1,8 miljoen mega culpa’s

Plasterk.megaRonald Plasterk leeft nog. Maar politiek is hij dood. Hij overleefde weliswaar in de vroege woensdaguren een motie van wantrouwen, maar de beschadiging is dermate ernstig dat experts het houden op een wonderkind total loss.

Plasterk toonde soepele knieën – ik telde zeker 1,8 miljoen mega culpa’s – maar de geest wilde niet echt. Hij vond dat hij niets verkeerd had gedaan, behalve wat speculeren, en dat zou hij echt nooit meer doen. Dus wat moest die oppositie nu eigenlijk?

Diederik Samson ging nog verder. Hij schold Alexander Pechtold de huid vol omdat gedoogpartner D66 het had gewaagd de doodskus voor Plasterk zelf de Kamer binnen te dragen. Samson presenteerde het als de actuele versie van landverraad. Hoe gek wil je het hebben? Een gedoogpartner die een minister niet meer mag controleren en beoordelen? Laten we het maar houden op verkiezingskoorts.

De media hebben hun Haagse rel weer gehad. De gedroomde lynching ging helaas niet door. Dus even wachten op de volgende glijer. Weekers, Pechtold, wie volgt? In de tussentijd gaat iedereen stiekem door met afluisteren, scannen, tracken en in de gaten houden. Maar daarvoor staan geen hordes journalisten op het Binnenhof.

Het is volbracht

D66 CAMPAGNESTART‘Het is een meisje en we noemen haar Els’. Met die idiote aankondiging introduceerde D’66-CEO Hans van Mierlo in mei 1997 Els Borst als zijn opvolgster als lijsttrekker van de Democraten. Goed om te memoreren dat meisje Els in 1997 al 65 was, een leeftijd waarop je toen nog met pensioen mocht.

Els Borst was geen meisje meer, maar werd een grande dame die in het Paarse tijdgewricht zorgde voor baanbrekende wetgeving. Onzinnig zijn dan ook de commentaren bij haar dood dat Els Borst altijd toch ‘..meer arts dan politica was..’. Ze was arts, werd politica, en omdat ze arts was, wist ze als politica de recepten voor succesvolle wetgeving uit te schrijven. Vakminister. Vakvrouw. Vicepremier. Minister van Staat. Erelid van haar D66.

Nu is meisje Els dood. Politiek overkwam haar dat bijna twee keer eerder. In de nasleep van de Bijmerramp. En met haar uitspraak ‘Het is volbracht’, waarmee zij het christelijke smaldeel in de Tweede Kamer alle voorhanden zijnde gordijnen injoeg. Borst ‘ontheiligde’ de kruiswoorden van Jezus in een interview in NRC vlak nadat haar euthanasiewet was aangenomen. Zij ging door de knieën, maar boog niet.

Het is volbracht. Een bijzondere vrouw is dood. We noemden haar Els. Maar voor mij was zij mevrouw Borst. Want de dokter tutoyeer je niet. Zeker niet als de dokter ook nog eens minister van formaat was die met haar wetgeving eigenlijk veel meer voor D66 heeft betekend dan de inmiddels ten grave gedragen staatkundige hervormingen van de nu toch ook al bijna middelbare krullenbollenclub.

Gelukkig niet

Rutte.bier

Lijstjes. Lijstjes. Altijd maar lijstjes. Nu weer het lijstje waarin Nederland hoog scoort als gelukkig land. Volgens de OESO is ons oneindig laagland één van de beste plekken op aarde. Goed dat anderen ons dat vertellen. Wij zelve chagrijnen ons de dag door. Wij gelukkig? Rot op.

Hein de Kort zou Hein de Kort niet zijn als hij het gegeven niet in een prachtprent goot. Mopperende en kankerende mannen in een café: ‘Weer buiten de medailles’. ‘Kutland’. ‘Veel bier.’ Prachtig. Maar gelukkig? Nou, nee. Het zit niet echt in ons. We grommen de week door richting de vrijdag en dan vervelen we ons het hele weekend weer te pletter. And then we do it again.

