag het zeggen. Alle zenders en kanalen staan open. Er luistert helaas niemand. En vooral niemand wil een ander begrijpen of gelijk geven. Nederland staat lijnrecht tegenover zichzelf. Niemand weet hoe verder.

Niemand weet ook hoe verder met de al ruim drie weken vermiste Malaysia Airlines vlucht MH370. Als het een film was, zou je nu toch wel eens willen weten hoe het afloopt. De Maleisische autoriteiten doen er echter alles aan om ons straks zelfs nog een plot te laten geloven dat het toestel nooit vertrokken is uit Kuala Lumpur. Bizar. “Het is niet eens zoeken naar een naald in een hooiberg, zo zei een Australische vlieger, het is zoeken naar de hooiberg.” Ik zie enige parallellen. En veel open wonden.

De wereld van gisteren

grand-hotel-budapest-aDe Eerste Wereldoorlog moest wel leiden tot de Tweede. Het Interbellum, de periode tussen die grote oorlogen, lijkt zo wel een groot wachten op de grote klap die komen zou. Het is een wereld van gisteren, de wereld van schrijver Stefan Zweig, de grote inspirator voor regisseur Wes Anderson voor zijn nieuwe film The Grand Budapest Hotel.

Anderson neemt ons in zijn prachtig vormgegeven film terug naar die wereld van gisteren, de wereld van de grote hotels, de rijke families, de mooie tradities, en jaarlijks wederkerende gasten. De conciërge Gustave (een prachtrol van Ralph Fiennes) is de figuurlijke sleutel tot een tijd die er eigenlijk al niet meer was toen hij leefde, zoals zijn steun- en toeverlaat Zero het prachtig omschrijft.

Twee jaar geleden zag ik Moonrise Kingdom, een heel volwassen film over kinderen die hun eigen wereld maken, weg van bedilzuchtige en gemene volwassenen. In The Grand Budapest Hotel is het geweld niet weg te houden. Het is het geweld van hebzucht en van een nieuwe macht die aan de deur klopt, al geeft de film als jaartal ergens ‘pas’ 1932 aan.

De wereld van gisteren was vast geen ideale, behalve voor Wes Anderson die er zich met een fantastische (sterren)cast en met een prachtig palet in onder dompelde. Het vuur en de spelvreugde spatten van het scherm. En er mag gelachen worden.

Krimoorlog 2.0

KrimoorlogDe Berlijnse Muur is nog geen kwart eeuw om of het door Winston Churchill bedachte IJzeren Gordijn begint weer op zijn plaats te hangen. Oude tijden herleven. Anderhalve eeuw na de bloedige Krimoorlog, staat het schiereiland in de Zwarte Zee weer in het brandpunt van de belangstelling en dreigend wapengekletter..

Het einde van de Koude Oorlog was de Russen niet in de koude kleren gaan zitten. Het Westen schoof steeds meer op naar het Oosten en dat voelde niet veilig voor het Kremlin. De 21e eeuwse tsaar Poetin speelt handig in op alle angsten en steekt met grote regelmaat een middelvinger westwaarts. De afgelopen weken maakte hij er zelfs een Olympisch nummer van.

Het is geen ideale wereld. En wie dacht dat het met het einde van de Koude Oorlog vrede en harmonie zouden nederdalen, komt opnieuw bedrogen uit. Er zijn belangen, altijd belangen. We hebben Rusland nodig in Syrië en tegen Iran. En zonder het Russische gas wordt het koud en guur in ons dan toch niet zo vrije Westen.

Invloedssferen, belangen, strategische posities. Het was in 1853 bij de eerste Krimoorlog niet anders dan nu. En de Oekraïners zelf? Die beseffen dat hun vrijheid niet iets is wat zij zelf bepalen, maar waar al eeuwen grote schaakborden voor zijn die uitmaken hoe het gaat. Pionnen worden geofferd. Op de Krim speelt Poetin met wit.

Bij nader inzien

GreatWarExact een eeuw geleden stormde half Europa met ongekende geestdrift naar de slagvelden. Een beetje knokken werd The Great War, een slachting op ongekende schaal die miljoenen slachtoffers eiste. Het begon met een aanslag in Sarajevo. Maar waar ging het eigenlijk over?

Vooral in Engeland is er nu veel discussie over wat we later de Eerste Wereldoorlog zijn gaan noemen (voor die naam moest er eerst een Tweede komen..) en of Engeland er wel goed aan had gedaan om zich te laten meeslepen in deze bloedige oorlog. Gedane zaken nemen geen keer, maar bij nader inzien kun je nu toch anders aankijken tegen toen.

