Vliegende vulkanen

ICELAND-VOLCANO

Rare jongens, die IJslanders. Noemen hun vliegtuigen naar hun vulkanen. Terwijl die vulkanen nu juist zorgden voor lamgelegd vliegverkeer. Maar goed, nu vliegt sinds kort de Eyjafjallajökull, een nieuwe Boeing 757 van Icelandair, en die is in goed gezelschap, want alle toestellen van de IJslandse luchtvaarmaatschappij hebben een vulkaannaam.

Wij waren eerder dit jaar met zo’n vliegende vulkaan naar het ruige en toch zo hypergeorganiseerde IJsland en genoten van de blauwe lugune, geisers en watervallen, en het ruige land met uitzicht op – inderdaad – vulkanen. Een bijzonder eiland, leeg, woest, en ook een prachtige stop op weg van Europa naar de V.S.

In de nasleep van vulkaanuitbarstingen en monetaire erupties is IJsland steeds sterker aangewezen op toerisme datmet graagte harde valuta neerlegt voor al die natuurlijke verrassingen. Bijna een kwart van het eilandinkomen komt al van toeristen, en de energie dampt gratis de grond uit. Zo is een eiland met de populatie van een stad als Utrecht uiterst welvarend.

Maar het lijkt toch een beetje de Vikinggoden verzoeken, vliegtuigen als vulkanen, maar het is ook een teken van trots van de IJslanders op hun natuurlijke omgeving. En wij komen daar toch ook op af. Tenzij er net een vliegverbod is vanwege dampende en rochelende vulkanen. Elk voordeel heb z’n nadeel, zeg maar.

Kluizen vol hebzucht

IJsland. Dat klonk lang als een onherbergzaam oord hier ver vandaan waar we nauwelijks iets van wisten. Tot we hoorden dat er geld te verdienen was. Bij Icesave, bijvoorbeeld. Daar lag de rente vlak voor de bankencrash flink hoger dan hier. En dus ging er rap zo’n € 1,5 miljard geld digitaal de Atlantische Oceaan over naar het eiland van de geisers.

Gemeenten, provincies, waterschappen, woningcorporaties en particulieren, iedereen viel als een blok voor de hoge rente. Kluizen vol hebzucht. En toen ging het mis. Want ook die bubbel van te hoge rente klapte. Met alle gevolgen vandien. In de nasleep is de IJslandse Kroon nu nog maar de helft waard, en dat maakt een bezoek aan het barre en fascinerende IJsland nog meer de moeite waard.

Zo mochten we afgelopen week genieten van de rauwe natuur, de wereldberoemde geisers, watervallen, vulkanen, scheurende aardplaten, en thermische baden. En we kwamen erachter dat IJsland hier helemaal niet zo ver vandaan is. Binnen drie uur ben je van Schiphol op de moderne luchthaven bij Keflavik en kun je zo The Blue Lagoon in.

Als bij mooi toeval stond bij terugkomst in Het Parool een interview met de IJslandse president Ólafur Grímsson met als uitdagende kop ‘Laat foute banken maar vallen.’ IJsland hield niet zoals Nederland alle omvallende banken overeind, en profiteert nu middels economische groei, lagere werkloosheid en een gering begrotingstekort. Grimsson weigerde het sprookje te geloven dat als banken niet gered zouden worden, IJsland zou wegzinken in de oceaan.

De financiële toeristen die kwamen voor de geiserhoge rente, zijn afgelost door de toeristen die de goedkopere Kroon met grote hoeveelheden in de IJslandse laadjes storten. Het grote eiland doet het beter dan wij hier in tobbend West-Europa, maar de problemen blijven. Nu de grootste IJslandse hypotheekbank op instorten staat, moet weer de keuze worden gemaakt tussen principes of de pensioengelden van vele IJslanders die in de hypotheekbank zijn geïnvesteerd.