Bijna continu voetbalgekte

MandelaArnon Grunberg zei het gisteren nog in Het Parool: de nuance is ver te zoeken. Je bent voor of tegen. De waan van de dag regeert. Social media werken de hysterie in de hand. Kijk maar naar Zwarte Piet of het collectief rouwen na de vliegramp. Als je niet rouwt ben je een gevoelloze klootzak die zelf uit een vliegtuig moet worden geworpen.

Heel Holland staat permanent in de hens. En bij alle problemen geldt: Zwarte Piet gaat voor. Ofschoon hij bijna is afgeschaft, waart zijn geest overal rond. Een dwalend GroenLinksraadslid in Zuidoost zag zelfs in een door kinderen gemaakte Mandelapop een Zwarte Piet en daar had je het gedonder weer. Hoe erg kun je in de war zijn?

Er heerst bijna continu voetbalgekte. Als je vroeger ergens boos over was, dan schreef je een brief naar de courant of de burgemeester en verder besprak je alle wereldsores thuis of over de heg met de buren. Nu zijn we 24 uur per dag overgeleverd aan ieders opinie, selfie en bijzondere kijk op de wereld en wat daar allemaal gebeurt. Vrolijk stemt het niet.

De ouderwetse media in hun jacht naar markt en voortbestaan lijken de olie op de golven steeds meer voor te koken. Wat je allemaal even tegenkomt bij een ochtendrondje langs de velden. Een stille tocht voor een hond. Een ‘piepende doos’ (nee, niet wat u denkt) met 24 cavia’s bij Dierenopvangcentrum Hengelo. De nieuwe en waarschijnlijk nog veel jongere vriendin van Harry Mens. En van melk ga je eerder dood,  hoewel dat ook geldt voor oversteken zonder te kijken.

Het valt waarachtig niet mee allemaal. En dan is het binnenkort ook nog 5 december. Ik las over een schminkverbod en oranje Pieten. Het zijn de Hoekse en Kabeljauwse twisten revisited. Met alleen maar verliezers. Waarin een klein land heel klein kan zijn. Arnon Grunberg had nog wel een mooie: “De Nederlander wil leven alsof hij de eerste mens op aarde is, waar hij zelf het referentiekader is. Hij heeft een hekel aan autoriteit en trekt kennis in twijfel uit angst onderdrukt te worden.”

Bondscoach des vaderlands

LouisWie had dat gedacht? Louis van Gaal de verlosser van Nederland. Wie zijn succes enkele weken terug had voorspeld, was met hoon overladen en met pek en veren het land uitgezet. Het kan verkeren. Zeker in het voetbal.

Louis van Gaal was een idioot, een dorpsgek, en deze paljas zou met zijn gedeukte selectie de eerste ronde nooit overleven. De guillotine stond al klaar voor de bondscoach die ons wijs had willen maken dat hij eigenlijk helemaal geen zin had in het bondscoach zijn. Waren we bijna ingetuind.

Louis van Gaal was Louis van Gaal niet de afgelopen weken, of juist heel erg wel. Hij was benaderbaar, aanspreekbaar, aardig, vrolijk, en vooral: hij versloeg alles wat op zijn weg kwam, tot gisteravond, maar toen was hij al veel verder dan iedereen minus Van Gaal zelf had gedacht dat hij zou komen. De bondscoach des vaderlands.

Wat zal Van Gaal genoten hebben van Van Gaal. En van zijn jongens. En van de lange neus die hij kon maken naar de Derksens, de Telegrafen en de Cruyffs die hem allemaal het liefste zagen hangen aan de allerhoogste boom. Van Gaal kon dus alleen nog maar winnen, en dat deed hij. De een noemt het 5-3-2, de ander 1-5-3-2 en soms leek het 4-3-3, maar het was toch vooral Systeem-Van Gaal.