Dat laatste doet Mient-Jan Faber. De voormalige vredesactivist van het IKV was ooit fel gekant tegen kernwapens en de plaatsing van kruisraketten in ons land. Nu, dertig jaar later, vindt Faber dat er ‘..geen betere garantie voor de wereldvrede is dan het kernwapen.’ Het kan verkeren.

Het is goed dat er reflectie en nader inzien is, dat mensen vandaag nadenken over waar zij gisteren heilig van overtuigd waren. Het verschil tussen nu en toen kan dan heel groot zijn. Is dat nu een teken van sterkte of zwakte?

BBC-anchorman Jeremy Paxman zei ooit dat mensen niet moesten zeuren over politici die van mening veranderen. Juist politici die nooit van mening veranderen moet je ernstig wantrouwen. Misschien een aardige tip voor de komende verkiezingen.

Klappen voor Hilhorst

Hilhorst.tramPieter Hilhorst zit in de hoek waar de klappen vallen. Zijn PvdA lijkt af te stevenen op  een dramatische verkiezingsnederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart. Virtueel wordt er al gezaagd aan de stoelpoten van de in de hoofdstad almachtige sociaaldemocraten die hun abonnement op het stadsbestuur kwijt dreigen te raken.

Hilhorst, opvolger van voormalig wonderkind en nu vice-premier Lodewijk Asscher, is niet op het fijnste moment ingestapt om partijleider te Amsterdam te worden. En hij ligt onder vuur. Onder zijn verantwoordelijkheid werden er komma’s verschoven en ging het honderdvoudige aan bijdragen in de woonkosten richting Amsterdamse minima. Het miljoenendrama kwam hem op hoon en oorwassing en een – verworpen – motie van wantrouwen in de Gemeenteraad te staan.

De heftige kritiek op Hilhorst kan niet anders dan deels politiek ingestoken zijn. Er wordt bloed geroken, en de aanval op Hilhorst mag met twee gestrekte benen vooruit. Het doel heiligt de overtreding. Maar als de nood hoog is, kan de redding nabij zijn. En zo geschiedde zaterdag in tramlijn 7 in de Kinkerstraat.

Hilhorst twitterde dat hij twee vrouwen had beschermd die racistisch werden bejegend. De wethouder zou een klap voor zijn kop hebben gekregen en de onverlaat met hulp van anderen de tram hebben uitgezet. Hilhorst de held. Mooi. En natuurlijk dook er later een filmpje op. We filmen alles. Als er iemand in het water valt, springt er één en filmen er tien. In het telefoonfilmpje viel die klap op de kop wel mee, en is het wat moeilijk te volgen hoe het precies allemaal zat en ging.

Vervolgens ging, ook zoals dat nu gaat, alles en iedereen er mee vandoor en op los. Hilhorst zou het in scène hebben gezet. Hij had helemaal geen klap gehad, het was eerder een tikkie. Die man was misschien dronken, verward, of arm door de crisis. En waarom moeten de Hilhorsten het altijd maar voor ‘anderen’ opnemen, verraders van het eigen volk. Wie dacht die Hilhorst wel dat hij was?

Zo gaat dat. Zo doen we dat. Als hongerige hyena’s pissen we de internetfora vol viezigheid en verdachtmakerij. Waar rook is, is vuur, waar vuur is, is een pyromaan. En politici? Die deugen so-wie-so niet. Die Hilhorst ook niet. Arrogante krullenbol met z’n rode sjaal. Opzouten. Volgende.

Volgende? Je moet er maar zin in hebben, bestuurder van de stad. Strontkar en riek staan voor u klaar. Wat u ook doet, wat u ook vindt. We roepen respect, maar we hebben het slechts over de opgeblazen eigenwaarde. Vroeger was niet alles beter. Integendeel. Maar toen was er nog wel iets van bedenktijd. En iets minder ruimte om elke drol maar voort te stuwen richting het grote niets. Klappen voor Hilhorst. Hoe dubbel wilt u de blogtitel hebben?

Autofocus

Winyan Soo Hoo

Ooit waren de Verenigde Staten het land van de onbegrensde mogelijkheden, en de auto het voortdurend voortbewegende bewijs. Maar The American Dream is geen droom meer, voor veel Amerikanen is de droom eerder een snelweg vol nachtmerries.

Toch blijven de droom en de mobiliteit in het land van de onbegrensde mogelijkheden fascineren. Lee Friedlander fotografeert zijn land, zijn landegenoten en hun auto’s en in het bijzondere concept America by Car Amerika vanuit de auto waar je hem wel vermoedt, maar niet ziet.

