Nog even langs de fotograaf

FotograafIn Sir Edmund van de Volkskrant stond zaterdag een boeiend interview met de Britse schrijver Sebastian Faulks. Hij is een levensgenieter maar zich ook zeer bewust van wat de mens allemaal aanricht. De doem is nooit ver weg bij Faulks. ‘Voor mij staat de mens laag op de evolutionaire ladder, net iets boven de wesp. Een abnormaliteit in de evolutie. Een soort giraffe. Je kijkt ernaar en denkt bij jezelf: hoe is zoiets in vredesnaam tot stand gekomen?’

Faulks is net als ik een kind van de Koude Oorlog. Een nucleaire oorlog leek nooit ver weg. Maar hoe kon het dat een beschaving van Dante, Beethoven en Flaubert met een druk op een knop ongedaan kon worden gemaakt? Was de mens buiten zinnen en leert hij dan niets, zo vroeg Faulks zich af. Het is dan een kleine stap naar de ontroerende 2doc-documentaire Nog even langs de fotograaf die ik vandaag zag.

Nog even langs de fotograaf vertelt het verhaal van de in Duitsland geboren fotografe Annemie (Anna Maria) Wolff-Koller. Zij ontvluchtte in 1933 met haar man Nazi-Duitsland om in 1940 in Amsterdam-Zuid te worden ingehaald door de Duitsers. Zelfmoord is hun antwoord. Annemie overleeft. In haar studio op de Noorder Amtellaan 157 (nu Churchillaan) fotografeert zij begin 1943 Joodse stadgenoten, deels voor valse papieren, grotendeels als een visuele reminder voor later voor hen die het onheil vreesden en zagen razen. Nog even langs de fotograaf.

Annemie Wolff overleefde haar zelfmoord en de Tweede Wereldoorlog en maakte daarna prachtige foto’s van de haven, van Schiphol en de wederopbouw. Over de oorlog sprak ze niet. Zij overleed in 1994. En nu is er haar collectie negatieven en – heel opvallend voor 1943 – een kasboek met naam en adres van alle gefotografeerden. De meesten stonden vaak letterlijk aan de vooravond van hun deporatie en dreigende dood. Hun verhaal en hun lot is bekend, hun foto’s waren dat nog niet. Gaat zien die documentaire.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *