Beun de Haas

whois

Een Duitse toerist mag zich dinsdag voor de rechter verantwoorden voor het vernielen van een 17e eeuws rustbed in het Rijks. De jongeman had dat rusten te letterlijk genomen. Hij was er op gaan liggen voor een photoopp, maar dat trok de chaise longue niet. Het schijnt dat het rustbed het naar omstandighden redelijk maakt en volledig zal herstellen.

Dat volledige herstel zit er voor Barnett Newman´s ´Who´s Afraid of Red, Yellow and Blue III´ niet meer in. Na de aanslag met een stanleymes door Gerard Jan van Bladeren in 1986, gaf de Amerikaanse restauratuer Daniel Goldreyer het immense doek de genadeklap door het als een Beun de Haas te plakken, over te kalken en voor altijd onherstelbaar te vernielen.

Over de doden niets dan goeds, maar bij Goldreyer ligt dat toch lastig. Niet alleen was hij een slechte amateur, maar via duizelingwekkende lawsuits over reputatieschade poogde hij zijn geklungel ook nog in de onderste laden te houden. Dat lukte tot na zijn dood en tot vorige week toen de Raad van State besliste dat rapporten over de sloop door Goldreyer gepubliceerd moesten worden.

Het is maar raar verdeeld in de wereld. Het enorme portret van Mao blijft maar hangen op het Plein van de Hemelse Vrede (fijne naam, trouwens..). En dat terwijl de Grote Roerganger postuum de medaille verdient voor massaslachter van de 20e eeuw. Niemand die even bij Kalwei langs gaat en een stanleymes koopt.

Boeiend interview in de Volkskrant vandaag met Frank Dikòtter van de Universiteit van Hong Kong over Mao, geschiedenis, beeldvorming en dat het onder de grote leider nog veel erger was dan iedereen inmiddels wel kon weten. Toch wordt Dikòtter nog steeds bestookt door Maoïsten van Wenen tot Melbourne. Net als Goldreyer willen zij niet dat de waarheid op tafel komt. De reputatie van Mao in het Westen was deels gebaseerd op de blindheid van velen hier. Een soort relatie die Mulisch met Castro had. Wat je van ver haalt, moet wel lekker en goed zijn. Er zijn vele Beunen de Haas.

Verwendagen

zon

Terwijl de halve wereld praat over wat te doen tegen Syrië, kwam mijn energiebedrijf NUON met de primeur van de eeuw. NUON wordt partner van de zon. Want de zon, zo lees ik in hun clubblad, is voor NUON een belangrijke energiepartner. Het staat er echt. Gelul in het vierkant. Binnenkort reist de voltallige directie af richting zon om de contracten te tekenen. Veel plezier.

Ook leuk is een huisje in Harbour Village (ja, sorry..) aan de Vinkeveense Plassen. Een advertentie in Het Parool roept dat het unieke kans is op één van de laatste 12 appartementen. En het mooiste: ze zijn zon georiënteerd. Geen idee wat dat is. Zal het eens aan NUON vragen. Die doen zaken met de zon.

Pas echt depressief word je van het clubblaadje van NUON. Daarin het kleurrijke artikel over hoe Els en Frits kunnen besparen. Goed bedoeld, vast wel, maar ik krijg er jeuk en traandruk van. En de zon schijnt ook al niet vandaag. Een teken?

Na al deze verwennerij van mijn energiebedrijf een triest verhaal vandaag in Het Parool over een seksverslaafde vrijwilliger die vorig jaar augustus op een verwendag (ik verzin het niet..) twee zeer ernstig gehandicapte vrouwen in een woongroep van Cordaan heeft aangerand en zich daarvoor komende week mag verantwoorden bij de rechter.

Natuurlijk gaat het gelijk weer over toezicht en protocollen en wie en wat, maar je kunt ook niet alles voorkomen is toch de les van het leven. Ook hier. Hoe triest en ziekmakend ook. Gelukkig worden de grachten wel steeds schoner. Wie er in springt, wordt niet meer ziek. Tenzij de zon heel lang hard heeft staan schijnen. Dat is niet goed voor het water. Wel voor NUON. Uw zonpartner.

Helemaal los

WA.Koning

Zaterdag was de Klapstoel in Het Parool voor mijn voormalig buurman en jaargenoot Tom van ’t Hek. De nieuwe ochtendstem van BNR verbaast zich over de enorme maatschappelijke golf naar aanleiding van de troonswisseling. ‘Soms denk ik wel eens dat ons land te klein is, we zijn net iets te blij als er weer wat te doen is.’

