We’re Rednecks

RandyNewmanRednecks is één van de bekendste songs van de Amerikaanse zanger, pianist en componist Randy Newman. Hij schreef het nummer voor zijn in 1974 verschenen album Good Old Boys. Het is een prachtig nummer over hoe er neergekeken wordt op de zuiderlingen in de V.S., verteld door een – niet zo slimme – zuiderling.

Wie Rednecks een keer heeft gehoord, zal voor altijd het fameuze zinnetje `We’re Rednecks, We’re Rednecks, we can’t tell our ass from a hole in the ground’ onthouden. Rednecks is nu veertig jaar oud, maar de Rednecks in de V.S. zijn uitermate alive. Zo stond er in Het Parool gisteren een stukje over zelfverklaarde rednecks die hun zware pick-uptrucks zwarte rookwolken laten produceren. Het zijn ‘walmende protesten’ tegen Obama en zijn milieumaffia.

Voor een echte redneck is een bestuurder van een Toyota Prius een liberal, een homo, een milieufreak, en in ieder geval geen echte man. Echte mannen laten hun benzineslurpers ronken en ruften. Echte mannen houden van het ronkende lawaai van hun monstertrucks en de geur van diesel, indachtig de ook al zo klassieke line uit de film Apocolypse Now, ‘I love the smell of napalm in the morning.’

De vrijheid om te gassen en te stinken en het milieu te verpesten, het hoort – net als het recht om een vuurwapen te dragen – bij de verworvenheden van de V.S. It’s a free country. Maar als je deze zomer door Alabama of Tennessee rijdt, zet de airco hoog en hou je ramen dicht. Deze knuckleheads vinden het heerlijk om de walmen bij je naar binnen te blazen. Rare jongens, die rednecks.

Ten Years After

US  Marines arrive to help Iraqi civilians destroy a statue of Saddam Hussein

Terwijl Noord-Korea de spieren nog eens oppompt, kijkt de wereld met heftige en volstrekt diametrale gevoelens terug op de Amerikaanse inval in Irak tien jaar geleden. Wat voor de een een logische, en volkomen rechtvaardige afrekening was met een fout en gevaarlijk regime, was voor de ander een schandalige inval zonder wettelijke basis en slechts gericht op het eigen economische belang.

Irak is een zwarate bladzijde in het Amerikaanse buitenlandse beleid, zoals er daarvoor ook al de nodige waren geschreven, en ik ben bang dat Irak ook niet de laatste pagina is. Zeker, Obama is geen Bush, maar ook Obama is een Amerikaan die te maken heeft met de vital interests van de V.S.

Irak was geen fijn land, en weinigen rouwen om de dood van Saddam Hoessein, maar de Amerikanen hebben van Irak een zo mogelijk nog grotere puinhoop gemaakt dan het al was, and they don’t give a shit. Wat een bliksemactie moest worden, werd een pijnlijke bezetting, een uitholling van het bestuur, en de facto een burgeroorlog die nog steeds voort woedt. Niet iets om over naar huis te schrijven.

Toch kun je voormalig vice-president Dick Cheney zo zijn bed uit bellen om de aanval nog een keer over te doen. Ik heb gefascineerd gekeken naar de documentaire The World According to Dick Cheney, en die wereld is overzichtelijk, rechtlijnig, keihard, en zonder scrupules of excuses. Cheney was de genius achter de aanval en de inval, en kon met alles wegkomen omdat de angst na 9/11 groot was, hij fantastisch kon manipuleren, en Bush geen idee had waar het over ging of waar het heen moest.

De interviewer vraagt Cheney wat zijn grootste fout is. Cheney komt niet verder dat zijn grootste fout dan maar is dat hij nooit nadenkt over zijn grootste fout, ook nu niet, Ten Years After. En Ten Years After is ook een Britse rockband, recent overleed hun front man Alvin Lee, en als of het voor het Irakdrama was geschreven, twee van hun hits waren I’m Going Home en I’d Love to Change The World.

