Eet een appel

turksfruit-foto

Het is Boekenweek. De week van de verboden vruchten. Dat brengt de geest toch onherroepelijk terug naar Jan Wolkers’ Turks Fruit en de verfilming met het legendarische tieten-kont, tieten-kont, tieten-kont-kont-kont. Dat waren nog eens tijden.

Vanochtend leek de intercity naar Amsterdam voortgestuwd te worden door het leutergeratel van twee collega’s die naast het leven, hun collega’s, de moskee en blote billen ook de gezondheid en de dorstlessendheid van de sinaasappel ter sprake brachten.

Het kan geen toeval zijn dat ik in Het Parool net beland was bij een artikel over hoe onze voorouders slim waren geworden van fruit eten. De hersens van fruiteters zijn aanzienlijk groter dan die van bladknagers en diereneters. Dit onderzoek van Amerikaanse biologen is niet omstreden, zoals vrijwel alles wat vandaag de dag uit Amerika komt.

Het verhaal over het slimme fruit haalt de eerdere theorie onderuit dat de omgang met soortgenoten het brein juist zou hebben opgeschaald. Ook die theorie is maar een mening, zoals vrijwel alles wat vandaag de dag uit Amerika komt.

Misschien hadden Adam en Eva al een vermoeden over de positieve invloed van fruit op de hersenen toen zij het gebod van hun schepper in de paradijselijke wind sloegen en aan een appel begonnen. Dat bracht de mensheid grote ellende en een voor altijd verstoorde relatie met het opperwezen.

Van recentere datum is de campagne uit mijn jeugd ‘snoep verstandig, eet een appel.’ Die reclamemakers hadden wel door hoe het zat. Maar of het ook effectief was? Ik zie die arme ouders al op die pubers afkomen met een appel en de toevoeging “daar word je slim van, joh.” Ratio en het puberbrein, het is een taai gevecht.

ALS de dag van toen

Pieter

Maandag overleed Pieter Steinz aan de ongeneeslijke spierziekte ALS. Zijn dood kwam niet onverwacht, maar dat maakt de klap en het verdriet niet minder. Mooi dat de media loftrompetten staken om zijn werk en belang te duiden. Zo noemde Het Parool Pieter toch ‘vooral een zeer welsprekende gids in de wereld van de literatuur, de muziek, de kunsten en al het andere wat de cultuur te bieden heeft.’ Dat is mooi. En welverdiend. Zo kundig en bevlogen als hij was, zo aardig was hij ook en moedig bleek hij.Gelukkig ben ik met de mooie herinneringen aan onze samenwerking bij het Nederlands Letterenfonds, Pieter als directeur, en ik als één der bestuurderen.

Het is wrang als je getroffen wordt door een ziekte als ALS die je niet kunt verslaan. De kans dat je het krijgt lijkt ook zo miniem. Jaarlijks krijgen in Nederland rond de 450 mensen de diagnose ALS. Op de Nederlandse bevolking is dat heel veel nullen achter de komma. Maar Pieter kreeg het. Hij vocht, werkte door, en schreef verbluffend nuchter over de ziekte hem sloopte. Dat moet je ook maar kunnen. Ik moet steeds denken aan het programma  The Meaning of Life waarin de Britse acteur Stephen Fry wordt gevraagd wat hij tegen God zou zeggen mocht hij hem ooit ontmoeten. Fry sprak de prachtzin: Bone cancer in children. What is that all about? How dare you?”

Het is ook wrang als je één pagina na het mooie in memoriam over Pieter in Het Parool leest hoe directeur Eric N. € 177.000 stal uit de kas van de Stichting ALS. “How dare you”, past ook hier prima. N. probeerde de diefstal af te dekken door in de kas van een andere stichting te klauwen. Nu heeft hij spijt, maar toen rolde het gestolen geld gemakkelijk naar zijn grote gezin met zeven kinderen, naar vakanties, loterijen en de opknapbeurt van een zeiljacht. Als het aan de officier van justitie ligt, mag deze N. een jaar lang in detentie gaan nadenken over zijn verderfelijk handelen. Shame on you.