En er is wat te doen. Geen voetbal dit maal, maar wel Oranje, en een publiekswissel. De koningin vertrekt, lang leve de koning, en dus kunnen we morgen op Koninginnedag weer eens even helemaal los. De monarchie zal menigeen worst zijn, maar feesten zullen we, en hossen en drinken tot we zinken.

Alles is Oranje, alles kleurt Oranje, van tompouce tot steunkous en koningswup, alles en iedereen moet mee in een vriendelijke, maar onvermijdbare wolk van volkshysterie en door media en commercie opgestuwde pretfabriek waarin wij zelfs het genoegen smaken om André Rieu in onze voortuin te hebben.

Zeeland ligt nog dwars, dan moeten de dijken maar door, want het koningslied van John Ewbank (onthoud die naam..!) zal schallen door de wingewesten op de dag die je wist dat zou komen. We gaan helemaal los. Feesten zullen we. En ook wij hier ten huize zijn niet zonder zonde.

Want morgen staan onze dochters in naam van Oranje onze halve huisraad te verpatsen om hun zakgeld als Goldman Sachsers te verveelvoudigen. Iedereen doet mee, iedereen gaat los. Oranje boven. En leve de koningin. Eh, koning.

Maar wie vooral los is, is onze Beatrix. Ik vind dat ze het in een zinloze symbolische samenbindende baan prima heeft gedaan. Die ene keer dat ik haar ontmoette, moest ik onbedaarlijk met haar lachen. Sinds die avond in Het Muziektheater kan zij bij niet meer kapot. Dat moet hij van die W eerst nog maar eens waarmaken. Te beginnen morgen. Op die dag die je wist dat zou komen…

Carnaval met andere middelen

Walexander

De monarchie van Maas en Waal krijgt een nieuwe vorst. Niemand had of heeft veel fiducie in koning Willem-Alexander, maar bij een constitutionele monarchie kun je nu eenmaal niet kiezen: je krijgt wie er aan de beurt is. En dat kun je wel zien, dat is hij.

De monarchie is natuurlijk geen sprookje, maar een oude rare weeffout in ons landsbestuur. We zijn echter te lui om het weg te werken en in te ruilen voor een republiek. Ik hoor dan altijd dat een president en zijn hofhouding ook veel kost. Sterk argument. Het tekent onze liefde voor Oranje. We willen ze wel, maar het moet niet te veel kosten. En kan de koning straks niet gewoon belasting betalen?

Vrijdag is het Koningslied klaar. Lange Frans rapt dan op teksten van Daphne Deckers en is vast nog een stoet talentloos dat meedeindt op de walmen van bier en vette worst. Arnon Grunberg omschreef 30 april als ‘..een sympathieke voortzetting van het carnaval met andere middelen,’ en zo is het maar net. Oranje Boven. En het bier achterover. Feesten zullen we. Tot we erbij neer vallen.

Volgens Grunberg is Nirvana”s Smells Like Teen Spirit het ideale volkslied en Kurt Cobain postuum koning, maar als het dan per se Nederlands moet, dan hadden we toch Het Land van Maas en Waal van Boudewijn de Groot wel kunnen afstoffen. ‘Dan steken we de loftrompet en ook de dikke draak.’

Het wordt vast een groot feest. Een draak van een sprookje krijgt een nieuw staatshoofd met loftrompet en brandewijn in de zilveren zon. Een koning zonder macht met een wat nurks en ontvlambaar volk dat zich graag in Oranje hult als we dan maar wereldkampioen kunnen worden of ons helemaal klem kunnen drinken, en liefst beide. Gelukkig lust de koning er zelf ook wel eentje. En wij hebben straks mooi André Rieu in onze voortuin. Als dat geen carnaval is. Entertain us…

Geloof in verandering

De paus is niet dood, leve de nieuwe paus. Benedictus had geen behoefte om als een Britse vorstin in het harnas te sterven, en nam vandaag als CEO afscheid van het Vaticaan en zijn wereldwijde kudde. Witte rook zal het teken zijn van zijn opvolger.

Intussen is Italië overgenomen door andere clowns, een nieuwe en een oudgediende, en ze kunnen zo in de remake van I Clowns van Federico Fellini. Hoe een mooi land zo fout kan zijn. Grappig dat Berlusconi de rechterlijke macht in Bella Italia uitmaakte voor Mafia. Hij kan het weten.

