De zak

halbeIk had al geen hoge dunk van Halbe Zijlstra. De voormalig duivenmelker uit Oosterwolde maakte zich vijf jaar geleden sterk om de cultuur in Nederland de nek om te draaien. Nu tettert hij van de daken dat RTL het Sinterklaasfeest vermoordt omdat daar de Zwarte Piet is afgeschaft en vervangen wordt door de schoorsteenpiet. In Pauw gisteravond kreeg hij een kwartier om zichzelf volledig belachelijk te maken. Ook dat had hij helaas niet door. Stomheid is vaak hard te onderkennen door degene die het heeft.

Volgens Zijlstra zou Zwarte Piet als het ware afgebouwd moeten worden de komende jaren tot een wat neutralere Piet. Want wie dat te rigoureus doet, brengt kinderen en ook Zijlstra Jr. (8 toch al inmiddels, en nog steeds gelovend) in de war en is de bijl aan de wortel van zo een traditierijk kinderfeest. We zouden echt moeten wachten tot een volgende generatie kinderen voordat zo een rigoureuze stap gezet zou kunnen worden. Alsof er niet elke dag kinderen worden geboren en de Sint elk jaar nieuwe kleine klanten krijgt.

Halbe glom door en begreep maar niet hoe hij alleen stond en hoe schofferend zijn gedrag en houding zijn. Ik verdenk hem ervan dat hij – naast een dosis domheid – vooral last heeft van electorale motieven. Door zich niet uit te spreken tegen Zwarte Piet poogt hij het xenofobe geronk ter rechterzijde te pleasen. Het gaat niet over Piet. Het gaat niet over kinderen. Het gaat niet over de kleine Zijlstra. Het is politiek. En als er iemand is die willens en wetens het Sinterklaasfeest vermoordt voor eigen politiek gewin, dan is het deze nepliberaal wel. De zak, zeg ik.

Beter goed gejat

klaver4Zonder dat iemand erom had gevraagd, besloot de politiek om ruim 7 maanden voor de verkiezingen campagne te gaan voeren. Na het tranentrekkende startschot met sorry’s, vliegt nu het ene plan na het andere proefballonnetje en spierballengezwam door het land. Opeens moet de politiek weer naar de mensen toe, moet het openbaar bestuur transparanter worden en heeft u als burger recht op goede zorg en meer veiligheid.

Het vrolijkt niet op dit overbiedend gewauwel en geblaat. Er wordt weer van alles beloofd wat niet zal worden waargemaakt en waar over een tijdje weer een hartgrondig sorry op moet volgen. De burger heeft het een beetje gehad met de politiek, met politici die slechts 7 maanden per vier jaar aanspreekbaar en vindbaar willen zijn. Nieuwkomers als antipoliticus Jan Roos en het tot partij gesmede slachtofferschap van DENK versnipperen het uitgezaaide politieke landschap helaas nog meer.

Onder het motto beter goed gejat dan slecht verzonnen krijgt Jesse Klaver dat voor elkaar wat anderen niet lukt: opvallen, ambitie tonen en je groter maken dan je bent. Natuurlijk zit hij nadrukkelijk Trudeau na te spelen en komt zijn retoriek uit het grote verhalenboek van Obama, maar hij doet het toch maar mooi en laat zo zien dat leeftijd (of het gebrek daaraan) of zetels (of het gebrek daaraan) politici niet hoeven te weerhouden om met een andere vorm en een aansprekend en enthousiasmerend verhaal te komen. 

Bereid u maar voor op een woeste zeven maanden vol wij-zij, normen-waarden, grenzen die dicht moeten of juist worden overschreden, koopkrachtplaatjes, law and order en burgers die meer bij de politiek betrokken moeten worden, zonder enig idee hoe. Ik las ergens dat het land nu bestaat uit teleurgestelden en tevredenen. Het volk mort. Elites worden kritisch bezien. De politiek gooit liever olie op het vuur dan met – vaak lastige- oplossingen te komen. De truc van Klaver is dan om over politici te praten alsof hij er zelf geen eentje is. Kijken hoever hem dat brengt.

Homo Politico

ZomergastJe kunt dan wel chef zijn van het land, aardig piano spelen, tig keer sorry zeggen, niet te duur wonen, en lief zijn voor je moeder, uiteindelijk interesseert ons bij Mark Rutte slechts één ding: doet ‘ie het, of doet ‘ie het niet? Is onze premier nu gay of heerlijk helder hetero? Gelukkig is er Zomergasten van de VPRO om dit soort levenskwesties op tafel te krijgen en het staatsgeheim van onze premier te onthullen. Mark Rutte is dus hetero. Dat u dat weet. Maar of ‘ie het doet, is nog steeds de vraag.