Het brengt Pieter niet terug. Een goed en getalenteerd mens is veel te vroeg gestorven. Wat blijft is zijn mooie werk en de gedachten aan de dag van toen en hoe en wie en wat hij was en betekende. Hij zal in ieder geval langer herinnerd worden dan deze Eric N. Is er tenminste nog iets van gerechtigheid…

De PR van het hoofdkantoor

BrainsOns brein. Dat wat ons stuurt en beweegt. Dean Burnett vindt het brein ‘briljant, verbijsterend, onvoorstelbaar complex.’ Maar dat is niet het hele verhaal. ‘Het gejubel is niet productief want het brein heeft ook gebreken en functioneert niet altijd logisch.’ Burnett kan het weten. Hij is neurowetenschapper. En ook stand- up comedian. Een boeiende combi.

Volgens Burnett is het slim om onze bovenkamer niet zo te bejubelen en te bewieroken. ‘Het is ook maar een ding.’ En dat ding heeft de nimmer aflatende neiging om zich druk te maken over van alles en nog wat. Als dat gaat over een aanstormende leeuw of windkracht 12, dan is dat uitermate handig en functioneel. Maar het brein overdrijft ook en zet ons aan het tobben over de kleinste dingen die grote zorgen worden. Voor je het weet giert je hartslag omhoog en staat het zweet je in de handen.

Er is een andere zorg. Het brein vertrouwt graag op zelfverzekerde sprekers. Die doen het beter bij ons dan genuanceerde twijfelaars. Daarom is het ook zo lastig om het klimaatdebat te winnen. Al die spread sheets en al die data versus die ene opmerking dat iemand ergens las hoe het nu echt zat. Weg ben je. Mooi is de constatering van Burnett dat ‘echt intelligente mensen ook weten wat ze niet weten. Daardoor komen ze helaas minder overtuigend over.’ Tsja.  

Wij zijn ons brein, dus het is lastig om met een vingertje naar onze bovenkamer te wijzen. Maar de grote verering is toch wel een punt van zorg. Zeker als je weet waar die verering vandaan komt. Van het brein zelf, dus. Ons hoofdkantoor heeft de eigen PR goed op orde.

De 90-jarige dokter die op zijn post blijft

hasseltWat is het toch heerlijk dat Het Parool je bijpraat over je eigen stad. Over Sea Palace, bijvoorbeeld, het drijvende Chinese driedeksrestaurant . Hoe vaak was ik er al niet voorbij gefietst, of zag ik het uit de verte liggen. Ik was er nog niet. Maar de rapportage in de PS van zaterdag over het familiebedrijf vermeerdert de trek nog meer. Lekker dim sum, oesters, pekingeend.

De praktijk van huisarts Nico van Hasselt is eigenlijk ook een familiebedrijf. Maar wat deze Buitenveldertse huisarts zo bijzonder maakt is zijn bijzonder hoge leeftijd: 90, Maar 24/7 actief en betrokken. En zijn cliënt-patiënten lopen met hem weg. Van Hasselt mag nog tot 2016, maar ik vermoed dat hij het liefst in het doktersharnas zou sterven.

Louis van Gaal is ook 24/7 actief en betrokken en heeft alle winden mee. Zijn team – onze jongens – is ongeslagen en zonder puntverlies een bijzondere vriendenploeg en de bondscoach kan er – tegen zijn slechte gewoonte in – heel blij en relaxed om doen. En het zit ook niet tegen. De hopeloos falende Wesley Sneijder schiet de 1-1 er in, en bankzitter Klaas-Jan Huntelaar haalt niet zijn gram door de penalty de tribunes in te schieten, maar scoort haarfijn.

Vandaag was het dus vooral dat zweet van die trits bloed-zweet-en-tranen, maar het leven lacht Oranje toe. En de status van Van Gaal is in twee weken tijd van norse eikel opgekrikt naar groot leider, ziener en duider van het al. En dan mag hij straks ook nog naar Manchester United. Mijn vriend wordt het niet, maar hij levert hier toch wel het visitekaartje der visitekaartjes af.

