Brood en spelen

Rio-605x250

De Romeinen snapten het al. Geef het volk brood en spelen, en je hebt rust in de tent. Gooi wat Christenen voor de leeuwen, en je kunt er als machthebbers weer even tegenaan. In Brazilië dachten ze het volk dan ook een groot plezier te doen met het WK-voetbal in 2014 en de Olympische Spelen twee jaar later. Maar het volk mort. En gaat massaal de straat op.

Natuurlijk houden de Brazilianen van sport en van hun futebol, ze zijn er grootmeester in. Maar het lijkt alsof de oppositie vooral gericht is tegen de grootgeldsmijterij en tegen de megalomane en corrupte internationale sportkoepels. ‘Wat moet mijn zieke kind met een voetbalstadion’ is nu een beroemd spandoek uit Rio.

Had was triest en ziek dat grote voetbalbaas Blatter zich al heel snel bemoeide met de interne aangelegenheden van Brazilië en het protest richting mestvaalt poogde te duwen. Het lijkt hem niet te lukken, maar het tekent wel hoe groot de macht is die die bonden hebben en de arrogantie die zich – als een staat in een staat – aanmeten.

Brazilië is booming, Brazilë is Pelé, Ronaldo, Neymar en al die andere voetbalkanaries, Brazilië is Rio, en Copacabana, en The Girl From Ipanima, en – vooruit – Barry Manilow die nog steeds ergens dronken achter een piano hangt met Rio op zijn lippen bestorven. Brasil is een opkomende super power, met superpowerpretenties, maar nu ook en voor het eerst met een volk dat buskaartjes te duur vindt, openbare voorzieningen ondermaats, en de geldsmijterij naar de grote sportevenementen als schuldfactor ziet.

Die geest is uit de fles. En die geest gaat er niet zomaar meer in, hoeveel traangas en rubberen kogels je er ook tegenin gooit. Brood en spelen is niet genoeg voor een trots volk dat verder wil en ziet hoe politiek en toplaag zich verrijken, ook aan de WK en aan de Olympische Spelen. Brazilië staat misschien voor de grote opgave om van een semi-relaxed archaïsch land vol diepe kloven tussen rijk en arm zich echt op te gaan werken naar een beter bestuurd, eerlijker en potentierijk land.  .

Kein geloel, fussball spielen

Pauskandidaat Borgia liet in 1492 vier muilezels beladen met goud bij zijn belangrijkste rivaal bezorgen en won zo de begeerde post. De geschiedenis van de conclaven zit vol complotten en chantage, zo kopte de Volkskrant vandaag. Het lijkt wel wielrennen. Of matchfixing bij het voetbal.

Ryan Giggs (39) speelde deze week tegen Real Madrid zijn 1.000ste wedstrijd voor Manchester United. Jammer dat coach Alex Ferguson koos voor een zelfvernietigende tactiek en zo het feestje van Giggs bedierf en psychopaat Mourinho met zijn Real vrije doorgang verschafte in de Champions League.

Welshman Giggs heeft een imponerende carrière vol clubtrouw. In zijn privéleven was hij minder trouw, maar het schandaal van een langdurige affaire met zijn schoonzus overleefde hij, net als kanker op jeugdige leeftijd. Niet in alle opzichten een lichtend voorbeeld, die Giggs. Clarence Seedorf is dat wel. Behalve bij het nemen van penalty’s.

In diezelfde Volkskrant vandaag een mooi interview met Seedorf, maar twee jaar jonger dan Giggs, en nog steeds in de bloei van sportive bestaan, nu bij Botafogo in Brazilië, buurland van zijn Suriname. Seedorf heeft altijd geleden onder het beeld van wise guy op te jonge leeftijd, en het missen van de vaak zo gewenste nederigheid, terwijl hij in de tussentijd een cv opbiouwde waar geen Nederlandse voetballer bij in de buurt komt.

Wie leed en toch terugvocht was de donderdag overleden voormalig bondscoach en luchtmachtkapitein Jan Zwartkruis. Zwartkruis (links op de foto) eiste de afgelopen decennia de credits op die hij zou hebben verdiend tijdens het WK 1978 in Argentinië. De ‘echte’ bondscoach Ernst Happel – ‘kein geloel, fussball spielen’– zou alleen maar hebben zitten kaarten en zuipen, terwijl Zwartkruis het haperende Oranje weer aan de gang kreeg door volgevreten vedetten te dumpen ten faveure van de jeugd.

Happel communiceerde niet, verstopte zich achter zijn sigarettenrookgordijn. Zwartkruis was de begripvolle herbergvader, waar jonge jongens nog harder voor gaan lopen. Maar alles in het leven draait helaas om een doelpaal. Slangenmens Rob Rensenbrink schoot vlak voor tijd tegen de Argentijnse paal, en zo verloor Nederland – na verlenging – van het juntateam van Videla en Zorreguieta. Weer geen wereldkampioen. Misschien volgend jaar eindelijk, in Brazilië. Ik zou wel weten wie ik bij de selectie zou halen…

De Russen komen toch

Ik ben opgegroeid in een tijd dat we bang waren dat de Russen zouden komen. Maar ken je die mop van die Russen? Die kwamen niet. Sterker nog: in 1989 viel de Berlijnse Muur en sleepte het Sovjettsarenrijk in haar val mee. Einde oefening voor de Russen. Maar nu komen de Russen toch. Alsnog. In vrede. En met heel veel geld.

De wereld verandert rap, en dat merk je overal. De wereld is als een groot dorp, en wie een wereldspeler wil zijn, moet heel groot denken. Onze eigen HEMA, bijvoorbeeld. Vanavond een documantaire over hun groeiambities. Rookworsten of the world unite.

Maar die Russen komen en zijn er. De aantallen zijn nog wat iel, maar het potentieel en achterland is gigantisch. En denk ook eens aan die 1,3 miljard Chinezen die staan te trappelen om wat zuurverdiende valuta stuk te slaan in de Bijenkolf en de londvaaltboot. Het Parool berichtte vandaag dat de Bijenkorf al in het Russisch omroept. Tijden veranderen.

Vroeger, toch niet zo heel lang her, waren wij de reislustige rijken die elders ‘op bezoek gingen’, nu worden wij bezocht en leeggekocht. De wereld verandert, de economie kantelt, en hele nieuwe groepen doen Mokum aan, en de stad leunt – zeker in deze lastige tijd – steeds sterker op wat de buitenlanders binnenbrengen.

Maar, je kunt niet alles hebben. De Russen hebben nu Gerard Depardieu, heel bijzonder dat het voormalige socialismeparadijs nu een zelfvoldane en drankzuchtige Fransoos bewierrookt die juist tegen hoge belastingen en nivellering is. Hans Spekman zou wel raad weten met deze Obelix.

De Russen komen toch. Het duurde even, maar ze zijn er. Net als de Brazilianen, de Indiërs en de Chinezen. De vliegindustrie groeit, maar alleen de grote jongens met de grote buffers en de grote netwerken blijven in de lucht. Vandaar ook het komende bod van Air France/KLM op Alitalia. ‘Een wereldspeler, dat is het idee’, is een zinnetje uit een recente Rabobank-commercial. En zo is het maar net.