Mededogen gevraagd

Mededogen. Dat was het woord dat het voor mij deed. Mededogen. Het klinkt misschien archaïsch, maar dat betekent dat het woord en het begrip al heel lang bij ons zijn. Mededogen. Erbarmen. Het zijn andere waarden dan medelijden. Mededogen is dieper, zit verankerd in je zijn en je ziel, medelijden is meer de schok en de traan bij plotse ellende.

Mededogen is actief, je moet het laten zien, waarmaken, leven en beleven. En dat valt niet mee en gaat niet vanzelf. In zijn voor ons allen zo ontluisterende boek Homo Sapiens schreef Yuval Noah Hariri op het eind: ‘We brengen consequent grote schade toe aan onze mededieren en aan het ecosysteem, terwijl we in weinig meer zijn geïnteresseerd dan ons comfort en plezier en we nooit tevreden zijn.’

Heftig en zwaar allemaal, het zij zo. Ik kwam erop nadat ik op een aantal plaatsen affiches zag hangen van de Partij voor de Dieren met het leuke woordspel ‘Alle kleine beestjes helpen.’ Ik had hem best zelf willen bedenken, in ieder geval triggerde het om te realiseren dat Thieme & Co als enige voortdurend positief prikkelt om ons leven van slopers om te zetten naar meer mededogen, van live it up naar duurzaamheid.

Ik geef het toe: ik vond een politieke partij voor de dieren een belachelijk en elitair idee. Kijk ons eens fijn bezig zijn met die harige vriendjes. Maar zo makkelijk kom ik er niet meer vanaf. Kijk naar al het gif, het plastic, de CO2 en de dieronterende manier waarop we met onze mededieren om gaan. We zijn slechte rentmeesters, we schijten in ons eigen huis, roepen dat het stinkt, maar weigeren ons gemakzuchtige leven aan te passen.

Dieren hebben geen stem. Dus moeten wij het doen. Mededogen. Erbarmen. Laten zien dat we wel degelijk een wijs en invoelend mens kunnen zijn, een Homo Sapiens 2.0. Alle kleine beetjes helpen. Alle kleine beestjes ook.

Kees is klaar

randstadHet begon met een paginagrote advertentie in Het Parool van het Luzac, de school waar kinderen die niet willen leren of deugen toch aan een diploma kunnen komen. Luzac gebruikt als pay-off Maak kennis met je kunnen, typisch zo’n woordspelzinnetje dat erg slim lijkt maar alleen maar een construct is zonder echte inhoud of waarde. Maar ik heb ze wel eens gekker gezien.

Want van Maak kennis met je kunnen schoot mijn brein naar randstad en het Worden wie je bent. Het blijft een raadselachtig zinnetje. Een soort enigma. Onoplosbaar in zijn bedrieglijke eenvoud. Apekool van het zuiverste water. Waarom makkelijk doen als het ook moeilijk kan lijken? En natuurlijk zit het spotje vol clichés dat van waar je vandaan komt natuurlijk (?) minder belangrijk is dan waar je heen gaat. Dat er geen rechte weg is. En dat je je eigen pad moet kiezen. De tenen krullen. Worden wie je bent. Dat valt voor den drommel nog niet mee.

Het doet me zo denken aan al die tegeltjeszinnen als Wees jezelf, er zijn al zoveel anderen. Het lijken waarheden als koeien, maar het is van zo een oneindig suffige en lege tutheid. Open deuren, en daardoor kan alles zo heerlijk wegwaaien. Op zee is dat ook fijn. Daar opereert Boskalis. En Boskalis sponsort de aanpak van de plastic soep in de oceanen. Mooi. De pay-off Creating new horizons doet het dan net weer effe minder bij me.

Het kan ook anders, zo leert een rondje door Het Parool van gisteren. Naast Luzac en Boskalis was er ook het heerlijk allitererende Toe aan Tui en het pareltje Kees is klaar (voor de zomer) van Kees Smit Tuinmeubelen te Amersfoort en Almelo. Kees is klaar. En klaar is Kees. Iedereen snapt de grap, het gaat nergens over, maar pretendeert dat ook niet. En dat kan niet iedereen zeggen.

