Miljardenjacht

cyprus-bank3

Cyprus. Wie kent het niet? Mandolinen zongen zacht in Nicosia, wist de Zangeres Zonder Naam al. De Cyprioten doen mee aan het Songfestival. Het zelfstandige eiland heeft een Grieks deel en een Turks deel. En moet nu aan het Europese euroinfuus, tenzij de Russen ons afbluffen in het grote politieke pokerspel aan onze buitengrens.

Europa is een miljardenspel waarbij ik telkens Gaston-de-postcode mis om ‘goeeeiiiiiiienavond Europa’ te roepen. Misschien een idee om een Europaquiz te maken waarbij we per ronde één Europees land kunnen de Eurozone uit kunnen stemmen. Dat zou een mooie manier zijn om Europa weer zuiver op de financiële graat te krijgen. En laten we wel zijn, het zijn toch steeds maar weer die meditterane types die de boel flessen, niet dan?

Vanaf de maan zijn we allemaal even groot, maar vanuit de Voyager 1 is de wereld een abstractie, de in 1977 gelanceerde Amerikaanse ruimtesonde is na ruim 35 jaar ruimtereizen nu aan de buitengrens of rand van ons zonnestelsel gekomen, zo’n 18 miljard kilometer van huis. Dat is pas een miljardenspel op ongekende schaal. Fascinerend.

Fascinerend is ook hoe de zorg ons volledig uit de hand loopt. De betaalbaarheid staat al lang ter discussie, en dat zal – na de profetie van het CPB dat we over 25 jaar bijna de helft van ons inkomen aan zorgpremie kwijt zijn – niet minder worden. Vergrijzing is de ene kant, maar te dure en te logge zorg is de andere kant van die straks onbetaalbare medaille.Ook een miljardenspel. Met ook een ongewisse afloop.

En nu de bankencrisis een echte economische crisis is geworden, loopt het aantal werklozen op als een griepthermometer, daalt het consumentenvertrouwen als het nachtelijk kwik, en blijven we maar heilig geloven in miljardenbezuinigingen om de griep en de nachtvorst te laten verdwijnen. Dat gaat ‘m niet worden. En ja, een kabinet is zelden populair. Maar bijna net zo zelden proef ik zo weinig vertrouwen in een kabinet dat het dat doet of nalaat dat ons weer ter been en verder helpt. Crisis? This Crisis!

Redelijk staalhard

Gisteren herdacht Manchester de vliegramp van München van 1958 waarbij een deel van het talentvolle Unitedteam van Matt Busby om het leven kwam. Dat was twee dagen voor mijn geboorte. Gisteren was ook de dag dat wij van een sociaal-democratische minister leerden dat een salaris van 5,5 ton voor een opbouwbankier ‘redelijk’ is. Het kan verkeren. Maar morgen ben ik lekker toch jarig.

Gisteren speelde de Tweede Kamer weer konijn-in-de-koplamp. De nationalisatie van SNS Reaal werd teruggebracht tot een fixatie op het terughalen van bonussen en het jammeren over de ruim half miljoen die de ingevlogen sterke hand Gerard van Olphen nu verdient. Incidentenpolitiek, inderdaad. Heeft er dan niemand oog voor the big picture?

Als een dominee zalfde financiënminister Dijsselbloem gisteren dat we niet op heksenjacht moesten. Helemaal eens. Maar als er maar niet s gedaan wordt aan het bankensysteem en alle systeemfouten en graaigronden, dan is het natuurlijk wachten op bijltjesdag. Want hoe banken ook hun best doen om de bankencrisis in onze schulde te schuiven, zij zijn toch echt begonnen.

Wie dat te vuur en te zwaar bestrijdt, is de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, oud D66-commissaris-der-koningin Boele Staal. Hij vindt het woord ‘sorry’ maar onzin, en die consumenten en bedrijven wilden dat goedkope geld van de banken maar oh zo graag hebben. Het klinkt een beetje als de dealer die gratis coke en crack uitdeelt en dan de junks verwijt dat ze niet van de shit af konden blijven.

Staal zou zich staalhard moeten schamen tot hij met een redelijk standpunt komt. Door grootheidswaanzin en gegraai van beschamende omvang hebben we nu hier ten lande twee staatsbanken, één bank die met staatssteun is gered, en nog maar één zelfstandige coöperatieve bank. Sorry, maar dat is niet iets om trots op te zijn of een flinke lachbui van te krijgen.

Vroeger waren bankiers keurige kassiers, ze boekten de marge tussen in- en uitleen, en woonden misschien net iets groter dan wij. Nu is dat redelijkheidsprincipe losgelaten, en ziet wat er van kwam. Financiële chaos, crisis alom, en ongeneerde verrijking van de bankierskaste. Staalhard, en niks redelijk. Banken waren er ooit om het financieel verkeer te regelen, nu moeten wij de banken regelen, en opdraaien voor hun geknoei, gegraai en hun ego’s die nog veel te groot zijn voor de kantoorkolossen die tot in de hemel groeien.