Kramer vs. Kramer

kramer2De verloren finale van 1974. Rensenbrink tegen de paal tegen Argentinië. De val van Schenk. Hilbert van der Duim die nog een rondje moet. De strafschoppen van Seedorf. De foute wissel in Vancouver. Nederland verzakt zowat onder nationale sporttrauma’s.

Gisteren moest het gebeuren. Gisteren moest Vancouver uit ons systeem. Terwijl Kramer en Kemkers er al lang klaar mee zijn, was Nederland nog helemaal in de ban van vier jaar terug. In een interview vooraf aan de 10 kilometer, bleef de verslaggever het maar proberen bij Kemkers. De verhoormethode was bijna Noord-Koreaans.

En toen? Toen moest Sven het doen. Dat doen wat vier jaar geleden strandde door een foute wissel. Nu gingen de wissels goed. Maar reed Bergsma te hard. Of Kramer te langzaam. We werden 1, 2 en 3, maar de volgorde klopte niet, althans niet voor Kramer, en zo zitten we met het volgende nationale trauma.

Weer geen goud voor Sven op de 10. En wie zijn schuld was dat? Eigen schuld. De rug deed pijn. Nou, die van mij ook. Door het onder een verkeerde hoek half liggend naar de televisie kijken. Van sporten krijg je blessures. Maar mij hoor je niet klagen. Ik probeer het over vier jaar gewoon opnieuw.

Het is volbracht

D66 CAMPAGNESTART‘Het is een meisje en we noemen haar Els’. Met die idiote aankondiging introduceerde D’66-CEO Hans van Mierlo in mei 1997 Els Borst als zijn opvolgster als lijsttrekker van de Democraten. Goed om te memoreren dat meisje Els in 1997 al 65 was, een leeftijd waarop je toen nog met pensioen mocht.

Els Borst was geen meisje meer, maar werd een grande dame die in het Paarse tijdgewricht zorgde voor baanbrekende wetgeving. Onzinnig zijn dan ook de commentaren bij haar dood dat Els Borst altijd toch ‘..meer arts dan politica was..’. Ze was arts, werd politica, en omdat ze arts was, wist ze als politica de recepten voor succesvolle wetgeving uit te schrijven. Vakminister. Vakvrouw. Vicepremier. Minister van Staat. Erelid van haar D66.

Nu is meisje Els dood. Politiek overkwam haar dat bijna twee keer eerder. In de nasleep van de Bijmerramp. En met haar uitspraak ‘Het is volbracht’, waarmee zij het christelijke smaldeel in de Tweede Kamer alle voorhanden zijnde gordijnen injoeg. Borst ‘ontheiligde’ de kruiswoorden van Jezus in een interview in NRC vlak nadat haar euthanasiewet was aangenomen. Zij ging door de knieën, maar boog niet.

Het is volbracht. Een bijzondere vrouw is dood. We noemden haar Els. Maar voor mij was zij mevrouw Borst. Want de dokter tutoyeer je niet. Zeker niet als de dokter ook nog eens minister van formaat was die met haar wetgeving eigenlijk veel meer voor D66 heeft betekend dan de inmiddels ten grave gedragen staatkundige hervormingen van de nu toch ook al bijna middelbare krullenbollenclub.

Zangzaad

nickensimonBinnenkort is in de RAI de Negenmaandenbeurs 2014. Dat klinkt niet bijster spectaculair. Dus wat doe je dan als organisatie? Je gooit er een onderzoekje tegenaan. Aan ruim 700 jonge en aanstaande mama’s werd gevraagd welke BN’er zij als zaaddonor zouden kiezen. Zo wordt niet bijster spectaculair heel bijzonder en spannend. Want wie kozen zij?