Wat is er trouwens gebeurd met dat mooie riedeltje van randstad, dat randstad uitzendburoohooh dat je zelfs slechts als pianodeuntje direct herkende en mee blerde ? Niet meer van deze tijd, natuurlijk. Of randstad is nu echt geworden wat het is. Of zoiets.

Stikken in de spullen

StuffocationMijn vader had het heel erg. Toen hij mid jaren ’70 een fatsoenlijke draaitafel kocht, startte een ongekende intocht van langspeelplaten in ons huis. Hij kocht ze voortdurend en van heinde en verre bracht de PTT alle bestelde albums thuis. Hij vond zichzelf een bevlogen verzamelaar, maar het had alle verschijnselen van koopwoede en verspulling.

Overconsumptie is net zo erg als obesitas, en het is dan ook niet zo gek dat mijn vader leed aan beide. Hij kon geen enkel strijkkwartet van een dode Rus laten staan en het ontbijtbuffet in een hotel had op hem dezelfde magische aantrekkingskracht. Zo stikte hij in de spullen, en werd in de loop der jaren alleen maar dikker en zwaarder.

Verspulling of stuffocation is niet het probleem van mijn vader. Ik heb hard moeten knokken tegen dezelfde verslavingen en in mijn kasten staan nog steeds stapels cd’s en boeken die ik zo nodig moest hebben maar noot speelde of las. James Wallman schreef een boeiend boek over stuffocation, het stikken in de spullen, een probleem dat ons de afgelopen decennia hardnekkig teistert.

Inmiddels beginnen we te zien en te snappen dat iets doen of ervaren veel bevredigender is dan kopen en hebben. Less is more doet steeds meer opgeld. Maar het is een taai gevecht. De verleidingen zijn te talrijk. En reclame jaagt onze bestedingen op en zo zitten we – bijna – allemaal met kasten vol strijkkwartetten van dode Russen en boeken die we heus ooit nog een keer gaan lezen.

Firma List en Bedrog

VWNet als dat oude vrouwtje in een Golf-commercial, bleek Volkswagen toch niet zo betrouwbaar te zijn. Het geknoei met dieselemissies brengt de Duitse trots op de mestvaalt waar ranzige reputaties liggen te rotten. Wat een kevers daar in Wolfsburg.

Het was me so-wie-so wel het weekje van de Firma List en Bedrog. Zo was er futurologist en trendwatcher Adjiedj Bakas die bij de Amsterdamse VVD zijn kijk op de drukke hoofdstad gaf en wat er moest gebeuren. Hij pleitte voor aardiger zijn maar vooral voor hotelontwikkeling bij het Centraal Station. En laat dat nu net de plek zijn waar Bakas zelf belangen heeft. Hij hoefde dat niet te melden, vond hij, want ‘iedereen wist er van.’ Tsja.

Guus Beumer is dan weer een categorietje hoger. Deze directeur van het Nieuwe Instituut in Rotterdam heeft er een handje van om opdrachten aan partners, vrienden en naar nu blijkt ook aan zichzelf te geven. Hoe knap. Minister Jet Bussemaker vond het eerst allemaal wel prima, maar nu wordt er toch serieus onderzoek gedaan naar Beumer. Ik zie wel een hoofd gaan rollen.

Misschien rolt dan wel het hoofd van minister Van der Steur mee door de straat. De justitieminister heeft maar liefst vijf dagen nodig om uit de krochten van zijn ministerie en het OM het ware verhaal over de fotoshoot van Volkert van der Graaf boven water te tillen en de Kamer te informeren. Dat walmt niet lekker.

En dan is er natuurlijk Johan Cruyff. Nummer 14. De Verlosser. U weet wel. De man van de fluwelen revolutie bij Ajax. Deze week tot op het bot gefileerd door zijn voormalige zoon Marco van Basten die exact duidde wat die coup van Cruyff was en is: één grote komedie, een Fabeltjeskrant, en alles om de macht.’ Beter had ik het niet kunnen verwoorden. Als Volkswagen niet zo mega had geknoeid, dan was de prijs voor de beste Firma List en Bedrog deze week vast naar Johan Cruyff gegaan.