We hebben het nog nooit zo goed gehad, maar het maakt ons maar niet gelukkig. Dat blijft een rare paradox. Je zou geneigd zijn om te denken dat welvaart en welzijn toch elkaar vrienden zijn. Maar mooi niet. Gelukkig maar dat we een telefoon in handen hebben. Want met een telefoon heb je tenminste vrienden. Maar word je dan ook gelukkig?

Nou, dat dan weer niet. We hebben veel contacten, veel likes, maar het is net als met welvaart en welzijn: het haakt niet erg. Veel meer contact, maar tegelijk veel eenzamer. Het is weer zo’n boeiende paradox. We kunnen niet meer zonder mobiel, maar wat brengt het ons behalve onrust en onvervulde wensen, de zuurstof voor onvrede.

Maar er is best hoop. Las een mooi verhaal deze week over dat de mens best deugt en dat hij daar geen God voor nodig heeft. We zijn ‘van nature’ best sociaal, hoe velen ook hun best doen om dagelijks het tegendeel te bewijzen. We zorgen voor anderen, dat vinden we fijn, kijk maar hoe dol we zijn op onze pasgeborenen. En een mooi zinnetje uit het stuk: de mens is de enige aardsoort die samen op 10 kilometer hoogte in een metalenbuis elkaar doorstaat zonder massale matpartijen. Ik zie het gorilla’s niet doen, nog los van de vraag of ze geschoolde piloten hebben.

Zo modderen we toch maar door. De populariteit van het kabinet is op een dieptepunt. Tsja, iemand moet toch de schuld krijgen van crisis en tegenwind? We willen het gewoon weer zo goed hebben als gisteren, en graag snel een beetje. Het alternatief? Geen idee. Ga ik met Mark met een biertje eens rustig over nadenken.Kutland? Gelukkig niet.

Wim Kok B.V.

rutte.saab

Het Kabinet Rutte II bezuinigt zich een slag in de rondte, maar wil wel graag dat u en ik het geld eens lekker laten rollen. Daar zou de economie zomaar van op kunnen knappen. Het klinkt leuk. Maar hoe zitten de dames en heren politici er zelf eigenlijk in? Lopen die nu de deur plat bij IKEA, Gamma, Keukenkampioen en de VW-dealer of boeken ze een wild weekendje Des Indes? Nou, niet bepaald.

Practice what you reach, noemen de Amerikanen dat, en wij zeggen dan: geef het goede voorbeeld. Maar zo werkt de politiek niet. Daar roep je het een, en doe je het ander. Rutte wil graag dat we nieuwe een nieuwe auto kopen, maar hij rijdt zelf vrolijk rond in een prehistorische Saab. Met zijn inkomen en status zou hij wel eens wat rianter kunnen gaan wonen, maar hij piekert er niet over om zijn uitvergrote studentenkamer op te zeggen. Tsja. Dat schiet niet op.

Uit het alleraardigste stukje van Margreet van Beem in Het Parool leren we ook dat zijn collega-bewindslieden niet echt met geld zijn gaan smijten na de oproepen van Rutte en Samsom. Geen sloep, geen tweede huis, geen nieuwe keuken. Dijsselbloem en Samsom hebben wat hypotheekschuld afgelost, en Melanie Schultz is vooral aan het consuminderen. Staatssecretaris Jetta Klijnsma was wel solidair met het volk. Zij kocht een splinternieuwe rode fiets, hopelijk zo’n degelijke Nederlandse.

Lekker is dat. Roeptoeteren. Belletje trekken. Het is toch wel schamel en beschamend. Met een inkomen van rond de € 144.000 zou de graag stappende vrijgezel Rutte met gemak een flink aantal ruggen kunnen stukslaan voor een nieuw(e)re Saab of een fijne woning op stand. Maar ja, het kan eigenlijk geen toeval zijn dat Rutte zijn Saab braaf in onderhoud heeft bij Garage Wim Kok te Den Haag.