Het grappige is: ze konden niet kiezen. Maar liefst 79% van de dames zou namelijk het zangzaad van de Volendamse nachtegalen Nick en Simon willen hebben. Dat komt mij toch wat hebberig over, zaad van twee. En hoe moet dat dan? Naar rato mixen? Of iets meer zaad van Nick, of toch liever een extra kwakje Simon? Van rare zinloze onderzoeken kom je toch op gekke vragen.

Als Badr Hari na maandag nog vrije man is, hoeft hij zich niet te haasten naar de zaadbank. Slechts 4% van de vrouwen zit op zijn zaad te wachten. Hij bungelt in de onderste regionen, zoals de onderzoekers fijntjes rapporteren. Maar neem Gordon. Die blijkt met 8% twee keer zo populair te zijn als Badr. Of is hier de stille hoop dat Geer er dan gratis een kwakje bijlegt? Geer en Goor. Wat u zegt.

Treurig. Maar de Negenmaandenbeurs heeft aandacht en de kop Nick en Simon meest populair als zaaddonor maakte ook mij nieuwsgierig. Onzin werkt dus. Gelul kun je verkopen. De media hebben voortdurend honger naar content. En ik ben geen haar beter. Ik wil het allemaal weten. Ook mijn nieuwsgierigheid moet voortdurend worden bevredigd. Door Nick en Simon, desnoods door Gordon, maar dan eis ik Goor of een Chinees erbij. Nummer 39 schijnt lekker te zijn.

Verwendagen

zon

Terwijl de halve wereld praat over wat te doen tegen Syrië, kwam mijn energiebedrijf NUON met de primeur van de eeuw. NUON wordt partner van de zon. Want de zon, zo lees ik in hun clubblad, is voor NUON een belangrijke energiepartner. Het staat er echt. Gelul in het vierkant. Binnenkort reist de voltallige directie af richting zon om de contracten te tekenen. Veel plezier.

Ook leuk is een huisje in Harbour Village (ja, sorry..) aan de Vinkeveense Plassen. Een advertentie in Het Parool roept dat het unieke kans is op één van de laatste 12 appartementen. En het mooiste: ze zijn zon georiënteerd. Geen idee wat dat is. Zal het eens aan NUON vragen. Die doen zaken met de zon.

Pas echt depressief word je van het clubblaadje van NUON. Daarin het kleurrijke artikel over hoe Els en Frits kunnen besparen. Goed bedoeld, vast wel, maar ik krijg er jeuk en traandruk van. En de zon schijnt ook al niet vandaag. Een teken?

Na al deze verwennerij van mijn energiebedrijf een triest verhaal vandaag in Het Parool over een seksverslaafde vrijwilliger die vorig jaar augustus op een verwendag (ik verzin het niet..) twee zeer ernstig gehandicapte vrouwen in een woongroep van Cordaan heeft aangerand en zich daarvoor komende week mag verantwoorden bij de rechter.

Natuurlijk gaat het gelijk weer over toezicht en protocollen en wie en wat, maar je kunt ook niet alles voorkomen is toch de les van het leven. Ook hier. Hoe triest en ziekmakend ook. Gelukkig worden de grachten wel steeds schoner. Wie er in springt, wordt niet meer ziek. Tenzij de zon heel lang hard heeft staan schijnen. Dat is niet goed voor het water. Wel voor NUON. Uw zonpartner.

Smurphy’s Law

obesitas.vs

Obesitas is een groot probleem en het wordt alleen maar groter, letterlijk en figuurlijk. Drie weken Florida – incluis de nodige pretparken – hebben mij de ogen doen rollen en uitkijken. Steekproefsgewijs turfde ik rijtjes van tien wachtenden op te dikke mensen: 7, 4, 6, 5, 7…etc.

Ongezond, en niet om aan te zien. Van schrik krijg je zelf trouwens minder trek, en dat is dan wel weer handig. Het was ook onthutsend te zien hoeveel deze ellende de Verenigde Staten kost, en hoe de projecties voor de komende jaren er uit zien.

