Gebrek aan autoriteit

Hein.BalkenendenormHet heette de Balkenendenorm. Nu is het de Wet normering topinkomens. En keer op keer is daar weer gedonder over. Balkenende is allang weg van zijn eigen norm met 2,5 keer Balkenende voor Balkenende. Nee, het zijn de uitzonderingen die telkens weer worden gemaakt en zo de norm lijken. Zoals nu voor de nieuwe directeur van Autoriteit Financiële Markten, Femke de Vries.

De Vries is natuurlijk weer zo bijzonder en zo bijzonder geschikt dat zij € 40.000 mag plussen boven de genormeerde topinkomens. Het is de individuele uitzondering die gemaakt mag worden binnen de wet. En dus is er geen wet van Meden en Pezen, maar eigenlijk niet meer dan een regeling waaraan voldaan kan – niet moet – worden. Niet gek dat er dan dus elke keer weer gelazer over is. Gebrek aan autoriteit en duidelijkheid.

Maar ach, het valt allemaal in het bijna-niet bij Joris Luyendijk zijn zoektocht in de Londense City naar het hoe en wie en wat van de bankencrisis. Ik ben zowat de laatste die zijn Dit kan niet waar zijn las en bij mij beklijft het gevoel dat er een enorm monster rondwaart dat bij fail de wereld zo ongeveer kan laten stoppen met draaien. Die dreiging is zo groot dat we er niets mee kunnen. Niet zo gek, we kunnen al niet eens zo’n op het oog simpele Balkenendenorm duidelijk en eenduidig tot wet verheffen en ons er ook aan houden.

En om aan te tonen hoe kwetsbaar we zijn is er de beursnedergang deze week en de vele boze en tranende Chinezen die slechts waren opgegroeid met voorwaarts, vooruitgang en groei. Die zien nu veel van hun geld verdampen omdat de groei wat afremt in het grote rijk der Mandarijnen. Dit kan niet waar zijn, dachten de Chinezen, maar dan hadden ze Luyendijk maar moeten lezen.

Vijftig tinten grijs

wimkok1Terwijl de Chinese restaurants in Nederland door nieuwe wetgeving honderden koks tekort dreigen te komen, blijkt een Nederlandse kok juist de omgekeerde weg te gaan: Wim Kok is sinds enkele maanden niet besturend-commissaris bij de Chinese Construction Bank. En daar maak ik geen flauwe grappen over.

Slecht betaald is het niet die negen retourtjes China die Kok jaarlijks maakt. De Telegraaf rekende al met graagte uit dat het oude rode boegbeeld Kok € 4.700 per vergadering krijgt, en dat is toch behoorlijk ruim boven modaal.

Wim Kok – twee kabinetten lang voorzitter van Nederland – is de verpersoonlijking van het brave, grijze Nederland van een broodje ham en een broodje kaas, het doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg, het was de timmermanszoon uit Bergambacht met paplepels tegelijk ingegoten.

Onder Kok verloor der PvdA wat er nog aan socialistische veren zat vastgeplakt. In het Paarse tijdperk werd de PvdA Kok en Kok de PvdA: het grijze midden, veilig koersen, niet te breed, niet te ver, dan kom je het verst. Onder Kok leek Nederland wel ‘af’, een sociaalliberale heilstaat het hoogst haalbare.

Na de politiek kwam het bedrijfsleven, en commissaris Kok gleed daar op glad ijs en kukelde in wakken. Hij praatte recht wat vroeger nog keurig krom was, en wat hij ooit mooi omschreef als ‘exorbitante zelfverrijking’ mocht nu rekenen op zijn fiat. Wiens woord men eet, wiens bonus men geeft.

Nederland onder Kok heette Paars maar was vijftig tinten grijs. Gelukkig bleek Nederland niet ‘af’. Langzaam poogt de PvdA wat veren terug te vinden. Het gaat van ‘au’. Benieuwd hoe het ‘onze Wim’ vergaat aan de Chinese vergadertafels. Of zijn stevig postuur, zijn opvallende, en zijn wat norse voorkomen indruk maken. Een broodje kaas en een broodje ham zitten er niet in. Als hij maar niet die grap van Gordon over nummer 39 met rijst maakt.

Long Lang

lang-lang-2-1361966482-view-0‘Hoe Lang is een Chinees. En Lang Lang ook.‘ Onze jongste dochter Hedda werd gek van het woordspelletje dat ze maar niet begreep. Het was geïnspireerd door de CD Dragon Songs van Lang Lang die op de Siciliaanse vlaktes voortdurend door de huurauto schalde.

Het was mijn eerste kennismaking met Chinese muziek, met een heus Chinees pianoconcert, De Gele Rivier, de Chinese pedant van de Russische Wolgaslepers. Die Lang Lang wilde ik wel eens in het echt zien en horen. Dus enkele jaren terug vol zin richting Concertgebouw. Dat was die avond echter potdicht en pikkedonker. Ik had me een dag vergist. Lang Lang was allang weer elders pianeren. Ik moet bij thuiskomst heel sip hebben gekeken. Mijn kinderen hebben het er nog over.