Met een middelmatig team met een falende topper en één echte wereldster haalde Van Gaal de halve finale. Dat waren drie wedstrijden meer dan iedereen had gevreesd. Maar meer zat er ook niet in. Van Gaal heeft uit een middelmatig elftal het uiterste geperst, en hij zal hoogstens de pest in hebben dat we niet tegen die Duitsers en dan in die laatste minuut Robben…

Groter zijn dan je klein bent

robinBart Smout schreef een mooie column in de Volkskrant over de overgang van Oranjecoma naar Oranjegekte. Eerst was Van Gaal een idioot en een psychopaat, hadden we geen goede voetballers meer en misten we ook nog Strootman, maar na de 1-5 tegen Spanje is alle scepsis weg en zijn ‘we’ helemaal los.

Louis van Gaal is nu plots een inlevend mens, sociaal ook, en hij schijnt verstand van voetbal te hebben. Iedereen spreekt nu vrijelijk over 5-3-2, terwijl je daar recent nog voor kon worden opgepakt. Johan Cruyff heeft in het oranje gegolfd. En voor ieders begrip: het systeem is niet belangrijk, het is maar hoe je het invult.

Mooi hoe onze natie van slachtoffer in spe nu bij de favorieten hoort. Groter zijn dan je klein bent, noemde Smout dat treffend. Opeens kunnen we het weer, swingt het als nooit tevoren, en juichen, hamsteren en donderen we van gekte dubbel van euforische vreugde. We hebben het zo hard nodig dit succes. Wij zijn klein, en de wereld is zo groot en vol gevaar.

Vanavond wacht een drieste kangaroekudde van down under om ons feestje te verpesten of tot euforische hoogte te jagen. Winst vanavond betekent een plaats bij de laatste 16. En misschien wel tegen Brazilië dat geen schim is van de eigen schaduw. Wie vreest hen nog? Zoals Cruyff ooit zei: ‘als je wereldkampioen wil worden, moet je van iedereen winnen.’ Groter zijn dan je klein bent is best leuk, voor zolang het duurt.

De dood of de gladiolen

LouisVier jaar wachten op vier weken WK. Geen wonder dat iedereen een Roy Donders-juichpak wil. En 23 hamsters hamstert. Dat Yolante haar Sloggibillen in de strijd gooit. En iedereen als Hollandse koopman graantjes meepikt van de Oranje-euforie. Het gaat toch om de winst?

Winst. Daar moet Louis van Gaal voor gaan zorgen. Maar het zit hem niet mee. Staat hij eindelijk op dit grote eindtoernooi, heeft hij een niet veel meer dan middelmatig elftal om de klus te klaren. Pech voor Louis. En een fantastische uitdaging. Want als hij met dit Oranje verder komt dan velen denken of durven hopen, dan is hij natuurlijk het heertje. En kan zijn persoonlijkheid echt niet meer door de draaideuren van Schiphol.

Velen vrezen de vroege uitschakeling in weer een poule des doods. Weer die tikkie-takkie Spanjolen, die geniepige Chilenen en het powerball van Australië. Maar ja, zei Cruyff niet ooit dat je van iedereen moet kunnen winnen als je wereldkampioen wilt worden? Nou dan.

En gaat het mis, dan kan de kop van Louis er definitief af. Velen staan met den hakbijl in de hand. De Telegraaf – clubblad van Cruyff – probeert Van Gaal al tijden kapot te maken. Maar Louis heeft het mooi voor elkaar, hoe wij ook presteren. Hem wacht een driejarig contract – voor naar verluidt een 20 miljoen Britse Ponden – bij Man United, één der grootste clubs van de wereld. De Britse pers smult nu al van zijn komst.

Vrijdag Spanje. Vrijdag de 13e. Dan weten we of Van Gaal de grote tovenaar is of dat we zwetend zwalken richting Chili. Wereldkampioen worden we niet. En die vierde finaleplaats zit er ook niet in. Of ben ik nu zo dom en Louis zo slim. Voor Van Gaal valt er bijna niets en helemaal alles te winnen. De dood of de gladiolen.