Vroege Rembrandt

KoningRembrandtIk kreeg vandaag een e-mail van het Rijks Museum (ik moet nog steeds wennen aan die spatie..). Ik werd bedankt voor mijn bezoek aan Late Rembrandt gisteren. ‘Geniet nog even na!’ klonk het bijna dreigend in de header. Wat een raar zinnetje. Het lijkt een bevel. Gij zult nog nagenieten. Vreemd hoor.

En zoveel was er niet te genieten geweest gisteren in het Rijks. Zelfs op de vroege zondagochtend was het een spitsinfarct in het Rijks en filekruipen langs de Late Rembrandt die we natuurlijk allemaal moeten zien. Alles aan deze tentoonstelling is in de overdrive. De kosten. De marketing. Het bezoek. En dus ook de files. En dringen om iets te kunnen zien. Het leken wel de dolle dwaze dagen van De Bijenkorf. Nagenieten? Nou, nee.

En dan kwamen wij nog goed (en redelijk op tijd) weg. Er waren ook best momenten dat er niemand tegen me aanduwde, in de rug porde of poogde mijn blik te blokkeren. Soms nam ik genoegen met rij vier of vijf. Zo rondom 11 uur stond van Oudenrijn tot Museumplein vol, vol en vol, en voelde ik me zelfs een beetje gelukkig dat ik weg mocht en niet in de schuifelende rugbyscrum terecht kwam die nu in de time slot zich naar binnen aan het dringen was. Ik vond het nogal gênant.

Zelfs de hoofdpersoon zag dat het niet goed was. Vanaf zijn zelfportretten etaleerde Rembrandt van Rijn een minzaam lachje en enige berusting over de gekte die aan hem voorbij trok. Succes is leuk, maar je kunt er ook in verzuipen. En als je dan zoveel geld spendeert om iedereen naar het Rijks te lokken, zorg dan ook dat je de vraag aankunt. Waarom niet veel langer open elke dag? Of is het te leuk om die files van succes voor je deur te hebben? Ik erger nog even na.

Mamma mia

mamma.miaJe treft het niet als Italiaanse vrouw. Als je trouwt, krijg je bij je witte-paard-prins zijn moeder er gratis bij. En dat staat garant voor één grote bak ellende: dertig procent van de echtscheidingen in Italië wordt veroorzaakt door excessieve bemoeienis van de schoonmoeder. Klaar ben je.

Maar de vrouw hoeft deze kleffe moeder-zoon-verwurging niet langer meer te pikken. De Italiaanse Hoge Raad heeft beslist dat een blijvend te grote emotionele band tussen moeder en zoon reden kan zijn voor ontbinding van de huwelijkse staat. Kunnen die mannen daarna gelijk weer terug rennen naar hun moeder. Mamma mia.

Mammoni heten deze Italiaanse mannen die een pathologische afhankelijkheid van hun moeder houden. Het zit vast verankerd in vele Italiaanse genen. En het is een rare paradox met het grote machisme dat de Italiaanse heren zo gaarne demonstreren.  Eigenlijk houden ze toch het allermeest van mama.

Met een lodderoog neem ik wel eens een pizza-tvspotje waar waarin een man terugdroomt naar zijn jeugd en zijn wonderschone moeder die van die heerlijke pizza’s had, en dat niet alleen. Hij wordt wakker uit zijn droom en ziet zijn moeder dan op ware leeftijd. Het lijkt de liefde niet minder te maken. De liefde van de man gaat door de maag en rechtstreeks naar mama. Rare jongens, die Romeinen.

Het doel heiligt de middelen

CourtoisDe Belgische doelman Thibaut Courtois bereikte gisteren met ‘zijn’ Atletico Madrid de halve finale van de Champions League. Courtois is een huurling. Hij is eigendom van Chelsea dat hem drie jaar geleden kocht van Racing Genk. Courtois speelde echter nog nooit voor Chelsea. Direct na aankoop werd hij verhuurd aan Atletico Madrid.