What the FUCK? Waar gaat dit over? Waarom moet de premier van ons land zijn seksuele voorkeur opbiechten op TV? Welk landsbelang is daarmee gediend? En waarom vertelt Thomas Erdbrink dan ook niet op zijn beurt hoe hij het het liefste doet, staand, in de bezemkast, achterlangs of liefst op zondagavond net na Zomergasten. Waarom zei Rutte geen ‘pleur op’ tegen Erdbrink, dat was passender en flinker dan tegen wat opgeschoten Turkse Nederlanders.

Volgens mij is Mark Rutte een Homo Politico, 100% monogaam in zijn relatie met de politiek en het landsbestuur. Als macht al erotiseert, dan lijkt me dat bij Rutte zeker niet het geval. En wie hoopte dat de premier in een hele avond zendtijd voor politieke partijen een andere ik en een diepere laag in zichzelf zou laten zien, kwam – sorry – bedrogen uit. Mark Rutte is vooral heel erg Mark Rutte.

Ik heb weinig Zomergasten gezien deze zomer, vooral omdat ik zelf zomergast elders was. Maar deze laatste aflevering viel voor den drommel niet mee. De keuze voor Rutte was toch een vreemde. De man is hoogstens interessant in zijn oninteressantheid, en dan is drie uur best lang, tenzij je echt wilt jagen op dat grote kastgeheim van zijn seksuele geaardheid. En God wat ben ik blij dat ik nu weet hoe dat bij Rutte ligt. Maar het mooiste was toch het weerzien met de Wie-kent-kwis en de rennende cavia’s. Ik wist niet meer dat één van die cavia’s Simon Tahamata heette. Heb ik toch niet voor niets een avond naar Rutte zitten kijken.   

Ja, sorry hoor

Sorry

Elton John had ooit een megahit met Sorry Seems To Be The Hardest Word, maar toen kende hij de Nederlandse politiek nog niet. Daar vliegen de sorry’s je om de oren. De ene politicus gaat nog soepeler door de knieën en de volgende bijt nog dieper in het stof. Sorry, sorry, sorry. Het is met nog ruim een half jaar naar de verkiezingen nu grote puinopruiming in Den Haag. Alles wat fout ging of gejokt werd en elk giftig dossier moet nu rap, met hardnekkige schuldgevoelens en een spervuur aan zelfkritiek worden uitgegumd. En daar doet sorry wonderen als de politieke Vanish Oxi Action.

Sorry dus voor die duizend euro die u en ik niet kregen van Mark Rutte. Sorry ook voor die beloften over hypotheekaftrek en over Griekenland. Sorry. Sorry. En Diederik Samsom huilde ook heel hard sorry naar zijn PvdA-fractie die hij zo verwaarloosd had omdat hij te gefixeerd was op het kabinet. En je hoorde Alexander Pechtold bijna sorry zeggen toen hij zei dat als D66 niet in een volgende kabinet komt dat hij dan zou terugtreden. Ja, sorry hoor, ik ga natuurlijk niet weer in de Kamer zitten. Terwijl dat toch – sorry hoor – het primaire doel van Kamerverkiezingen is.

Sorry overigens als ik iemand over heb geslagen. Wie ik in ieder geval nog even moet noemen is Patty Brard. Zij is niet zo van sorry. In het redelijk ranzige Ranking the Stars was zij – zó mooi geformuleerd –  ‘gepakt op één van mijn zwakste plekken, mijn gevoel.’ Het stimuleerde Brard om spelgenoot Ajouad El Miloudi toe te bijten op te  rotten naar zijn eigen land, terug naar Marokko. En niks sorry. Zo kan het dus ook. Gestrekt been. Vol op de bek. Hoppa. 

Ik verwacht zeker geen excuses van KNVB-directeur Bert van Oostveen als hij deze week vertrekt. Hij was zo overtuigd dat hij alles goed deed dat hij geen zicht meer had op hoe mis alles ging. En Dick Advocaat zegt zeker geen sorry. Als je Dick haalt, dan weet je dat hij morgen weg kan zijn naar een nog hogere bieder. It’s all in the game. Wie ook nooit spijt heeft of sorry zegt, is Harry Mens. Las pas een mooi interview met hem in de Volkskrant. Echt een mensenmens. Een vastgoedjongen die nu ook in cremeren gaat. Van hem is dan ook de quote van de dag: ‘cremeren moet weer leuk worden.’ Ja, sorry hoor, daar gaat even niemand overheen op deze blauwe maandag.   

enz.