FOAM aan de Keizersgracht heeft muren vol prachtige fotografie van Friedlander, van zijn America by Car en The New Cars of 1964, een foto-opdracht voor de nieuwe 1964-automodellen die in de la verdween omdat Friedlanders autofocus niet was wat men verwachtte. De autofoto’s waren ontdaan van de glamour en van de grote droom. En dat kwam in 1963 echt te hard aan.

We hebben het dan over de laatste maanden van 1963, en dan weten we allemaal dat de moord op John F. Kennedy op 22 november in Dallas weer de media haalt, zeker nu het dan 50 jaar geleden is dat die andere droom van de Amerikanen in een kogelregen uiteen spatte.

Amerika worstelt nog steeds met de moord op JFK. Was Oswald de enige schutter? Was Oswald wel de schutter? Of was het een complot? En van wie dan? Wapens zijn overal. Auto’s ook. De dromen misschien ook nog wel, maar de realiteit is hard, en veel Amerikanen pakken de auto om elders hun ‘geluk’ te beproeven voor een uurloon waar je wel twee banen voor moet nemen. En dan is nu ook de overheid op slot, a shut down, hoe symbolisch kan het zijn.

Achtervolgingswaanzin

yes+we+scan

Morgen vieren we de verjaardag van Hedda, onze Benjamin (v). Zij is uit de roerige maand september 2001. Net na 9/11. America under attack. Plots lagen er hier sluipschutters bij de Coentunnel en op andere strategische punten. De angst was groot. En ging nooit meer weg.

Na de angst kwam The War on Terror van Bush en Cheney c.s. Saddam Hoessein is dood. Bin Laden is dood. Maar de wereld is nog steeds geen safe place. Net weer Nairobi. En morgen nog steeds Afghanistan. It’s A Mad Mad Mad Mad World.

Met angst als raadgever is er een complete veiligheidsindustrie uit de grond gestampt die ons overal betast, scant, screent, staande houdt en naar goeddunken opsluit. Onze vrijheid is ons zoveel waard, dat we er graag flink aan knabbelen. Want ach: wie niets te verbergen heeft… U kent dat soort Opstelten-retoriek wel.

Geweld lokt geweld uit, en angst zaait nog meer angst, en in de tussentijd wordt ons een schijnveiligheid voorgespiegeld. We worden massaal en overal gevolgd en afgeluisterd, maar dat is voor onze bestwil. Namens ons worden we gecheckt en gevolgd. Yes we scan.

Misschien mogen we over twee jaar weer wel tandpasta meenemen in onze handbagage. Dat zou enorme winst zijn. Al die ongepoetste bekkies in het vliegtuig produceren enorm veel gifgas. Nu we het daar toch over hebben: laten we het er nu bij zitten in Syrië, of bombarderen we nog wat gifdepots? Of is daar de angst ook groter dan het dreigend moreel failliet van ons allemaal?

Morgen 12 kaarsjes. Morgen is het feest. En Hedda was al in New York. Ofschoon het nog wel even zweten was toen bij haar als enige de vereiste ESTA maar niet doorkwam. Alsof juist zij toen extra werd gescreend. Hedda uit die historische septembermaand uit 2001 die ons leven nu zo overschaduwt. Zou John Kerry dit nu lezen? Of is dat pas echt achtervolgingswaanzin?

Beun de Haas

whois

Een Duitse toerist mag zich dinsdag voor de rechter verantwoorden voor het vernielen van een 17e eeuws rustbed in het Rijks. De jongeman had dat rusten te letterlijk genomen. Hij was er op gaan liggen voor een photoopp, maar dat trok de chaise longue niet. Het schijnt dat het rustbed het naar omstandighden redelijk maakt en volledig zal herstellen.

Dat volledige herstel zit er voor Barnett Newman´s ´Who´s Afraid of Red, Yellow and Blue III´ niet meer in. Na de aanslag met een stanleymes door Gerard Jan van Bladeren in 1986, gaf de Amerikaanse restauratuer Daniel Goldreyer het immense doek de genadeklap door het als een Beun de Haas te plakken, over te kalken en voor altijd onherstelbaar te vernielen.

Over de doden niets dan goeds, maar bij Goldreyer ligt dat toch lastig. Niet alleen was hij een slechte amateur, maar via duizelingwekkende lawsuits over reputatieschade poogde hij zijn geklungel ook nog in de onderste laden te houden. Dat lukte tot na zijn dood en tot vorige week toen de Raad van State besliste dat rapporten over de sloop door Goldreyer gepubliceerd moesten worden.

Het is maar raar verdeeld in de wereld. Het enorme portret van Mao blijft maar hangen op het Plein van de Hemelse Vrede (fijne naam, trouwens..). En dat terwijl de Grote Roerganger postuum de medaille verdient voor massaslachter van de 20e eeuw. Niemand die even bij Kalwei langs gaat en een stanleymes koopt.