Het verhaal van Courtois is niet bijzonder, maar bijzonder exemplarisch voor de internationale marktplaats die het grote voetbal is verworden. Vanochtend was het een klein berichtje, maar toch: in het lease-contract van Courtois zou staan dat hij niet tegen zijn echte baas – Chelsea, dus – mag spelen, anders dan voor een forse dwangsom van € 3 miljoen per wedstrijd. En aangezien én Atletico én Chelsea nu in de halve finales van de Champions League staan, is de kans vrij groot dat dit gebeurt. Vrijdag is de loting.

Het is een rare, schimmige wereld, dat moderne voetbal. Het doel lijkt alle middelen te heiligen. Oliesjeiks, gasbaronnen, puissant rijke Amerikanen, en misschien wel hordes belchinezen hebben het voetbal in een grote commerciële wurggreep. Courtois is een goede keeper – Belgisch international ook – maar toch vooral handelswaar.

Met het vele geld zijn ook de mondiale machtsverhoudingen gaan schuiven. Zo was de wedstrijd Atletico Madrid – Barcelona op de shirts van de ploegen toch vooral de wedstrijd van Azarbeijan, Land of Fire vs Qatar Airways. Azarbeijan won met 1-0. Mede dankzij een fantastische safe van Courtois die de bal van de felgekleurde schoenen van het Braziliaanse etterbakje Neymar plukte. Maar of het voetbal ook nog wint?

Komkommertijd

hak2

ZZP’end tot ver buiten de eigen postcode kom ik enkele malen weeks langs de Kuip, het bolwerk van de mannen van hand in hand, het ooit zo roemrijke Feyenoord. Ik ben er niet vaak geweest – de laatste keer was – veelzeggend – Bruce Springsteen uit – maar ik bezie de oude Kuip met gepast respect.

Het is al heel lang komkommertijd bij Feyenoord. God of Jorien van de Herik mag weten hoe de trots van Rotterdam-Zuid zo lang zo diep in de schulden is komen te duikelen dat er al jaren niet of nauwelijks fatsoenlijke voetballers kunnen worden gekocht. Er was vast veel vreemd vlees in de Kuip, rare sjacherinvesteerders met boeiende constructies.

En dan was er nog het plan (of is het er nu nog steeds?) voor een nieuwe Kuip. Voor de supporters hoeft dat niet. Hoe hoog of hoe laag de Koemanbrigade ook staat, de Kuip is altijd vol, bloedfanatiek, en met recht een twaalfde man.

En ja, de start van het nieuwe seizoen was rampzalig. En net op dat moment komt HAK met commercials met trainer Ronald Koeman. Dan is Leiden, maar zeker Rotterdam, in last. Koeman zou zich beter met zijn wankele selectie bezig kunnen houden dan met het hooghouden van doperwtjes en met zijn eigen vast al riant gevulde bankrekening.

Ach ja, kinnesinne. Je zal na al die jaren Martine Bijl maar mogen opvolgen bij HAK. En Feyenoord, ach ja, het is natuurlijk geen topteam, maar top is zeker de bij AZ volledig geflopte Graziano Pellè, de trefzekere en best gekapte spits uit San Cesario di Lecce die ook in strak Milanees maatpak overal en altijd zou scoren.

Die Pellè zie ik wel in een spotje voor Bertolli. Die olie is in ieder geval heerlijk in zijn haar. En naast de 8 ton jaars van Feyenoord kan ook hij best nog wel een leuk zakcentje gebruiken.

Het persoonlijke politiek

Samsom.gezin

Guillaume Zarka. Ik kende hem niet. Maar nu wel, dankzij de Telegraaf. Want in de grootste krant van Nederland mag deze Parijse zakenman de lakens even terugslaan over de korte relatie die hij had met Sylvie Meis, ook wel bekend als Sylvie van der Vaart.

De puissant rijke patser patst hoe hij Sylvie binnen twee minuten in bed kreeg, maar vooral over hoe leeg en triest ze is, niets kan en niets wil. Wij smullen er danig van, dank. Net als van haar Raffie van der Vaart die het inmiddels doet met de ex van zijn ex-collega Khalid Bhoularouz. Geruchten over een zwangerschap van de nieuwe vlam van Van der Vaart (de ex-vriendin van Sylvie, om het intiem te houden) werden weersproken. ‘Maar we werken er hard aan’, was de geruststellende en erg beeldende mededeling.