Ook Beatrix zal niet in het hermelijnen harnas sterven. Op Koninginnedag neemt Willem-Alexander de troon over. En wij te Amsterdam gooien er een miljoen of 7 tegenaan. Argument is dat het best veel is, maar dat het ook niet zo vaak voorkomt. Nee, dat moest er nog bijkomen. Maar goed, we hebben in de crisis weer een fees-sie.

Steve McClaren hield bij FC Twente de eer aan zichzelf nadat er diep op hem was ingepraat en het financiële leed prettig werd gecompenseerd. Ondanks dat hij met FC Twente kampioen werd, waren er weinig mensen die de Brit serieus namen. De koning van de nietszeggende one-liners. Hij zou zomaar paus kunnen worden.

Overal is geloof in verandering. In het Vaticaan, in Italië, in Nederland, bij FC Twente. Maar in de tussentijd regent het ontslagen, knijpt het kabinet de zuurstofkraan nog verder dicht, en lijken we steeds dichter richting het Euroinfuus te geraken. En als de Rabobank – onze Rabobank – op één dag 3.000 mensen de deur wijst en eindelijk dan toch middenin de dopingboter valt, dan vraag je toch, waar geloven we eigenlijk nog in?

Voor de verandering kan ik naar Mars, een dag of 500 heen en weer, maar dat is zo lang dat men denkt dat je wel iemand mee moet nemen, om te knuffelen en het overweldigende gevoel te delen. Misschien moet Benedictus maar gaan. Meet your maker. Maar wie wil er mee? Met alle schandalen en misbruik kun je de Roomse CEO  toch niet echt vertrouwen. Hoe was de grap ook alweer over de biecht? ‘Wat geeft de pastoor voor pijpen?’ ‘Een Mars.’

Stadsverwarming

Het belangrijkste nieuws deze week in Amsterdam was dat een bekende biefstukbakker ruim 60 jaar paard voor rund had geserveerd. Nu serveert hij rund en paard, en is het drukker dan ooit. Het kan verkeren. Deze decennialange leugen had Steakhouse Piet de Leeuw ook de kop kunnen kosten. Imago en reputatie zijn immers alles. Toch?

Het imago van de stad Amsterdam was decennialang een zak met botjes, verspreid en uitgeworpen over tal van deskundige gremia en clubjes die elk met weinig centen en een overdosis bravour de markten alhier en overdaar afstroopten op zoek naar nieuwsgierig volk dat wel oren had naar Amsterdam. Dat kon best wat professioneler. En vooral ook meer samen.

Nu is er een centraal bureau Stadsverwarming, Amsterdam Marketing, met als opperhoofd Frans van der Avert, vandaag uitgebreid geportretteerd en aan het woord in PS van Het Parool. Citymarketing these days is serious business. De Amsterdamse motor draait voor de helft op buitenlandse toeristen en portemonnees. Dus de professionele verkoop, de marketing en de promotie van Amsterdam is geen luxe, maar noodzaak.

En wij, Amsterdamse stervelingen, zien te weinig hoe fraai onze oude stad eigenlijk is. Wij zijn het gewend, en ziende blind. Internationaal kun je wel voor de dag komen met die prachtige Grachtengordel, dat oude stadshart dat zeker Amerikanen volstrekt onbekend voorkomt. En dan hebben we ook nog De Nachtwacht, Van Gogh, Hermitage, de Wallen, coffeeshops en die hoogbezongen tolerantie waar wij onderling vaak zo weinig van merken.

Met I amsterdam als creatief uithangbord is Mokummarketing uiterst succesvol, hoewel je daar natuurlijk ook de kip-ei-discussie op los kunt laten. Hoe moeilijk kan het zijn deze unieke stad een beetje fatsoenlijk en professioneel te marketen? Het verleden laat echter zien dat het niet vanzelf en niet vanzelf goed ging. Kip, dus. Of ei.

Fijn wel dat Van der Avert nog even voor leken het verschil tussen vertrutting en goede smaak verklaart. Het verbieden van grachtpissen is geen vertrutting. Ons Unesco-erfgoed is geen openbaar riool. En verder moeten we in het oude stadshart er met z’n allen iets moois van zien te maken, op een heel klein gebied. Dat was in de Gouden Eeuw al zo. Zoveel is er niet veranderd. Alleen was er toen nog geen citymarketing.

Allochtoonhoogte

Het was in Amsterdam en ook landelijk al eerder geprobeerd, maar de gemeente Amsterdam heeft zichzelf nu opgedragen de termen allochtoon en autochtoon niet meer te gebruiken. Dat klinkt ferm. Maar wat lost het op? En hoe noemen we elkaar dan?