Nog geen cavia

markHij leek volledig seksloos en zonder contact. Een man alleen in een Haags huis, geen vriend(in) in zicht, volgens zijn woordvoerder heeft hij niet eens een cavia. Zo. Niet dat de premier iets met zo’n harig beestje zou willen, het was slechts als ‘beeld’ dat er echt niemand over de vloer is bij Mark. Vreemd, toch? Maar vanochtend was er opeens ‘een vriend’ van Mark Rutte, misschien wel ‘de.’ Maar de woordvoerder ontkende. Wat niet wil zeggen dat het niet waar is. Misschien is er ook wel een cavia. Of een hangoor. Maar eerst maar eens naam en rugnummer, lijkt mij.

Ik hoop dat onze premier een serieus aangenaam seksleven heeft, maar hoe moet dat als iedereen je kent en je nergens ongezien kunt zijn of binnenwippen? Lijkt me lastig. Maar is dat voor Rutte de reden om dan maar helemaal niets te doen? Of is hij slimmer dan wij? Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Wat ook wordt vervolgd, is de ingesleten hebzucht van de mens. De Volkskrant had een mooie bijlage over Geld & Geluk en de verschillen tussen mannen en vrouwen. Mannen graaien uit statusverwerving, vrouwen uit verlangen naar extra zekerheid. Yvonne Hofs schreef er het boeiende artikel We want more over. Hoe zou Mark dit nu lezen?

Politieke partijen willen ook altijd meer. Meer kiezers, meer zetels, meer macht. Bij Europa is dat toch een raar verhaal. Iedereen lijkt tegen, of in ieder geval tegen deze EU. Maar welke dan wel? En kunnen we daar dan voor kiezen? Het lijkt me niet. Het lukt politici uit angst of ander ongerief in ieder geval maar niet helder te maken wat Europa ons biedt en onthoudt.

Dus is het voor of tegen ‘dit’ Europa. Ja of nee. Een onzinnige keuze. Of zoals Jeroen Dijsselbloem in diezelfde Volkskrant zei: “politici moeten ophouden Europa te verkopen om Europa. Je gaat de gemeenteraadscampagne toch ook niet in met ‘de gemeente is belangrijk! ‘Who cares?” Niet zo gek dus dat er slechts een beschamende minderheid Europa stemwaardig vindt.

I Don’t Like Mondays

brendaannspencerOp de kamerdeur van één van onze dochters hangt een poster van de dikke kater Garfield met de kreet Mondays Suck. Het is de kernachtige verwoording van het gevoel dat zovelen hebben bij de startdag van de school- en werkweek.

Op maandag 29 januari 1979 schiet de dan 16-jarige Brenda Ann Spencer in San Diego uit haar huis op kinderen die wachten tot ze naar binnen kunnen op de Grover Cleveland Elementary School. Met het semiautomatische geweer dat ze van haar vader voor Kerst kreeg, schiet ze twee volwassenen dood en verwondt acht scholiertjes en een agent.

Het motief van Spencer: “Ik hou niet van maandagen, dit brengt tenminste wat leven in de brouwerij.” Bob Geldof, voorman van de Ierse band The Boomtown Rats, pikt het verhaal op en maakt er het beroemde nummer I Don’t Like Mondays van dat in de zomer van 1979 de eerste plaats haalt in Engeland.

Wat een rare twist dat Geldofs middelste dochter Peaches gisteren – op een maandag – overlijdt onder nog niet opgehelderde omstandigheden. Vreemd is wel dat de laatste tweet die zij stuurde een foto is van haar met haar in 2000 aan een overdosis overleden moeder Paula Yates, die – naast Peaches Honeyblossom – met Geldof ook nog de dochters Fifi Trixibelle en Pixie Frou-Frou kreeg. What’s in a name?

Brenda Ann Spencer – 54 inmiddels, ze was vorige week jarig – zit een straf van 25 jaar tot levenslang uit. Haar volgende vrijlatingsverzoek wordt behandeld in 2015. Spijt heeft ze nooit betoond, excuses en omstandigheden in ruime mate aangevoerd. Benieuwd of je in de gevangenis nog wel dat maandaggevoel hebt, of dat elke dag een maandag is. Dat zou dan de ergste straf zijn.