Boeiend interview in de Volkskrant vandaag met Frank Dikòtter van de Universiteit van Hong Kong over Mao, geschiedenis, beeldvorming en dat het onder de grote leider nog veel erger was dan iedereen inmiddels wel kon weten. Toch wordt Dikòtter nog steeds bestookt door Maoïsten van Wenen tot Melbourne. Net als Goldreyer willen zij niet dat de waarheid op tafel komt. De reputatie van Mao in het Westen was deels gebaseerd op de blindheid van velen hier. Een soort relatie die Mulisch met Castro had. Wat je van ver haalt, moet wel lekker en goed zijn. Er zijn vele Beunen de Haas.

Kill your darlings

Kim

Egypte is oud nieuws. Syrië ook al bijna. En Noord-Korea waren we alweer helemaal vergeten. Toch is het nog maar kort her dat het Noord-Koreaans opperhoofd Kim Jong-un de ganse wereld met dood en vernietiging dreigde of vervolgens een pirouette te draaien en tot stilstand te komen.

Het was en blijft natuurlijk een schimmig spookland, dat Noord-Korea, een groot gevangenkamp met het hysterisch lege Pyongyang als uithangbord naar het Westen en het visitekaartje voor de toeristen die nu dit communistische pretpark wel eens van dichtbij willen zien.

Toch heeft de grote leider Kim Jong-un niet stil gezeten. In een kleine terzijde vond ik een bericht dat hij zijn oude geliefde, de – daar – bekende zangeres Hyon Song-wol heeft laten executeren, samen met nog anderen die porno zouden hebben gemaakt en verspreid en met bijbels op zak zouden hebben gelopen.

Pyongyang-watchers houden het eerder op een ordinaire afrekening van Kim met zijn succesvolle ex, met de huidige geliefde van de leider als valse stok achter de deur. Fijn ook wel dat familieleden en andere artiesten gedwongen werden om de executie bij te wonen. Daarna werd het publiek onder applaus afgevoerd naar werkkampen. Kill your darlings. Kimnam style. In Noord-Korea doen ze er niet moeilijk over.

Smurphy’s Law

obesitas.vs

Obesitas is een groot probleem en het wordt alleen maar groter, letterlijk en figuurlijk. Drie weken Florida – incluis de nodige pretparken – hebben mij de ogen doen rollen en uitkijken. Steekproefsgewijs turfde ik rijtjes van tien wachtenden op te dikke mensen: 7, 4, 6, 5, 7…etc.

Ongezond, en niet om aan te zien. Van schrik krijg je zelf trouwens minder trek, en dat is dan wel weer handig. Het was ook onthutsend te zien hoeveel deze ellende de Verenigde Staten kost, en hoe de projecties voor de komende jaren er uit zien.

Lionel Shriver schreef het boek Big Brother over haar haar broer Greg die in 2009 stierf aan een hartaanval, gerelateerd aan morbide obesitas. Het klinkt nog een beetje leuk als in het begin van het boek zus broer na vier jaar no see van het vliegveld haalt maar hem eerst niet herkent. Is die vetklomp die door grondstewardessen wordt voortgestuwd mijn broer? Smerig en tragisch wordt het later als de overdadige ontlasting van Greg de riolering op hol jaagt. Ik heb het boek direct besteld. Smullen.

De andere kant van vies en vet en overvloedig zat als geestig bedoeld in de film Smurfs 2, waar een verjaarstaart van de kleine jongen helemaal ondersteboven is gecheckt op slecht voedsel, foute ingrediënten en zelfs de bordjes zijn pvc-vrij. Als de ‘foute’ stiefvader dan kipcorns met pinda’s uitdeelt, is het wachten tot de het ene ouderstel het andere gaat suen. Hoe je het ook probeert, alles lijkt goed te gaan, en dan gaat het toch mis. Smurphy’s Law. Als parabel bijna over de V.S.

Obesitas is een groot probleem in de V.S. Net als het gevangenissysteem. CNN berichtte vanochtend dat er weliswaar een geringe daling is in het aantal inmates in de V.S., maar dat het nog altijd gaat om een mensonterend aantal van bijna 1,6 miljoen mensen, veelal gerelateerd aan de grote war on drugs die helaas niet werkt.

Hervorming van deze ellende is echter net zo moeilijk als het te lijf gaan van obesitas. Veel gevangenissen worden gerund door bedrijven die jagen op winst en dus op meer gevangenen. Het klinkt sick, maar het is de harde realiteit. En hervormingen worden tegengewerkt door politici die weer het nodige lobbygeld van de gevangenisbedrijven in de zak mogen steken. Het is een miljardenindustrie.