GeertSlim, die Wilders. Niemand leest verkiezingsprogramma’s, dus komt Geert met 1 A4 waarin hij zijn politieke boodschap manifest maakt. Nederland weer van ons, zo heet het en het moet ons land teruggeven aan de ‘gewone blanke man.’ Grappig. De gewone blanke vrouw doet er blijkbaar niet toe. Henk en Ingrid zijn gescheiden. De gewone blanke man krijgt het voor het zeggen in ‘ons’ land. Die hoeft minder belasting te betalen, krijgt betere zorg, meer politie en vooral minder last van vluchtelingen en andere ongewenste vreemdelingen. De Islam wordt het zwijgen opgelegd en de facto verboden. Nederland moslimfrei, zoiets.

Maar je kunt ook lachen met die Wilders. Er is één zinnetje in die A4 die een prachtige inkijk in ’s mans schedeldak geeft. Het zinnetje luidt: geen geld meer naar ontwikkelingshulp, windmolens, kunst, innovatie, omroep enz. Prachtig. Hoe krijg je het bijeen geharkt? Hoe mooi vat je je eigen haat tegen allerlei linkse hobby’s mooi samen? Zo dus. Pareltje. Het dedain zit in de opsomming en in het prachtige enz. waarmee het sluit. Zo van: en al die andere onzin en troep. Heerlijk Helder Holland.

Het ging ons nog nooit zo goed, maar het volk schijnt teleurgesteld en chagrijnig te zijn. Omdat hun land is afgepakt. Hun leven is vastgelopen. Hun mobiel geen vreugde biedt. En andere mensen iets anders vinden en geloven. Dan komt het chagrijn van klei , slagregens en tegenwind weer heftig boven en dan is het allemaal de schuld van hullie, die zakkenvullers, kankerlijers, landverraders enz. Nederland wordt er al met al geen leuker land op. Zo krijg je vanzelf wat je roeptoetert.

In de V.S. kun je stemmen op een narcistische psychopaat of een vrouw die mailservers tevoorschijn tovert of kan laten verdwijnen. In Engeland wilden ze ook zo graag hun land terug en hebben nu geen idee wat ze ermee moeten. Het is ook geen toeval dat Wilders in dat ene regeltje zegt geen geld meer in innovatie te willen steken. Zo dom kun je dus zijn. Nederland op slot. Terug in de tijd. Het land van Jan Janssen en Jan Klaassen. Nederland slegs vir blankes. 

Noord/Zuidpijn

NZlijnSommige dingen lijken eeuwig te duren, andere beginnen maar niet. De Amsterdamse Noord/Zuidlijn lijkt beide fenomenen in zich te verenigen. Los van nog oudere plannen en prognoses, werd vanaf 2002 uitgegaan van oplevering in 2011 en een budget van 1,4 miljard. Inmiddels staat de teller op 3,1 miljard en is deze week de opening opnieuw verschoven. Nu wordt het 22 juli 2018. Dat mag met recht Noord/Zuidpijn heten.

Het is al vaker geconstateerd, maar als je zo een bedrijf zou runnen, dan zou je allang failliet zijn geweest. Uit openbare middelen wordt echter braaf bijgepast omdat stoppen en dichtstorten dan weer zonde zou zijn. En zo zijn opvolgende bestuurders gevangenen van hun voorgangers en van een soort van gijzeltheorie. Het moet door want het moet door. Tegen elke prijs.

In 2005 blufte verantwoordelijk VVD-wethouder Mark van der Horst nog dat hij in een volgende ambtstermijn in het voorste treinstel zou zitten bij de feestelijke opening. Van der Horst is al tien jaar weg en nog steeds hoeven de borrels en de bitterballen niet besteld. Nog een jaar of twee, dan heeft Amsterdam eindelijk – en tegen een enorme prijs – eindelijk die Noord/Zuidlijn die allang had moeten rijden en verder vertakt zijn.

Ik ben best benieuwd waar de financiële Noord/Zuidpijn is neergelegd. Er is geen gratis geld. En dus moet ergens die 2 miljard extra zijn gevonden. Daar hadden we heel veel cultuur mee kunnen redden en laten bloeien. Een flinke portie sociale woningbouw kunnen realiseren. Of welke politieke prioriteit u zelf verzint. Nu stoppen we het allemaal in de grond, het was de fout en nalatigheid van velen, en nu maar bidden dat op 22 juli 2018 de stroom niet uitvalt.

