Bij nader inzien

GreatWarExact een eeuw geleden stormde half Europa met ongekende geestdrift naar de slagvelden. Een beetje knokken werd The Great War, een slachting op ongekende schaal die miljoenen slachtoffers eiste. Het begon met een aanslag in Sarajevo. Maar waar ging het eigenlijk over?

Vooral in Engeland is er nu veel discussie over wat we later de Eerste Wereldoorlog zijn gaan noemen (voor die naam moest er eerst een Tweede komen..) en of Engeland er wel goed aan had gedaan om zich te laten meeslepen in deze bloedige oorlog. Gedane zaken nemen geen keer, maar bij nader inzien kun je nu toch anders aankijken tegen toen.

Dat laatste doet Mient-Jan Faber. De voormalige vredesactivist van het IKV was ooit fel gekant tegen kernwapens en de plaatsing van kruisraketten in ons land. Nu, dertig jaar later, vindt Faber dat er ‘..geen betere garantie voor de wereldvrede is dan het kernwapen.’ Het kan verkeren.

Het is goed dat er reflectie en nader inzien is, dat mensen vandaag nadenken over waar zij gisteren heilig van overtuigd waren. Het verschil tussen nu en toen kan dan heel groot zijn. Is dat nu een teken van sterkte of zwakte?

BBC-anchorman Jeremy Paxman zei ooit dat mensen niet moesten zeuren over politici die van mening veranderen. Juist politici die nooit van mening veranderen moet je ernstig wantrouwen. Misschien een aardige tip voor de komende verkiezingen.

A Million Miles Away

Hillary+Clinton+Arrives+Kabul+Karzai+Inauguration+KbTeLurLe0Fl

A Million Miles Away. Het is een prachtige metafoor voor de afstand die je ervaart als je geliefde weg is. of de enorme afstand die nooit te overbruggen valt. Niet voor niets namen namen als Rihanna, Rory Gallagher, Toto en Offspring nummers op met die titel.

Maar A Million Miles Away is niet alleen een song, het is ook de afstand die Hillary Clinton in haar vier jaar als secretary of state vloog, pendelend naar en van 112 landen, zoals op de foto net geland in Kabul. Veertig keer de wereld rond. Gezond kan het niet zijn. Maar wie ver reist, kan wel veel verhalen.

Maar niet Clinton doet dat, maar de in Libanon geboren BBC-journaliste Kim Ghattes. Zij reisde met Hillary Clinton mee in een Boeing met achterstallig onderhoud – het lijkt een metafoor voor de V.S. – en schreef er het boek The Secretary over, nu vertaald als Op reis met Hillary Clinton.

Dinsdag is Ghattes in Amsterdam en geeft voor het John Adams Institute een lezing in de Aula van de UVA. Daar ga ik heen. Benieuwd naar het verhaal van en achter die enorme wereldreis. Naar het verhaal over mevrouw de minister. En naar wat haar volgende verhaal wordt. Dat is nu nog A Million Miles Away, maar zolang ze geen ‘nee’ zegt, kan Hillary Clinton de volgende president van de V.S. worden.

Sex Pistol

Britten. Het blijven rare jongens. Hoe erudiet en beroemd ze ook zijn. Zo zag ik afgelopen week in de Balie de controversiële arts en schrijver en cultuurpessimist Theodore Dalrymple die ons al tijden wakker poogt te schudden om de verloedering om ons heen te stoppen. Voor de Britten zelf heeft hij weinig hoop te bieden. het zal niet voor niets zijn dat hij de helft van zijn tijd elders leeft.

Het verhaal van Dalrymple kon veel subtieler en gematigder dan zijn boeken als Beschaving, of wat er van over is, en dat vond ik best jammer. Hij leek in de Balie iets te veel de beschaafde Brit uit te willen hangen in plaats van de rol van geziene luis in vele pelzen. Beetje gemiste kans.

De kans die de wereldberoemde Simon Schama zaterdag kreeg, miste hij niet. Integendeel. Schama, auteur van onder het fameuze Overvloed en onbehagen was grote gastpreker op de Nacht van de geschiedenis in het open maar nog niet geopende Rijksmuseum en gaf het publiek in Atrium Oost waar voor het geld.

Schama vertelt mooi en meeslepend, en gaf een helder betoog over de verbondenheid van kunst en geschiedenis – de lijn ook die het nieuwe Rijksmuseum ons etaleert vanaf 13 april 2013 – en het belang van chronologisch leren van de gecshiedenis in plaats van allerlei modules die onze kinderen zonder duiding en context in hun mik krijgen. Goed onderwijs is de redding van veel en voor velen. Daar waren Dalrymple en Schama het wel over eens.

En dan is er nog Jimmy Savile. Beter: dan was er nog. De ooit zo geliefde en bewierookte BBC-presentator is nu jaren na zijn dood het middelpunt van een schandaal dat heel Engeland in de ban houdt. Savile, groot geworden als Tv-presentator van Top of the Pops en Jim will fix it bleek een pedofiel en pedorast van het zuiverste water en ergste soort te zijn, maar werd altijd gedkt (sorry..) door de bazen van de BBC.

Andere tijden, wat u zegt, maar de loshandigheid van sex pistol Savile had ook toen tot ontmaskering en vervolging moeten leiden, maar iedereen keek de andere kant op toen Savile zich voortdurend en langdurig vergreep aan minderjarigen. In Engeland is het een schandaal-der-schandalen hoe Savile zijn gang kon gaan, gelouterd en geridderd werd, en hoe hij in zijn charity ook nog eens zijn gang kon gaan. Rare jongens, die Britten, zo bleek deze week maar weer eens. Benieuwd hoe het schandaal rond Savile nu wel in alle daglicht komt.