Gisteravond had ik mijn revanche. Goed op de datum gelet. Eén van de laatste stoelen veroverd. Bij het Concertgebouworkest speelde Lang Lang alle sterren en spotjes van de hemel in het Pianoconcert van Maurice Ravel. Ik vind het geen boeiend concertwerk, maar het is een prachtige showcase voor Lang Lang die volgens mij bij mime of ritmische gymnastiek ook zo mee zou kunnen.

Ravel had in 1932 een auto-ongeluk. Dat maakte het componeerproces moeizaam, zo las ik in het programmaboek. Wel gek dat het Pianoconcert in G volgens dat boek in 1931 in première zou zijn gegaan. Hoe dan ook: Ravel droeg het werk op aan de pianiste Marguerite Long, en Long is weer Lang in het Engels, al was de pianiste Frans. En zo waren alle cirkels toch weer een beetje rond.

Toch gek dat ik van de alleen in China al 1,3 miljard Chinezen er maar eentje ken: Lang Lang. Ik ben van het Westen, en niet van het Oosten. Lang Lang is van het Oosten en het Westen. Hij brengt het Westen naar China en het Oosten naar het Westen. Hij is veel meer een wereldburger dan ik. En ook een betere pianist.

Beun de Haas

whois

Een Duitse toerist mag zich dinsdag voor de rechter verantwoorden voor het vernielen van een 17e eeuws rustbed in het Rijks. De jongeman had dat rusten te letterlijk genomen. Hij was er op gaan liggen voor een photoopp, maar dat trok de chaise longue niet. Het schijnt dat het rustbed het naar omstandighden redelijk maakt en volledig zal herstellen.

Dat volledige herstel zit er voor Barnett Newman´s ´Who´s Afraid of Red, Yellow and Blue III´ niet meer in. Na de aanslag met een stanleymes door Gerard Jan van Bladeren in 1986, gaf de Amerikaanse restauratuer Daniel Goldreyer het immense doek de genadeklap door het als een Beun de Haas te plakken, over te kalken en voor altijd onherstelbaar te vernielen.

Over de doden niets dan goeds, maar bij Goldreyer ligt dat toch lastig. Niet alleen was hij een slechte amateur, maar via duizelingwekkende lawsuits over reputatieschade poogde hij zijn geklungel ook nog in de onderste laden te houden. Dat lukte tot na zijn dood en tot vorige week toen de Raad van State besliste dat rapporten over de sloop door Goldreyer gepubliceerd moesten worden.

Het is maar raar verdeeld in de wereld. Het enorme portret van Mao blijft maar hangen op het Plein van de Hemelse Vrede (fijne naam, trouwens..). En dat terwijl de Grote Roerganger postuum de medaille verdient voor massaslachter van de 20e eeuw. Niemand die even bij Kalwei langs gaat en een stanleymes koopt.

Boeiend interview in de Volkskrant vandaag met Frank Dikòtter van de Universiteit van Hong Kong over Mao, geschiedenis, beeldvorming en dat het onder de grote leider nog veel erger was dan iedereen inmiddels wel kon weten. Toch wordt Dikòtter nog steeds bestookt door Maoïsten van Wenen tot Melbourne. Net als Goldreyer willen zij niet dat de waarheid op tafel komt. De reputatie van Mao in het Westen was deels gebaseerd op de blindheid van velen hier. Een soort relatie die Mulisch met Castro had. Wat je van ver haalt, moet wel lekker en goed zijn. Er zijn vele Beunen de Haas.

Chinees vlaggenschip

redflag

Zo, dat was wel even lekker, dik twee weken niet bloggen. Komkommertijd, zomerstop, radiostilte, gewoon even geen zin. Met als slap bijexcuus dat er in de zomer ook nooit iets gebeurt. Dus wat valt er dan te bloggen?

In de periferie is er toch veel moois. Mollema, bijvoorbeeld. Niet de naam voor een Tour-winnaar, maar na Zoetemelk kan natuurlijk alles. En nieuwe woorden leren, zoals homoboer en fraudemoeder. Het is niet groot en groots, maar zeg niet dat er niets gebeurt.

In China gebeurt veel. Heel veel. Te veel. Maar het moet nog veel beter. Dat is de inzet van president Xi Jingping. Hij wel met de ‘Chinese droom’ laten zien dat China prima produkten kan maken. En als vlaggenschip komt de Hongqi L7 (‘De Rode Vlag’) uit het museum. Deze Chinese tank op vier wielen was onder Mao de luxe automobiel voor de Chinese partijtop en hoge buitenlandse gasten.

Maar wat de Hongqi was, is nu vooral de Audi. Alle Chinese bobo’s laten zich vervoeren in topauto’s van Westerse makelij. En dat moest maar eens afgelopen zijn, vindt Jingping. En dat is big business voor China dat jaarlijks 16 miljard (!) uitgeeft aan een enorm wagenpark voor een enorm bureaucratisch leger aan partijkader.

