Oorlog en vrede

passchendaele2De zon straalt op de dappere driekleur. Nederland is vrij. De doden zijn herdacht, de levenden leven verder. Geen Damschreeuwer, geen valse trompetnoot in The Last Post, Nederland stond twee minuten stil bij hun geliefden en naasten en de verschrikkingen van oorlog.

Voor ons is de Tweede Wereldoorlog dé oorlog, ook omdat die Groote Oorlog aan ons voorbij trok. Een eeuw geleden inmiddels bulderden de kanonnen aan onze grenzen en begon wat een vreselijke loopgravenoorlog werd met saaie stroompjes als de IJzer en de Somme die nu in ieders geheugen staan gegrift.

Voor ons is die Groote Oorlog bijna een voetnoot, het verhaal van Sarajevo en die Duitse keizer die in Doorn onderdak vond. Voor de Belgen is de Groote Oorlog echt groot en het brengt ook grote literatuur. Leest bijvoorbeeld Oorlog en terpentijn van Stefan Hartmans over zijn grootvader, zijn arme jeugd in het Gent van rond 1900, zijn gruwelijke oorlogservaringen en zijn grote liefde die veel te vroeg stierf.

Oorlog en terpentijn is echt zo’n boek dat niet moet ophouden, maar het sleurt je mee naar de laatste pagina, wat een chroniqueur is Hartmans, met dank aan zijn opa die hem enkele volgeschreven cahiers naliet met de notities van zijn leven. Stefan Hartmans vult de lacunes is, speurt en spoort, en schrijft een ontroerend maar nooit vals sentimenteel portret van zijn opa de soldaat en de schilder, een pracht boek van oorlog en vrede.

Het doel heiligt de middelen

CourtoisDe Belgische doelman Thibaut Courtois bereikte gisteren met ‘zijn’ Atletico Madrid de halve finale van de Champions League. Courtois is een huurling. Hij is eigendom van Chelsea dat hem drie jaar geleden kocht van Racing Genk. Courtois speelde echter nog nooit voor Chelsea. Direct na aankoop werd hij verhuurd aan Atletico Madrid.

Het verhaal van Courtois is niet bijzonder, maar bijzonder exemplarisch voor de internationale marktplaats die het grote voetbal is verworden. Vanochtend was het een klein berichtje, maar toch: in het lease-contract van Courtois zou staan dat hij niet tegen zijn echte baas – Chelsea, dus – mag spelen, anders dan voor een forse dwangsom van € 3 miljoen per wedstrijd. En aangezien én Atletico én Chelsea nu in de halve finales van de Champions League staan, is de kans vrij groot dat dit gebeurt. Vrijdag is de loting.

Het is een rare, schimmige wereld, dat moderne voetbal. Het doel lijkt alle middelen te heiligen. Oliesjeiks, gasbaronnen, puissant rijke Amerikanen, en misschien wel hordes belchinezen hebben het voetbal in een grote commerciële wurggreep. Courtois is een goede keeper – Belgisch international ook – maar toch vooral handelswaar.

Met het vele geld zijn ook de mondiale machtsverhoudingen gaan schuiven. Zo was de wedstrijd Atletico Madrid – Barcelona op de shirts van de ploegen toch vooral de wedstrijd van Azarbeijan, Land of Fire vs Qatar Airways. Azarbeijan won met 1-0. Mede dankzij een fantastische safe van Courtois die de bal van de felgekleurde schoenen van het Braziliaanse etterbakje Neymar plukte. Maar of het voetbal ook nog wint?

De Hel van Deurne

nietbetreden.politieToen voetbal nog onschuldig leek en internationaal voetbal beperkt bleef tot interlandvoetbal, speelde Nederland jaarlijks twee maal tegen de Belgen, in België in de Antwerpse voorstad Deurne. Door een groot aantal Hollandse nederlagen op rij, kreeg het grote stadion aldaar de bijnaam De Hel van Deurne. Daar kon het spoken.

Ik moest daar aan denken toen vrijdag in ons Brabantse Deurne het deksel van de pan vloog en alle sentimenten rond Marokkaanse Nederlanders en Nederlandse Marokkanen een bloedig hoogtepunt beleefde. De Hel van Deurne was noordwaarts gereisd.

En we dachten nog Wilders eindelijk in de touwen te hebben. Hij was te ver gegaan met zijn ‘minder! minder!’. Hij was zo duidelijk fout, dat nu alles goed zou komen. Zie maar, zelfs zijn partijgenoten lopen bij hem weg. Het was veel en snel neergepende wishful thinking. 

Het Parool pende gisteren op de voorpagina: ‘Het ene moment moeten ze beslist hier blijven, een week later kun je ze gerust neerschieten als ze je zaak overvallen. Het Nederlandse gemoed is beweeglijk als water als het om de Marokkaanse medelanders gaat.’ Het klopt natuurlijk niet, maar er zit wel wat in. En Wilders zou Wilders niet zijn, als hij niet optimaal gebruik zou maken van dit presenteerblaadje. .

Intussen tuimelt het hele land over elkaar op zoek naar duiding, daders, daadkracht en dovemans oren. Wie het weet, mag het zeggen. Alle zenders en kanalen staan open. Er luistert helaas niemand. En vooral niemand wil een ander begrijpen of gelijk geven. Nederland staat lijnrecht tegenover zichzelf. Niemand weet hoe verder.

Niemand weet ook hoe verder met de al ruim drie weken vermiste Malaysia Airlines vlucht MH370. Als het een film was, zou je nu toch wel eens willen weten hoe het afloopt. De Maleisische autoriteiten doen er echter alles aan om ons straks zelfs nog een plot te laten geloven dat het toestel nooit vertrokken is uit Kuala Lumpur. Bizar. “Het is niet eens zoeken naar een naald in een hooiberg, zo zei een Australische vlieger, het is zoeken naar de hooiberg.” Ik zie enige parallellen. En veel open wonden.