Je zou bijna denken dat Rutte die garage puur op de naam heeft uitgekozen. Geintje. Mijn auto is in onderhoud bij Wim Kok. Sociaaldemocratisch sleutelen. Braaf, degelijk, zuinig en niet te duur. Lachen. Kok keurt periodiek Rutte. Zoals PvdA en VVD elkaar constant keuren en de nieren proeven. Maar tot grootse en meeslepende geldsmijterij leidt het maar niet. De echte – die andere – Wim Kok zou de oproep daartoe ook nooit hebben gedaan. Hij was van het zuinige land, van tut-tut-ho-ho-rustig-aan. Conclusie? Van die Rutte hoeven we het niet te hebben voor ons economisch herstel. Krent.

De Alditrein

fyra-v250

Wacht tot het rode licht is gedoofd. Er kan nog een trein komen. Maar dat zal dan geen Fyra zijn. De kreupele hondskoppe treinen van het Italiaanse AnsaldoBreda zijn al heel lang een zorgenkindje en te onbetrouwbaar om nog mee te willen en kunnen rijden.

Het is een toch altijd weer dramatische ontknoping van een verhaal dat al jarenlang niet lekker leest en zorgt voor menige migrainebui in en om het Binnenhof. En het is toch bizar dat het HSL-paradepaardje van de NS een pruttrein is van een bedrijf dat nu juist geen ervaring had met hogesnelheidstreinen. En, zoals zo vaak: penny wise, pound foolish. De Fyra wordt dan ook wel schamper de ‘Alditrein’ genoemd, de goedkoopste trein tegen de laagst mogelijke kwaliteit.

Nog bizarder is het sidelinestukje in Het Parool over inspectie en controle. Onder de kop ‘Wie keurde dat barrel goed?’ ontrolt zich een aan Kafka schatplichtig stukje over toezichthouder Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Hert ILT houdt vooral toezicht op de toezichthouders, zes bedrijven die een vergunning hebben om zogenoemd ‘systeemtoezicht’ te houden. “Wij houden weer toezicht op hoe zij (die zes bedrijven, dus) hun inspecties doen. Dus of ze aan de eisen voldoen om dat toezicht uit te voeren,” aldus het ILT.

Lastig. Maar het wordt nog leuker. De overheid heeft geen geld en mensen genoeg om alles te controleren. Daar zijn dus toezichthouders voor. Maar die worden betaald door het bedrijf dat ze controleren. De slager die zijn eigen vlees keurt, we komen het vaker tegen. Lloyd’s Register is het bevoegde bedrijf dat voor de NS de Fyra controleert. Maar wat dat betekent en heeft opgeleverd, is nog een raadsel. Daar zal wel een onderzoek naar komen. Het volgende station in dit spoordrama.

In de verdediging

weekers.hockey

Frans Weekers. Frans Hubertus Henricus Weekers, om volledig te zijn. Als je een staatssecretaris bij naam kent, is dat meestal een veeg teken en een slechte zaak voor de betreffende onderminister. Want 9 van de 10 keer ben je dan in opspraak. En dat is Weekers. En het wordt niet minder, maar erger.

Het zijn vaak de opvulbaantjes in een kabinet, de staatssecretarisschappen, niet zelden vergeven aan loyale partijgenoten die te licht zijn voor het echt zware werk, maar die eigenlijk in niets uitblinken behalve dat ze lid zijn, notulen spellen, gevraagd worden en natuurlijk altijd beschikbaar zijn. En dan begint vaak het gedonder.

Op de site van de Rijksoverheid heeft de staatssecretaris van financiën nog het beste voor met ons en met ons belastingstelsel. Hij wil het ‘meer solide en fraudebestendig maken.’ Dat is ook wel nodig, zo weten wij al jaren. Maar nu ook Bulgaren en Polen flinke voorschotten op de slinkende staatskas mogen nemen, loopt de gierput gestaag vol.