Dat wordt dus eigen auto eerst in China. Want hoe kun je nu roepen dat Chinese spullen prima zijn als al je partijbonzen vrolijk in Duitse auto’s door het land tuffen? Ook een leuke puls voor de eigen industrie en de Chinese handelsbalans. Misschien ook een leuke tip voor ons kabinet? Want waren wij niet de Chinezen van het Westen? Nou dan.

Een onzichtbare hand

Ik ben meer van Vermeer dan van Rembrandt. Meer van Delft dan van Leidsche Rijn. Mooi dat museumdirecteur Benno Tempel – wat een toepasselijke achternaam – Gezicht op Delft koos als meesterwerk om in Volkskrant Magazine tentoon te stellen.

Wat een pracht, macht en kracht, wat een details en wat een compositie, en hoe dieper je in het platte doek duikt, hoe meer Vermeers onzichtbare schilderhand op fotografie lijkt, en dat is knap want de fotografie werd pas een kleine twee eeuwen na zijn kijk en Gezicht op Delft uitgevonden. Grappig dat Tempel zegt dat je de werking van het schilderij nog het best ervaart door het op zijn kop te hangen.Spannend idee. Doen.

Van Delft 1660 naar het China van nu is een bijzondere tijdreis, zeker als je uitkomt bij het bijzondere werk van Liu Bolin, één van de bekendste Chines kunstenaars nu. Bolin maakt werken waarin hijzelf onderdeel van het werk wordt door er bijna in op te gaan, in te verdwijnen, zoals – afgebeeld – in de uitstalling van een Amerikaanse tijdschriftenwinkel.

Zo is Bolin de onzichtbare man en dat zien velen als artistiek verpakte kritiek op zijn China, waarin mensen zo maar kunnen verdwijnen, van het ene moment op het andere, weggenomen door een machtige onzichtbare hand, zoals ook de dissidente kunstenaar Ai Wei Wei overkwam. Bolin zegt niet bang te zijn, maar ook hij kan niet al te zeker zijn dat hem niets overkomt. Populariteit kan je beschermen, maar ook nekken. Chop chop.

Hiding in the City noemde Bolin zijn imposante reeks foto’s, en ook die titel heeft iets dubbels, het verstoppen in de grote stad, maar je er ook semi-veilig weten omdat je op kunt gaan in de massa, zoals Bolin letterlijk en met heel veel uithoudingsvermogen in het maakproces opgaat in zijn eigen kunstwerk. Dat ik-statement is natuurlijk heel bijzonder in het enorme China waar wij altijd belangrijker was dan jij en waar een onzichtbare hand je een rotklap geeft.

De Russen komen toch

Ik ben opgegroeid in een tijd dat we bang waren dat de Russen zouden komen. Maar ken je die mop van die Russen? Die kwamen niet. Sterker nog: in 1989 viel de Berlijnse Muur en sleepte het Sovjettsarenrijk in haar val mee. Einde oefening voor de Russen. Maar nu komen de Russen toch. Alsnog. In vrede. En met heel veel geld.

De wereld verandert rap, en dat merk je overal. De wereld is als een groot dorp, en wie een wereldspeler wil zijn, moet heel groot denken. Onze eigen HEMA, bijvoorbeeld. Vanavond een documantaire over hun groeiambities. Rookworsten of the world unite.

Maar die Russen komen en zijn er. De aantallen zijn nog wat iel, maar het potentieel en achterland is gigantisch. En denk ook eens aan die 1,3 miljard Chinezen die staan te trappelen om wat zuurverdiende valuta stuk te slaan in de Bijenkolf en de londvaaltboot. Het Parool berichtte vandaag dat de Bijenkorf al in het Russisch omroept. Tijden veranderen.

Vroeger, toch niet zo heel lang her, waren wij de reislustige rijken die elders ‘op bezoek gingen’, nu worden wij bezocht en leeggekocht. De wereld verandert, de economie kantelt, en hele nieuwe groepen doen Mokum aan, en de stad leunt – zeker in deze lastige tijd – steeds sterker op wat de buitenlanders binnenbrengen.

Maar, je kunt niet alles hebben. De Russen hebben nu Gerard Depardieu, heel bijzonder dat het voormalige socialismeparadijs nu een zelfvoldane en drankzuchtige Fransoos bewierrookt die juist tegen hoge belastingen en nivellering is. Hans Spekman zou wel raad weten met deze Obelix.

De Russen komen toch. Het duurde even, maar ze zijn er. Net als de Brazilianen, de Indiërs en de Chinezen. De vliegindustrie groeit, maar alleen de grote jongens met de grote buffers en de grote netwerken blijven in de lucht. Vandaar ook het komende bod van Air France/KLM op Alitalia. ‘Een wereldspeler, dat is het idee’, is een zinnetje uit een recente Rabobank-commercial. En zo is het maar net.