Het probleem zit natuurlijk bij de term allochtoon. Het probleem ligt bij de ander, hij of zij niet van hier. En het probleem zit bij het begrip en de definitie van allochtoon. Want volgens de officiële definitie van het CBS is een allochtoon ‘..een persoon van wie ten minste één ouder in het buitenland is geboren.’

Dus op 30 april hebben we een balkonscène op de Dam met drie allochtonen: de nieuwe koning, de nieuwe koningin, en de nieuwe prinses, a.k.a. de vorige koningin. Maar de officiële definitie wordt onofficieel natuurlijk anders gebruikt of misbruikt. Het begrip allochtoon is voor de niet-westerse allochtoon, voor Turk en Marokkaan, voor Nigeriaan en Ghanees, voor Vietnamees en Chinees, de niet-westerse allochtoon. Ik heb nog nooit gehoord dat een geboren Amerikaan of Duitser een allochtoon wordt genomed.

En dat maakt het begrip allochtoon niet alleen verwarrend, maar vooral ook politiek ongewenst. Het woord allochtoon is een soort stigmatiserende scheldcontainer voor anderen dan onszelf geworden, maar nu wij van onszelf ook anders zijn geworden, is de spraakverwarring compleet, en het hele denkraam hopelijk verouderd.

De tv-serie De Gouden Eeuw liet deze week mooi zijn hoe immigranten en geloven ons Amsterdam overspoelden, en dat iedereen zijn best moest doen om een plek aan tafel te bemachtigen, dat iedereen wat moest inschikken en opschuiven, en dat iedereen welkom was die meer wilde doen aan het grote succesverhaal van de stad. Niks idealisme, puur pragmatisme.

Met de beste bedoelingen en het grootste onbenul is een rare labelplakking, afdekking, politiek opportunisme en raar kijken gehusseld tot een onontwarbare knoop die ook de gemeente Amsterdam niet oplost door een eigen verbod op termgebruik. Pas als we allemaal vinden dat we Amsterdammer zijn – citizens van Mokum – en dus ook zo mogen en moeten worden aangesproken, zal het altijd zoeken en schipperen zijn. Woordkeuze en toonhoogte dwing je niet af, zo sprak de Amsterdammer van Vlaardingse komaf.

Ik ben één van hen

Het is niet pluis in de wereld. De aarde trilt op zijn grondvesten. Eerst Noord-Oost Groningen, toen de paus, en nu weer Noord-Korea. Niets lijkt meer heilig. Nu staat ook Emiel Ratelband voor de rechter. Niet omdat hij als ster ven een schans springt, maar vanwege brandstichting. Is er dan niets meer heilig?

Noord-Korea is niet echt een fijn land, hoewel je er nu wel op vakantie kunt. De noordelijke pedant van de Gangnam Style is in internationaal jargon een ‘schurkenstaat’, en gisteren deed het wingewest van Kim Jong-Un weer een ondergrondse kernproef.

De spierenrollerij van Pyongyang is flink wat steviger en gevaarlijker dan de gastrillingen in Groningen, en sterk genoeg om de grachtengordel van Amsterdam van de kaart te vegen, zoals Het Parool heel raar kopte vandaag. Het leek wel of onze stadscourant de indruk wilde wekken dat Noord-Korea het op ons zou hebben voorzien. Heel raar.

Ook raar is Ed Groot, een tot vandaag voor mij onbekend lid van de Tweede Kamer voor de PvdA. Dat is nu in één klap veranderd. Kamerleden worden namelijk ook gekort op hun salaris. Nu kunnen ze wel wat hebben. De schadeloosstelling – mooi woord – van een Kamerlid is € 7.311,56 per maand, en daar zou zo’n € 170 vanaf gaan. Elke bejaarde fan van Henk Krol zou er voor tekenen. Maar Kamerleden zijn er niet gerust op.

Ed Groot zag gelukkig ook een – bizar – voordeel. ‘Het is nu wel makkelijker voor mij om brieven te beantwoorden van mensen die er door de kabinetsplannen op achteruit zijn gegaan. Ik kan nu zeggen dat ik één van hen ben.’ Ik heb het rustig nog een keer gelezen. En nog een keer. Man in de war, dacht ik. Rijp voor de propagandamachine van Pyongyang.

Op het Kamerprofiel van Ed Groot las ik dat hij ‘..graag aan de knoppen zit..’ en dat hij zich erop verheugt om ‘..het land in te gaan om uit te leggen waar de PvdA voor staat.’ Dat zou nog wel eens een hele toer kunnen worden.