NRC kwam vanavond met het voor Weekers niet echt dolle bericht dat er in zijn la al anderhalf jaar een rapport zou liggen over fraude met toeslagen. Aiii. Dat kan hij niet echt gebruiken in de aanloop naar het debat morgen waar hij – in de verdediging – zijn stoep en blazoen moet schoonvoegen en oppoetsen. Het wordt een ware heksentoer.

Maar op een grotere schaal: zorgfraude en fraude in en met ons belastingstelsel is de bijl aan de wortel van gezamenlijkheid en betalingswil, noem het onderlinge solidariteit. Dat nu juist een VVD-staatssecretaris geen kans ziet de gaten te dichten en orde op zaken te stellen voor de ‘hardwerkende en belastingbetalende burger’, zou voor zijn eigen partij al reden genoeg moeten zijn hem te wisselen voor een andere keeper.

Miljardenjacht

cyprus-bank3

Cyprus. Wie kent het niet? Mandolinen zongen zacht in Nicosia, wist de Zangeres Zonder Naam al. De Cyprioten doen mee aan het Songfestival. Het zelfstandige eiland heeft een Grieks deel en een Turks deel. En moet nu aan het Europese euroinfuus, tenzij de Russen ons afbluffen in het grote politieke pokerspel aan onze buitengrens.

Europa is een miljardenspel waarbij ik telkens Gaston-de-postcode mis om ‘goeeeiiiiiiienavond Europa’ te roepen. Misschien een idee om een Europaquiz te maken waarbij we per ronde één Europees land kunnen de Eurozone uit kunnen stemmen. Dat zou een mooie manier zijn om Europa weer zuiver op de financiële graat te krijgen. En laten we wel zijn, het zijn toch steeds maar weer die meditterane types die de boel flessen, niet dan?

Vanaf de maan zijn we allemaal even groot, maar vanuit de Voyager 1 is de wereld een abstractie, de in 1977 gelanceerde Amerikaanse ruimtesonde is na ruim 35 jaar ruimtereizen nu aan de buitengrens of rand van ons zonnestelsel gekomen, zo’n 18 miljard kilometer van huis. Dat is pas een miljardenspel op ongekende schaal. Fascinerend.

Fascinerend is ook hoe de zorg ons volledig uit de hand loopt. De betaalbaarheid staat al lang ter discussie, en dat zal – na de profetie van het CPB dat we over 25 jaar bijna de helft van ons inkomen aan zorgpremie kwijt zijn – niet minder worden. Vergrijzing is de ene kant, maar te dure en te logge zorg is de andere kant van die straks onbetaalbare medaille.Ook een miljardenspel. Met ook een ongewisse afloop.

En nu de bankencrisis een echte economische crisis is geworden, loopt het aantal werklozen op als een griepthermometer, daalt het consumentenvertrouwen als het nachtelijk kwik, en blijven we maar heilig geloven in miljardenbezuinigingen om de griep en de nachtvorst te laten verdwijnen. Dat gaat ‘m niet worden. En ja, een kabinet is zelden populair. Maar bijna net zo zelden proef ik zo weinig vertrouwen in een kabinet dat het dat doet of nalaat dat ons weer ter been en verder helpt. Crisis? This Crisis!

De prullenbak in

Het is crisis. En al lach je als premier nog zo je kaken stuk, niemand wordt er vrolijk van. Steeds breder wordt het gevoel gedeeld dat dit kabinet Rutte 2 niet de aanpak en niet het politieke draagvlak heeft om ons land weer richting tunneluitgang te leiden. Sterker nog: Nederland wordt kapotbezuinigd om het braafste jongetje van de klas te zijn in Brussel waar de ene brand na de andere woedt. Leg het maar eens uit.