Met de kennis van nu

Blair3Met de kennis van nu begrijp je niet dat The Wright Brothers zo lang bezig waren om te kunnen vliegen. Met de kennis van nu begrijp je niet dat Columbus dacht dat hij in India landde. Met de kennis van nu snap je niet dat Galileo Galilei zo’n moeite moest doen om de kerk te overtuigen dat de aarde rond is. Met de kennis van nu snap je niet dat we zo lang geloofden dat Lance Armstrong op pasta en een steak naar de toppen van de Tour fietste.

Met de kennis van nu. Nu weten wat je toen niet wist. Het is de schaamlap van de politiek. Elk vervelend feit van gisteren wordt ermee weggepoetst. Natuurlijk, met de kennis van nu hadden we toen niet gedaan wat we deden. Maar dat is nu de essentie van de kennis van nu: dat je die gisteren niet had. Dus het verleden pogen te duiden aan de hand van de kennis van nu is apekool, bollocks, onzin, lulkoek. En dat kan ik wel zeggen met de kennis van nu. Die is namelijk niet anders dan het al was.

Zo lijk ik toch wel een beetje op Tony Blair. Voor hem is met de kennis van nu de invasie van Irak net zo verdedigbaar als toen. De kennis van nu van Blair geeft de Blair van toen groot gelijk. Met de kennis van nu – en de kennis van toen –  vinden veel Britten dat Blair een grote leugenaar is met heel veel bloed aan zijn handen. BBC anchor Jeremy Paxman zei ooit dat hij politici wantrouwde die nooit hun mening bijstelden of veranderden. Hij doelde niet specifiek op Blair, maar met de kennis van nu zou dat toch maar zo geweest kunnen zijn.

Met de kennis van nu. Achteraf kijk je een koe in de kont. Dan is het makkelijk oordelen, omdat je weet wat je toen niet wist. Dat van die koe gaat niet op voor Blair. Hij vond wat hij vindt, en vindt wat hij vond. Hij werd vandaag afgemaakt in de Britse pers. Zijn vroegere vrienden van The Sun schreven met de kennis van nu dat Blair ‘..a weapon of mass deception’ is. 

Hooliganisme

JohnsonEngeland is een mooi land. Of beter: een mooi eiland. Nergens ben je verder dan 120 kilometer van de kust. Bill Bryson wandelt er graag doorheen. Het is het eiland dat de Duitsers er niet onder kregen. Het land van God save the Queen, Britania rules the waves, een land van Hope and Glory. Jolly good, and so on. In het Britse rijk ging de zon nooit onder. Maar dat is al lang geleden. Nu brokkelen de krijtrotsen af en blijkt het land tot op het bot verdeeld en dobbert politiek stuurloos in het rond.

Wij wisten allang dat de Engelsen niet kunnen voetballen, nu hebben zij het eindelijk ook door. De pijnlijke nederlaag tegen de vulkaanridders van IJsland zal nog heel lang nadreunen. ‘You’re not fit the wear the shirt’ brulden de Britse supporters naar het Engelse team. Daar zat geen woord Frans bij. Maar zoals Britten zich abroad kunnen misdragen, zo is nu het eigen eiland overgeleverd aan de nieuwe hooligans die Engeland de EU uit jagen en vervolgens doen alsof hun neus bloedt.

Het zijn nu de college boys die slopen, die de politiek slechts zien als een speeltje waar je maar wat aanklooit en rotzooit, net als vroeger op Eton. Als het fout gaat is papa er, en als papa er niet meer is dan zijn je vriendjes er wel die je dekken. De nieuwe hooligans hebben gestudeerd, vechten niet in het openbaar maar zijn back stabbers, onverantwoordelijke, gevaarlijke en nooit echt volwassen geworden jongetjes die hun land verkwanselen zonder enige notie hoe verder.

You’re scum’ kreeg Boris Johnson dezer dagen op straat naar zijn hoofd. Niet fraai, maar erg treffend. Erg treffend was ook het verslag van een journalist van The Financial Times over een lunch met Nigel Farage. Het verhaal van zes bier, een fles wijn en nog een stevige port. De man drinkt op verzoek zelfs het Engelse Kanaal leeg. Nog treffender was hoe de journalist zich op het randje van bedreigd voelde toen hij iets vegetarisch bestelde. Farage maakte hem helder dat hij er zo dus niet bijhoort. Toen snapte de journalist nog iets beter hoe je je als Pool of Roemeen moet voelen in het land van de geleerde hooligans.

Jesse Owens’ Race

OwensDaniel James Brown schreef het prachtige boek The Boys In The Boat over acht low class jongens en een stuurman uit Seattle die eerst de eliteteams aan de Oostkust en in Californië versloegen en die met hun acht met stuurman goud wonnen op Hitler’s Games, de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Het boek is zoveel meer dan een sportboek over stoere mannen, kameraadschap en doorzettingsvermogen tegen alle stromen en stormen in. Het is ook een schitterende schets van het door de beurskrach, dust bowls en armoede geplaagd Amerika.

