Poetin de Grote

poetin

Hij kwam, zag, en vertrok weer, en iedereen kon hem figuurlijk de kont kussen met alle kritiek op en demonstraties tegen het vertrappen van mensenrechten in zijn Rusland. En wat zal Vladimir Poetin genoten hebben van zijn voor-voor-voorganger Peter de Grote. Gisteren stonden de oude en de neo-tsaar oog in oog in de Hermitage.

Onder vier ogen sprak de Rambo van het Rode Plein met Mark Rutte. Daar heeft onze premier licht zwetend en met wijdse handgebaren gepoogd duidelijk te maken dat de bruutheid en onderdrukking in Moskou en omstreken wel een tandje minder mag. Poetin was vast niet erg onder de indruk.

Hij wees ons internationaal solidaire Nederlanders er fijntjes op dat wij een pedofielenvereniging hebben en een partij in het parlement die het bestaan van vrouwen ontkent. Had er nog iemand wat over de positie van homoseksuelen in Rusland? Die homo’s waren alleen wat lastig omdat Rusland ontvolkt en zij geen bijdrage aan de bevolkingsgroei geven. Verder geen probleem.

Een land dat al eeuwen van dictator naar dictator rolt, kan niet echt een fijnbesnaarde open samenleving zijn met diepgewortelde wetten en een zekere moraliteit. Geweld, willekeur, machtsmisbruik en corruptie zijn een stuk populairder dan wetshandhaving en mensenrechten. ‘Poetin is geen Stalin,’ zo schreef de Volkskrant, ‘maar wel diens propagandistische echo.’

Maar goed: handel is ook wat waard. Wij zijn één van de grootste handelspartners van de Russen, en dan schop je niet de hele tijd tegen schenen. En nu we 400 jaar grachten vieren, mogen we ook niet vergeten hoe wij ons kapitaal verdienden in die Gouden Eeuw. Woorden als fijnzinnig en humaan hoorden daar beslist niet bij.

Aai Amsterdam

Lijstjes, lijstjes, lijstjes. Vooral mannen zijn er dol op. Lijstjes geven overzicht en houvast. En voor marketeers geven lijstjes handvatten voor hun campagnes en de markten die moeten worden afgestruind. Zoals voor Amsterdam 2013, het jubeljaar van 400 jaar grachten en alles wat een x-aantal-jaren bestaat.

Amsterdam is terug van weggeweest. Alles was dicht en dood en lag open, en nu is het elan er weer, is het Stedelijk Museum weer op, is het Rijks Museum bijna open, een vernieuwd Van Gogh, en iedereen jubelt dat het een lieve lust is, van Artis-de-Partis tot het Koninklijk Concertgebouworkest.

En is het nu push or pull? Staat Amsterdam nu zo hoog op allerlei lijstjes omdat we zo ons best doen, of kunnen we lekker aan de weg timmeren omdat we het zo goed op lijstjes zoals die van Lonely Planet waar Amsterdam tot één van de hipste steden voor 2013 wordt geduid.

The New York Times slachtte eerst het vernieuwde Stedelijk, maar nu scoort Amsterdam waanzinnig in de recente lijst The 46 Places to Go in 2013. Amsterdam staat 6e op die lijst, maar zin en onzin van al die rankings lijken me evident, en wat vergelijk je nu eigenlijk?

Rio staat bovenal, vooral omdat je er in 2014 niet moet zijn omdat iedereen er dan is. En Amsterdam komt ook no Marseille, Nicaragua, Accra en Bhutan. Appels, peren, bananen en kiwi’s, vergelijkt u maar.

Professor Akkermans wist al wat belangrijk was: “Mijn naam wordt genoemd.” Dat telt. Iamsterdam. Amsterdam 2013. 400 Jaar Grachten. Wie z’n stad serieus verkoopt, gelooft in lijstjes. Lijstjes sell. Amsterdam vaart wel bij het stijgende toerisme. De helft van het stadsinkomen komt al uit buitenlandse handen. En dan hebben we die 1,3 miljard Chinezen nog niet op de thee gehad. Aai Amsterdam…

Die VOC-mentaliteit

Morgenavond begint De Gouden Eeuw, een prestigieuze 13-delige tv-serie van NTR en VPRO over de roemrijke, en nog altijd fascinerende Gouden Eeuw waarin ons land in wording schijnbaar in no time één van de leidende handelsnaties ter wereld werd en een aantal decennia wist te blijven.

De Gouden Eeuw geurt naar succes, naar macht, rijkdom en bezit, naar kruiden en thee, naar bloed en geteerde schepen. Voor velen is de Gouden Eeuw de mooiste periode uit onze relatief korte geschiedenis. Niet voor niets vond toenmalig premier Balkenende dat het kniezende en vastgelopen polderland wat meer van Die VOC-mentaliteit moest tonen.

Balkenende werd uitgelachen en beschimpt, want heel politiek correct werd hij om de oren geslagen met wat die VOC-mentaliteit ook betekende: moord en doodslag, plunderingen, zelfverrijking, slavenhandel. Aan die slagzijde van onze mooiste tijd wilde lang niet iedereen worden herinnerd.

Maar het kan raar lopen. De Gouden Eeuw is springlevend. En vooral zo springlevend omdat we er plots onszelf in zien, onze eigen tijd, onze eigen zorgen en uitdagingen. Globalisering, immigratie, urbanisatie, tolerantie, fundamentalisme. We hadden het toen, we hebben het nu, en dan doen we er ook nog de beurs, hypes en media bij, en dan lijkt het wel alsof De Gouden Eeuw nu is, of in ieder geval een spiegel voor het nu.

Waarin een klein land groot kan zijn. Wij waren officieel nog onderdeel van het Spaans-Habsburgse Rijk, maar gingen vrij en onverveerd voor eigen rekening en risico de zee en de oceanen op om te handelen en rijkdom te vergaren. Met lef, moed, wat weinig geweten, en een sterke maritieme vloot, lag de wereld even aan onze voeten, en dat voelde goed, en maakte ons land heel erg rijk.

Volgend jaar in Amsterdam 2013 vieren we 400 jaar grachten, de grote stadsuitbreiding die de uitdijende stad ruimte en zuurstof moest bieden. Daar kwamen de nieuwe rijken op af, de patsers van de nieuwe welvaart, en zij streken neer in bijvoorbeeld de afgebeelde Gouden Bocht, de Herengracht gezien vanaf de Vijzelstraat. Daar ging de VOC-mentaliteit wonen en de rijkdom etaleren. Dat waren nog eens tijden. Nu terug naar de onze. Ik ga morgen kijken.