Iedereen is van de wereld

lau.microfoonIk geef het toe: ik heb het niet zo op de Nederlandstalige popmuziek. Natuurlijk is er Het Land van Maas en Waal – oneindig laagland op LSD – van Boudewijn de Groot en vooral Lennaert Nijgh, het door Fungus in het stopcontact gestoken volkswijsje Kaap’ren Varen, flarden Shaffy, de stem van Bob Bouber, en de Hollandser dan Holland hit Ik heb geen zin om op te staan van Het.

Nederlandstalig, het is gewoon mijn ding niet, zeg maar. Het spijt me voor alle Bloffen, Kasten en Dijken, voor Doe Maar (Laat Maar, grapten wij vroeger), Tröckener Kecks en what have you, ik ben groot geworden met Byrds, Beatles, Kinks, Anglofiel tot op het bot, het lijkt wel landverraad of Selbsthass, maar het is niet anders.

In mijn Engelse ziekte so to speak ben ik dus ook Thé Lau en The Scene misgelopen, en dat schuurt nu natuurlijk nu voorman Thé Lau echt op afscheidstournee langs Paradiso, Pinkpop en Brussel gaat omdat hij de strijd tegen keelkanker verliest. Iedereen is daar toch wel een beetje door van de wereld.

Nu iedereen huilt ga ik niet plots meehuilen, dat zou onoprecht zijn, maar triest vind ik het wel, en het lijken mij bergen om te beklimmen straks als je weet dat je voor het laatste keer je publiek ziet en zij jou. En toen herinnerde ik mij dat ik Thé Lau toch een keer had gezien, heel lang her, bij Neerlands Hoop, bij Bram en Freek, maar daar kwam ik dan ook meer voor de grappen dan voor de muziek.

De Hel van Deurne

nietbetreden.politieToen voetbal nog onschuldig leek en internationaal voetbal beperkt bleef tot interlandvoetbal, speelde Nederland jaarlijks twee maal tegen de Belgen, in België in de Antwerpse voorstad Deurne. Door een groot aantal Hollandse nederlagen op rij, kreeg het grote stadion aldaar de bijnaam De Hel van Deurne. Daar kon het spoken.

Ik moest daar aan denken toen vrijdag in ons Brabantse Deurne het deksel van de pan vloog en alle sentimenten rond Marokkaanse Nederlanders en Nederlandse Marokkanen een bloedig hoogtepunt beleefde. De Hel van Deurne was noordwaarts gereisd.

En we dachten nog Wilders eindelijk in de touwen te hebben. Hij was te ver gegaan met zijn ‘minder! minder!’. Hij was zo duidelijk fout, dat nu alles goed zou komen. Zie maar, zelfs zijn partijgenoten lopen bij hem weg. Het was veel en snel neergepende wishful thinking. 

Het Parool pende gisteren op de voorpagina: ‘Het ene moment moeten ze beslist hier blijven, een week later kun je ze gerust neerschieten als ze je zaak overvallen. Het Nederlandse gemoed is beweeglijk als water als het om de Marokkaanse medelanders gaat.’ Het klopt natuurlijk niet, maar er zit wel wat in. En Wilders zou Wilders niet zijn, als hij niet optimaal gebruik zou maken van dit presenteerblaadje. .

Intussen tuimelt het hele land over elkaar op zoek naar duiding, daders, daadkracht en dovemans oren. Wie het weet, mag het zeggen. Alle zenders en kanalen staan open. Er luistert helaas niemand. En vooral niemand wil een ander begrijpen of gelijk geven. Nederland staat lijnrecht tegenover zichzelf. Niemand weet hoe verder.

Niemand weet ook hoe verder met de al ruim drie weken vermiste Malaysia Airlines vlucht MH370. Als het een film was, zou je nu toch wel eens willen weten hoe het afloopt. De Maleisische autoriteiten doen er echter alles aan om ons straks zelfs nog een plot te laten geloven dat het toestel nooit vertrokken is uit Kuala Lumpur. Bizar. “Het is niet eens zoeken naar een naald in een hooiberg, zo zei een Australische vlieger, het is zoeken naar de hooiberg.” Ik zie enige parallellen. En veel open wonden.