Als ik straks The Boys In The Boat uit heb, ga ik 1936 lezen, het recente boek van Auke Kok over hoe het Nederlandse atleten tijdens en vooral na de spelen van Berlijn verging. Het is goed om stil te staan bij die Nazi-spelen die nu 80 jaar geleden plaatsvonden en die in strakke regie de wereld vooral moesten laten zien hoe goed, sterk en beschaafd Duitsland was. Beeldbepalend daarvoor was het bijzondere filmwerk van Leni Riefenstahl die de glorie van Nazi-Duitsland en de sport op unieke wijze vorm gaf.

Nu is er de film Race, een dubbelzinnige titel voor de biopic van de zwarte Amerikaanse atleet Jesse Owens die op de Spelen van Berlijn vier maal goud won, op de 100 en 200 meter, de estafette en het verspringen. We keken vrijdagochtend met z’n vijven – net genoeg voor een estafetteploeg en een reserve –  naar een brave en keurige film die maar niet tot leven wilde komen, die geurde naar een aaneengeplakte tv-serie met bordkartonnen karakters en decors. Aangrijpend en spannend werd het nergens, terwijl het verhaal van Owens toch alles in zich heeft.

Het is het verhaal ook van het bijzondere contrast van de Olympische gedachte van meedoen versus het uitsluiten wat Owens in eigen land al zo gewend was. Owens mocht van de Nazi’s lopen en springen in Berlijn maar in de wealing and dealing tussen Goebbels en IOC werden twee Joodse teamgenoten van Owens de dupe. Zij mochten niet starten op de estafette. Eén van hun vervangers was Owens. En hij won goud. Zijn vierde.

Een All American Hero werd Owens niet. De man van goud bleef zwart en second class. Hij werd nog tijdens de Spelen geschorst door zijn eigen bond omdat hij voor hen niet overal gratis wilde rennen. En in de VS was en bleef hij a nigger. Voor de radicale zwarten later was hij een Uncle Tom, een zwarte ja-knikker en kontlikker. Dat verhaal haalde de film – gelukkig maar – niet.

Oh ja, een bijzonder detail: Carice van Houten uit Leiderdorp speelt de Duitse cineaste Leni Riefenstahl. Best raar dat je voor zo’n beroemde Duitse een Nederlandse actrice cast. En ik had William Hurt helemaal over het hoofd gezien. De ooit grote acteur uit met name de jaren ’80 speelde een bescheiden bijrol in een film die helaas maar niet uit de startblokken komt.  

Sporen van bevlogen haast

NewYorkerBij De Appel arts centre in Amsterdam ging het een tijd niet over kunst maar over het menselijk tekort en personeel gelazer. Het was een turbulente tijd, zo schrijft het bestuur. De Appel was bijna tot appelmoes, maar er lijkt weer leven te zijn. De jacht is geopend op een nieuwe directeur en een nieuw bestuur dat moet zorgen dat De Appel weer groeit en bloeit en vertrouwen doet herleven.

Het is ongetwijfeld een prestigieuze baan, directeur. Je moet veel kunnen en zijn, een onvervreemdbare stem hebben en die moet nog Nederlands klinken ook. De nieuwe directeur dient de Nederlandse taal in woord en geschrift te beheersen. Er moet veel worden gepraat. Riant betaald is het echter niet. De advertentie rept over maximaal 55 mille. Maar er is vooral haast geboden.

En dan komt het pareltje uit De Appel. In de advertentie staat dat het vanzelf spreekt dat de brieven van kandidaten sporen van bevlogen haast kunnen bevatten. Wat mooi. Geen idee wat het betekent, maar dat heb je wel vaker met poëzie. Sporen van bevlogen haast. Wat zou het betekenen? Een onleesbaar handschrift met een geniaal artistiek plan? Iets artistiekerigs poneren zonder idee over de uitvoering? Ben benieuwd.

Sporen van bevlogen haast. Dat leken Farage en Johnson te hebben. Een bom onder Europa en dan snel wegwezen, dat krijteiland voor onszelf. Zo makkelijk gaat het toch niet en het land staat in brand. Het Verenigd Koninkrijk is verdeeld en niemand weet hoe verder. The New Yorker schetste op de voorpagina mooi de Silly Walks van John Cleese, hup, zo de zee in. De Franse krant Libération nam afscheid met een voorpagina met een bungelende Boris en het bijtende good luck. Ze zullen het nodig hebben, daar moederziel alleen op hun eiland.