Lionel Shriver schreef het boek Big Brother over haar haar broer Greg die in 2009 stierf aan een hartaanval, gerelateerd aan morbide obesitas. Het klinkt nog een beetje leuk als in het begin van het boek zus broer na vier jaar no see van het vliegveld haalt maar hem eerst niet herkent. Is die vetklomp die door grondstewardessen wordt voortgestuwd mijn broer? Smerig en tragisch wordt het later als de overdadige ontlasting van Greg de riolering op hol jaagt. Ik heb het boek direct besteld. Smullen.

De andere kant van vies en vet en overvloedig zat als geestig bedoeld in de film Smurfs 2, waar een verjaarstaart van de kleine jongen helemaal ondersteboven is gecheckt op slecht voedsel, foute ingrediënten en zelfs de bordjes zijn pvc-vrij. Als de ‘foute’ stiefvader dan kipcorns met pinda’s uitdeelt, is het wachten tot de het ene ouderstel het andere gaat suen. Hoe je het ook probeert, alles lijkt goed te gaan, en dan gaat het toch mis. Smurphy’s Law. Als parabel bijna over de V.S.

Obesitas is een groot probleem in de V.S. Net als het gevangenissysteem. CNN berichtte vanochtend dat er weliswaar een geringe daling is in het aantal inmates in de V.S., maar dat het nog altijd gaat om een mensonterend aantal van bijna 1,6 miljoen mensen, veelal gerelateerd aan de grote war on drugs die helaas niet werkt.

Hervorming van deze ellende is echter net zo moeilijk als het te lijf gaan van obesitas. Veel gevangenissen worden gerund door bedrijven die jagen op winst en dus op meer gevangenen. Het klinkt sick, maar het is de harde realiteit. En hervormingen worden tegengewerkt door politici die weer het nodige lobbygeld van de gevangenisbedrijven in de zak mogen steken. Het is een miljardenindustrie.

Kanker op

Adenocarcinoma_coli Wij zijn niet zo’n subtiel volkje. Schelden ligt ons goed. En daarbij wensen we elkaar bij voorkeur de vreselijkste ziektes toe. Dat schijnt landelijk of regionaal bepaald te zijn. Wij zijn van de ziektes. Maar de Engelsen zweren bijvoorbeeld weer bij geslachtsdelen en de kunst van het fuck yourself.

De vreselijkste ziektes worden op je uitgestrooid rond het voetbalveld. Daar is het kanker voor en tyfus na, en pleuris zus en tering zo. Alle pogingen om dodelijke en andere vreselijke ziektes van de sportvelden en uit de supporters te krijgen, zijn mislukt. Dan moeten we de ziektes zelf maar aanpakken. En dat lukt.

Vandaag kopte Het Parool bijna trots dat ‘kanker straks meestal te genezen is.’ Dat betekent dat we aan de vooravond staan van ‘een revolutie’, zo liet René Medema, de voorzitter van de Raad van Bestuur vaan het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam met gepaste trots weten. Nu overlijdt nog zo’n 50% van de kankerpatiënten. Straks is kanker een ziekte waar je mee kunt leven.

Dat mag fantastisch nieuws heten. In mijn jeugd was de ziekte niet alleen dodelijk, maar ook een weggehouden mysterie. Iemand had K., en daar ging je dood aan. Mijn moeder had K., maar overleefde het, ze zat aan de goede kant van die helften. Maar kanker? Daar spraken we niet over, alsof je het kon krijgen door het er over te hebben. De dodelijke ziekte van bijgeloof en verdringing.

Maar nu weten ‘we’ (ze dus) hoe het zit, met DNA, en unieke kankervormen en unieke bestrijdingsmethodieken. We gaan leven met K., dus als straks iemand bij Ajax of FC Utrecht of ADO roept ‘kanker op’, dan weten we wat hij of zij echt bedoelt. Ooit bedacht ik voor VUMC het mooie credo ‘Kennis maakt ons beter.’ Hoe waar blijkt dat in algemenere zin te zijn voor de strijd tegen kanker.