Ralph en Miep

Ik krijg de foto maar niet uit mijn hoofd. De foto is de basis voor het affiche voor de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in Nederland 1940-1945’ in het Holocaust Museum in Amsterdam.

Ze lijken voor ons ouder, maar het zijn nog maar kinderen op die foto. Ze zijn jonger dan mijn kinderen nu. Ze zijn 17 en 16 en al verloofd. Ik kijk naar de aktentas, de paraplu en hoe ze getekend zijn door de Jodensterren.

Ralph Polak en Miep Krant lopen in januari 1943 op de Dam richting de fotograaf hun vermoedelijke ondergang tegemoet. Ze kunnen geen kant op. Vlak hierna wordt Miep dan ook gearresteerd, maar Ralph weet haar via de Joodse Raad vrij te krijgen. Zij duikt onder in Baarn, wordt ernstig ziek, maar kan niet naar een ziekenhuis.

Ralph ontsnapt op 29 september 1943 uit het laatste grote transport naar het Oosten. Ze overleven beiden de oorlog en trouwen met elkaar. Ruim 100.000 Nederlandse Joden worden vermoord. En velen nog veel jonger dan Ralph en Miep…

Het spoor bijster

Rembrandt2Wat is er toch aan de hand met ons land? We staan heel hoog op het lijstje van rijkste landen, maar gelukkig worden we er niet van. Integendeel, het is gejammer en geweeklaag, en menigeen lijkt het spoor gans bijster. De moeder van Gerard Joling kan niet meer rustig op de fiets naar de kerk. De NS vraagt scholen hun roosters aan te passen omdat oude treinen worden afgedankt terwijl de nieuwe nog in bestelling zijn. Reken maar niet op een zitplaats, baste interim-stationschef Roger van Boxtel. Alsof veel treinreizigers dat nog deden..

En wat was het mooi dat na de uitverkoop einde 19e eeuw ‘we’ twee Rembrandts terug zouden brengen naar hun vaderland. Maar dat liep niet echt lekker. Er moest bakzeil worden gehaald, de minister jokte, de Franse haan kraaide driemaal en daar zaten we opeens met een rare 2-voor-1-regeling waar eigenlijk niemand tevreden over is en waar Maerten Soolmans en Oopjen Coppit hun wenkbrauwen wel bij gefronst zouden hebben. Kon Wim Pijbes eindelijk zijn eigen Rembrandt kopen, zit die vermaledijdde politiek weer dwars.

En dan was er nog het favoriete tijdverdrijf op het Binnenhof, het laten bungelen van bewindslieden. Deze week was de beurt aan Wilma Mansveld en de puinhopen van ProRail, dat – u weet het vast – geen staatsbedrijf is maar wel 100% eigendom van de Staat. Dat is voor de fijnproevers. Bottom line is wel dat de Kamer er niet over gaat, en de staatssecretaris toezichthouder is. Maar daar zat de kneep. Dat toezicht rammelde, net als die oude treinen van Van Boxtel. Er komt een onderzoek, en tot die tijd mag Mansveld op de bielzen blijven zitten.

Bij Justitieministers Van der Steur kwamen de excuses er wat lastig maar behoorlijk frequent uit. Hij was genaaid door zijn ambtenaren, maar dat moet je natuurlijk niet zeggen, dus Van der Steur trok boetekleed over boetekleed en is nu dringend gemaand de stal die zijn ministerie is te reinigen. Een kwartier voor zijn Kameroptreden bood politiechef Bouman zijn ontslag aan. Dat hielp Van der Steur natuurlijk ook niet echt. De Belchinezen houden het op een vertrek van Van der Steur nog voor de Kerst.

Koop dan zelf een museum

Pijbes2Het Rijksmuseum is een grote hit. Niet zo gek als je jaren dicht bent geweest, maar toch: de schatkamers van onze Gouden Eeuw zorgen vaak voor lange rijen. Dat is zeker zo bij de tentoonstelling Late Rembrandt. Daar is veel kritiek op die rijen en hoe je vijf rijen dik samengeperst naar een flard van een Rembrandt mag koekeloeren. Ik mocht het meemaken, ik kwam er niet vrolijk vandaan.

Jammer dan, vindt directeur Wim Pijbes. Rijen zijn geen probleem, ze laten zien dat je succes hebt. En dat succes straalt natuurlijk weer af op Wim Pijbes. Zo erg is het trouwens ook allemaal niet, meent hij. Bij het Uffizi of voor de Mona Lisa, daar is het pas echt druk. Ofwel: wat klagen we hier nu eigenlijk.

Maar Pijbes zet nog een tandje bij. De klager of klaagster die vond dat het bij Late Rembrandt ‘te druk was voor contemplatie’ kreeg de veeg en niet zo vriendelijke tip om zelf dan maar een Rembrandt te kopen en thuis in stilte te gaan genieten. Wat een vervelend toontje, wat een arrogantie.

Misschien dat Pijbes het vergeten is, maar dat museum en die Rembrandts zijn niet van hem. Hij is een rijksambtenaar met een iets te hoog salaris die namens ons allen op die mooie spullen uit de Gouden Eeuw mag passen. Hij is niet aangesteld om iemand die klaagt zo neerbuigend te behandelen.

Het Rijksmuseum is een groot succes. Pijbes speelt daarin een belangrijke rol. Maar jammer dat het succes een beetje naar het hoofd stijgt. Ik zou zeggen: koop lekker zelf een museum. Kun je helemaal doen en laten en zeggen wat je wilt. Misschien komt er ook nog wel iemand kijken. Maar dan niet klagen. Je bent gewaarschuwd door en voor Wim Pijbes.