Het begon zo leuk. Vette verkiezingswinst voor VVD en PvdA, en dus hup, samen in een kabinet, alsof er nooit een Rutte 1 was, en alsof het ontbreken van een meerderheid in de Eerste Kamer een technische formaliteit was. Hoe euforisch, hoe kortzichtig, hoe dom. In plaats van regeren loopt het kabinet links en rechts te leuren om steun, en dat wordt duur betaald.

Hans Wiegel weet het wel. Dit regeerakkoord, dit vodje, kan zo de prullenbak in. Het Friese rayonhoofd pleit voor een tussenformatie waarbij meer partijen aan boord worden gehesen en het regeren makkelijk wordt, toch fijn in tijden van pest en cholera.Wiegel mengt zich natuurlijk weer op het juiste Wiegelmoment, net nu de peilingen voor de regeerders all time low zijn. Zo gebruik je macht en invloed.

Spanje wordt verscheurd door corruptie en massale werkloosheid, Italië is weer en nog steeds onbestuurbaar, Cyprus wacht een bankrun, in deze heisa is het zelfs voor Geert Wilders lastig om nog iets te schreeuwen. Hij stond op de markt in Spijkenisse – de stad van mijn Middelbare School – om het protest aan te vuren tegen het kabinet. Hij is in breed gezelschap.

Rutte 2 lijkt geen lang leven beschoren, dat is onhandig, maar gevolg van macho-blinde-domheid. Misschien wordt het nog beter, maar komt het ook goed? Slechte peilingen en veel gedonder jagen het enthousiasme al rap een kabinet uit. Wij wordt weer ik en jij. Waar je eerst zocht naar de overeenkomsten en de eigen vrije ruimte, komen nu de tegenstellingen en de afgunst en de jij-bak boven. De prullenbak wacht. Hoe lang nog?

Nogal Wiebes

De gemeenteraadsverkiezingen zijn pas over dik een jaar, maar in Amsterdam is de verkiezingscampagne al begonnen. De eerste klap is een daalder wordt, zo moet de VVD-top hebben gedacht. Wethouder Eric van der Burg is al op het schild gehesen als lijsttrekker, en collega-wethouder Eric Wiebes gaf de eerste kanonschoten af. Het dreigt een leuke campagne te worden met Eric & Eric.

Eric Wiebes is het slimste jongetje van de klas, en van de stad. Er waren loftrompetten tekort om zijn naam te heiligen, en zijn inzichten de hemel in te prijzen. Vriend en vijand liepen met hem weg en met zijn doctrine ‘wat krijg je nu eigenlijk voor je euro.’ Zo hadden ze op het stadhuis nog nooit naar de stad gekeken. En Wiebes kon het gewoon niet laten. Ook op vakantie ging hij in Toscane in zijn hoofd het openbaar vervoer hervormen. Van die Wiebes zouden we nog veel horen. Welnu, dat klopte.

Donderdagavond was De Balie het podium voor Wiebes en voor zijn Idee voor Nederland. De geestelijk leider van de VVD ging vol op het orgel en joeg bij zijn sociaal-democratische coalitiegenoten en zijn sociaal-liberale opponenten het bloed in hoog tempo tot ver achter de nagelriem.

Wiebes richtte zijn pijlen op de schat van de sociaal-democratie, de sociale woningbouw. Voor Wiebes kon dat allemaal wel wat minder. Niks ten nadele van die mensen, maar teveel sociale huurwoningen is niet goed voor de stad, het drukt het stadsinkomen teveel, en het maakt veel interessante buitenstaanders kansloos om een behoorlijk huis te vinden. Teveel sociaal is dus niet zo sociaal, zo is de boodschap van Wiebes, iets met wat je nu precies voor je euro krijgt.