Aai Amsterdam

Lijstjes, lijstjes, lijstjes. Vooral mannen zijn er dol op. Lijstjes geven overzicht en houvast. En voor marketeers geven lijstjes handvatten voor hun campagnes en de markten die moeten worden afgestruind. Zoals voor Amsterdam 2013, het jubeljaar van 400 jaar grachten en alles wat een x-aantal-jaren bestaat.

Amsterdam is terug van weggeweest. Alles was dicht en dood en lag open, en nu is het elan er weer, is het Stedelijk Museum weer op, is het Rijks Museum bijna open, een vernieuwd Van Gogh, en iedereen jubelt dat het een lieve lust is, van Artis-de-Partis tot het Koninklijk Concertgebouworkest.

En is het nu push or pull? Staat Amsterdam nu zo hoog op allerlei lijstjes omdat we zo ons best doen, of kunnen we lekker aan de weg timmeren omdat we het zo goed op lijstjes zoals die van Lonely Planet waar Amsterdam tot één van de hipste steden voor 2013 wordt geduid.

The New York Times slachtte eerst het vernieuwde Stedelijk, maar nu scoort Amsterdam waanzinnig in de recente lijst The 46 Places to Go in 2013. Amsterdam staat 6e op die lijst, maar zin en onzin van al die rankings lijken me evident, en wat vergelijk je nu eigenlijk?

Rio staat bovenal, vooral omdat je er in 2014 niet moet zijn omdat iedereen er dan is. En Amsterdam komt ook no Marseille, Nicaragua, Accra en Bhutan. Appels, peren, bananen en kiwi’s, vergelijkt u maar.

Professor Akkermans wist al wat belangrijk was: “Mijn naam wordt genoemd.” Dat telt. Iamsterdam. Amsterdam 2013. 400 Jaar Grachten. Wie z’n stad serieus verkoopt, gelooft in lijstjes. Lijstjes sell. Amsterdam vaart wel bij het stijgende toerisme. De helft van het stadsinkomen komt al uit buitenlandse handen. En dan hebben we die 1,3 miljard Chinezen nog niet op de thee gehad. Aai Amsterdam…

De Russen komen toch

Ik ben opgegroeid in een tijd dat we bang waren dat de Russen zouden komen. Maar ken je die mop van die Russen? Die kwamen niet. Sterker nog: in 1989 viel de Berlijnse Muur en sleepte het Sovjettsarenrijk in haar val mee. Einde oefening voor de Russen. Maar nu komen de Russen toch. Alsnog. In vrede. En met heel veel geld.

De wereld verandert rap, en dat merk je overal. De wereld is als een groot dorp, en wie een wereldspeler wil zijn, moet heel groot denken. Onze eigen HEMA, bijvoorbeeld. Vanavond een documantaire over hun groeiambities. Rookworsten of the world unite.

Maar die Russen komen en zijn er. De aantallen zijn nog wat iel, maar het potentieel en achterland is gigantisch. En denk ook eens aan die 1,3 miljard Chinezen die staan te trappelen om wat zuurverdiende valuta stuk te slaan in de Bijenkolf en de londvaaltboot. Het Parool berichtte vandaag dat de Bijenkorf al in het Russisch omroept. Tijden veranderen.

Vroeger, toch niet zo heel lang her, waren wij de reislustige rijken die elders ‘op bezoek gingen’, nu worden wij bezocht en leeggekocht. De wereld verandert, de economie kantelt, en hele nieuwe groepen doen Mokum aan, en de stad leunt – zeker in deze lastige tijd – steeds sterker op wat de buitenlanders binnenbrengen.

Maar, je kunt niet alles hebben. De Russen hebben nu Gerard Depardieu, heel bijzonder dat het voormalige socialismeparadijs nu een zelfvoldane en drankzuchtige Fransoos bewierrookt die juist tegen hoge belastingen en nivellering is. Hans Spekman zou wel raad weten met deze Obelix.

De Russen komen toch. Het duurde even, maar ze zijn er. Net als de Brazilianen, de Indiërs en de Chinezen. De vliegindustrie groeit, maar alleen de grote jongens met de grote buffers en de grote netwerken blijven in de lucht. Vandaar ook het komende bod van Air France/KLM op Alitalia. ‘Een wereldspeler, dat is het idee’, is een zinnetje uit een recente Rabobank-commercial. En zo is het maar net.