Kramer vs. Kramer

kramer2De verloren finale van 1974. Rensenbrink tegen de paal tegen Argentinië. De val van Schenk. Hilbert van der Duim die nog een rondje moet. De strafschoppen van Seedorf. De foute wissel in Vancouver. Nederland verzakt zowat onder nationale sporttrauma’s.

Gisteren moest het gebeuren. Gisteren moest Vancouver uit ons systeem. Terwijl Kramer en Kemkers er al lang klaar mee zijn, was Nederland nog helemaal in de ban van vier jaar terug. In een interview vooraf aan de 10 kilometer, bleef de verslaggever het maar proberen bij Kemkers. De verhoormethode was bijna Noord-Koreaans.

En toen? Toen moest Sven het doen. Dat doen wat vier jaar geleden strandde door een foute wissel. Nu gingen de wissels goed. Maar reed Bergsma te hard. Of Kramer te langzaam. We werden 1, 2 en 3, maar de volgorde klopte niet, althans niet voor Kramer, en zo zitten we met het volgende nationale trauma.

Weer geen goud voor Sven op de 10. En wie zijn schuld was dat? Eigen schuld. De rug deed pijn. Nou, die van mij ook. Door het onder een verkeerde hoek half liggend naar de televisie kijken. Van sporten krijg je blessures. Maar mij hoor je niet klagen. Ik probeer het over vier jaar gewoon opnieuw.

Dat zeg ik. GAMMA

whosafraid2Het mocht gisteren op de voorpagina van Het Parool. De terugkeer van Barnett Newmans Who’s afraid of red, yellow and blue III in het Stedelijk Museum is aanstaande. Het imposante werk van Newman werd twee maal gemold. Eerst door een psychoot met een stanleymes, daarna door de verfroller van een Amerikaanse restaurateur.

Het is een bijzonder werk van Newman. Ik las ergens het zinnetje ‘abstract, gedurfd en van bovenmenselijke proporties’. Imposant is het in ieder geval. Het meet 544 x 224 centimeter. Voor Gerard Jan van B. – hij vond abstractie in de kunst ‘een plaag’ – was de omvang van het doek een zegen. Hij kon niet missen met zijn mes.

Van B. vond daarna zijn aangepaste versie een meesterwerk. In de Verenigde Staten werd een gerenommeerde mafkees gevonden, ofschoon hij bij het tekenen van het herstelcontract hoogstwaarschijnlijk een betrouwbare indruk maakte. Maar Daniel Goldreyer vernielde het vernielde doek voorgoed. Hij klooide maar wat, tastte de verf aan, en schilderde het doek onherstelbaar over met een roller van Walmart, de Amerikaanse GAMMA.

Er is veel over gezegd en geschreven maar ook gezwegen. Goldreyer wapende zich met een leger advocaten en enorme dwangsommen. Een rapport over zijn gepruts verdween heel lang in die bekende onderste la. Nu is het er uit. En nu komt ook het doek weer naar buiten en binnen. Het is niet meer hetzelfde, maar het is wel hetzelfde doek. In vier (!) jaar verklooid tot ‘..een karikatuur van het oorspronkelijke schilderij’.

En Van B. kon het niet laten. De werken van Newman trokken aan hem als een magneet en moesten kapot. Hij vergreep zich, op zoek naar ‘zijn meesterwerk’ Who’s Afraid dat op dat moment (nog) niet te zien was, aan Newmans blauwe zee Cathedra.

In 1980 brachten The Dire Straits hun album Making Movies uit, de hoes ervan was een vierkante versie van Who’s Afraid, maar dan zonder het geel. Het verhaal vertelt niet of Van B. in die jaren ook al alle platenzaken afstruinde om zijn mes in de LP’s van The Dire Straits te zetten. Misschien zit hier wel een aardig filmscript in.