Zo. Dan bent u even bij. Verbaasd bent u natuurlijk niet dat al dat gedoe en gehannes tig websites siert. We smullen ons suf van het relatieleed van derden. Hoe meer ziekte en ellende, hoe leuker, zeker voor de media zelf. En medelijden hebben we niet. Het leven van onze sterren – hoe matig ze ook schijnen – is openbaar kunstbezit.

Voor politici ligt dat anders. Of lag dat anders. Ruud Lubbers had altijd wel een stewardess in de bezemkast, maar dat werd als politiek irrelevant beschouwd, en dus werd er niet over geschreven. Wie herinnert zich niet de woedende Wouter Bos die zelfs naar de rechter stapte om privacy voor hem en zijn gezin te eisen?

Vorig jaar gooide Diederik Samsom zijn gezin in de verkiezingsstrijd. Het leek erg Amerikaans – dictators zijn er ook deel op, by the way – en het leek vooral bedoeld om de voormalig Greenpeace-activist als betrouwbare hoeksteenpoliticus te positioneren. Een pak en een das erbij, en Samsom was niet meer de onderscheiden van zijn beroepsgenoten. En: kassa.

Maar nu backfired deze ideale echtgenootstrategie nu Samsom het volk wereldkundig heeft gemaakt van zijn scheiding en hoe triest dat allemaal is. Daar ga je dan. Eerst je gezin in de schijnwerpers gooien om je eigen geloofwaardigheid op te krikken en nu ligt je gezin overal op straat en mogen je kinderen uitleggen dat je echt niks met je voorlichtster hebt.

Samsom maakte het persoonlijke politiek, zijn kinderen tot zijn inspirerende drijfveren. Tsja. Het lijkt mij een grote persoonlijke inschattingsfout om je gezin in te zetten voor eigen gewin. Dat maakt je niet geloofwaardiger, maar juist een politicus die alles lijkt te doen om de gunst van de kiezer te winnen. Bij de stembus vorig jaar slaagde hij nog. En omdat hij toen een grote inschattingsfout maakte, ligt nu ook zijn scheiding op straat. Pijnlijk, inderdaad.

Annie Get Your Gun

myfirstrifle

Vroeger, toen had je de Pennie Rekening van de Postbank, en My First Sony, ogenschijnlijk onschuldige en leuke manieren om jonge klantjes voor het leven te binden aan je bank of aan je electronicamerk. Maar het kan ook anders.

Want nu is er de Shishapen, het prettig smakende voorportaal voor het verslavende en dodelijke roken. En in de V.S. – waar anders? – is er de Crickett, My First Rifle om kleine Amerikaantjes in de beste traditie van Annie verslingerd aan guns te maken.

En natuurlijk gaat het dan ook mis. Zo schoot deze week Kristian van vijf zijn tweejarige zusje Caroline dood. Niet met een wapen van zijn ouders, maar met zijn eigen gun, een cadeautje dat hij een jaar eerder had gekregen. Zomaar een schietincident, zomaar een tragische dag in Burkesville, Kentucky.

Crickett Firearms produceert jaarlijks al zo’n 60.000 van deze Cricketts voor kids, in knalroze en diepblauw, en voor nog geen $ 100 per stuk. Zo ‘leren kinderen al op jonge leeftijd om een wapen veilig te hanteren..’. Zo market je een moordwapen in een land waar het aantal guns groter is dan het aantal inwoners, en waar de campagnes van tig Congresleden worden betaald door de wapenlobby.

En mijn dochters zijn targets voor de Shishapen die je met een prettige cola- of frambozensmaak vast de gang en de rites naar het roken wijst. Verslaven kun je leren. Zeker als er niet of nauwelijks controle is. Een mooi gat in de markt, de longen van mijn kinderen. Misschien leren ze dan wel de sigaret ‘..veilig te hanteren’.