Nogal Wiebes dat iedereen hapte, iedereen schoot in Pavlov, en Wiebes zelf zal zeker zeer genoten hebben. Het uitroken werkt dus prima. Natuurlijk was het a-sociaal en het kon gewoon niet en het was weer typisch VVD op een roze wolk, al die reacties die Wiebes waarschijnlijk al van een kilometer afstand aan had zien komen. Het slimste jongetje, immers. Dus wist hij ook allang dat hij beet had.

Vrienden in het kabinet, maar in Amsterdam wacht een harde strijd, en het lijkt erop dat de VVD kiest voor first strike. De inzet? Wie wordt de grootste partij in Amsterdam. Tot nu was dat het semi-automatische privilege van de PvdA. Maar de VVD voelt zich sterk, is in Den Haag in de lead, en dit lijkt het ideale moment en dus de campagne om te kijken wie in 2014 de lead heeft in Amsterdam. Veel plezier!

Bord voor je kop

Het is het schemergebied. Daar waar krabbelaars goed gedijen. Waar schimmige deals worden gesloten. Een vriendendienst. In het partijbelang. Dan zeg je geen nee. Je wilt niet dwars doen. En je wilt het maar al te graag. Dus vraag je niks, en zet je niks op papier. En dan ben je staatssecretaris.

Frans Weekers is vast geen boef, ik hoop het althans van ganser harte. Deze sympathieke Limburger is staatssecretaris van Financiën en politieke baas van de Belastingdienst. Je mag hopen dat er op dat niveau geen schimmige deals worden gemaakt, maar Weekers zou de eerste niet zijn. En zijn politieke vrind Jos van Rey bestookte hem vanuit Limburg al 1 : 1, en dat doe je meestal omdat je wederdienst verwacht.

Het was een mooi schouwspel gisteren in de Tweede Kamer. Weekers deed deemoedig zijn kniebuigingen, en daar zijn volksvertegenwoordigers dol op. Nederig, kritisch op jezelf, en een zalvende toon, dan mag je in de regel wel blijven zitten. Weekers kwam weg met zijn schimmigheden, niemand had genoeg om door te pakken.

Maar wat een overwinning lijkt, is een nederlaag. ‘Aangeschoten wild’ heet dat in Haags jargon. En dan moet je nog bijna vier jaar. Handig is anders. Dat geldt in bredere zin voor de ganse start van dit kabinet. Gedoe, fouten, excuses, nog meer gedoe, een opgestapte staatssecretaris, en Weekers die van zijn vrinden een bord van 35 meter voor zijn kop kreeg. Stem Limburgs. Tsja.

Zijn eigen VVD wil Weekers ook nog wel even spreken. Over zijn gebrekkige kennis over campagneregels, zo begreep ik. En wat er te leren valt van dit oliedomme gedoe. Wat ik in ieder geval heb geleerd, is dat dit schimmige gerommel niet exclusief CDA-gedoe is. Van die Limburgse wethouders die hun oprijlaan ‘om niet’ lieten aanleggen door bevriende aannemers. Ik dacht ook dat die Jos van Rey van het CDA was.

Ik had dus ook een bord voor mijn kop. Denkend dat je het schemerige en het kwade slechts kunt linken aan een bepaalde groep of partij. Hoe naïef. Inmiddels weten we – helaas – beter. De boeven en boefjes zijn breed onder ons. Hans Spekman heeft de arbeidershanden vol aan de overvragende sociaal-democratische bestuurders.

Als klap op de vuurpijl gaat Jan Hoek, de baas van de bijna-opgevouwen Wereldomroep, met 8 ton de Hilversumse laan uit. Niks aan te doen. Zoals altijd. Want in contract geregeld. In dit geval door de Raad van Toezicht die het woord toezicht toch iets anders interpreteerde dan je zou hopen en mogen verlangen. Weekers gaat vrijuit, ik wens hem alle goeds. De Raad van Toezicht van de Wereldomroep mag wat mij betreft hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld. Dat zal wel niet kunnen, maar als het even wél kan…