Megalomania

Vakbondsjongens in vastgoed. Het bleek geen gelukkig huwelijk. Dus hebben ‘we’ nu met z’n allen SNS gekocht. Voor slechts € 3,7 miljard. Als de bank was omgedonderd, had het ‘ons’ een miljard of 5 gekost. Dus moesten we niet zeuren over deze staatsaankoop, meende Diederik Samsom, anders zou er nog verder gehakt moeten worden in de zorg. Boodschap: wij weten wel wat goed voor u is. I can sell you anything.

Maar goed, daar gingen we dus weer. Iedereen verontwaardigd, boos, in de gordijnen, en dat het nu afgelopen moet zijn, maar echt iets doen om de banken echt aan te pakken, forget it. Obama liet het ook voor open doel liggen in 2008, dus laten we niet teveel van onszelf verwachten. En intussen spookt de megalomania om ons heen.

Bankieren lijkt me makkelijk. Iets meer verdienen aan uitlenen dan aan inlenen, dan heb je een prettig positief saldo, en kan iedereen keurig om vijf uur naar huis. Zoals vroeger. Zoals vroeger ook bij woningcorporaties. Maar die moesten ook mee met hun tijd. Met Erik Staal. En andere megalomanen die hun psychopatie mogen uitleven op de goede collectieve zaak.

Tekstschrijver en columnist Jan Bennink vroeg zich vanochtend in de Volkskrant af waarom we niet gewapend met de riek naar het Binnenhof trekken, of de SNS-burelen brandschatten. Waarschijnlijk gaat het ons nog niet slecht genoeg. Zijn miljarden op een bierviltje een abstractie. Zijn zorgkortingen nu eenmaal noodzakelijk. En moet een nieuwe SNS-directeur 5,5 ton verdienen, want anders krijg je maar gekken aan het roer. Zoiets.

Wij moeten kunnen rekenen op een overheid die zich inspant voor het collectief, die toezicht houdt en regels handhaaft, en op tijd zegt als genoeg genoeg is. Die zelf een voorbeeldfunctie wil en opeist, en dus niet alleen op korte termijn kort waar het pijn doet en slechts op lange termijn bereid is kritisch te kijken naar hen die teveel krijgen uit ons gemeenschappelijke spaarvarken. Een bestuurlijk systeem waarin een bijna verwaarloosbare minderheid elkaar op basis van clubkleuren banen en rugdekking biedt, gaat ten onder aan incest.

SNS is gered. Er was nog geld genoeg om de klanten paginagroot te danken voor het vertrouwen dat zo mateloos werd beschaamd. Hoe cynisch kun je zijn? Voor een megalomaan is het een koud kunstje. En morgen doet hij het weer. Gewoon, omdat het kan. In het Engels is megolomanie heel mooi omschreven: megalomania is a psychopathological disorder characterized by delusional fantasies of power, relevance, or omnipotence.

We the People

We verklaarden hem heilig, en toen viel hij tegen. Maar Barack Hoessein Obama heeft zijn four more years en liet vanmiddag in Washington zien en horen dat het wat hem betreft geen saaie tweede termijjn wordt. Hij perste er een mooie inauguratiespeech uit, hamerde op eenheid – One Nation -, maar kwam wel mooi met zijn eigen en uitgesproken democratische agenda.

Zoals Elco Bosch van Rosenthal twitterde: ‘beter en politieker dan 4 jaar geleden, deze speech.’ En volgens hem was het onderliggende thema: “I won, now piss off.” Zeker. Obama durfde nu de handschoenen af te doen en met blote handen de strijd in het Congres op te pakken. De Republikeinen liggen toch dwars, dus dan kun je maar beter vechten over de punten die jij belangrijk vindt.

De eed ging op de bijbels van Lincoln en King, en in zijn speech zaten veel verwijzingen naar de geschiedenis van de V.S., naar de Patriots van 1776, de slavernij, de zweep en het zwaard, en de waarden die over 40 jaar en over 400 jaar nog steeds staan voor de Verenigde Staten, en waar wij dan altijd wat moeilijk gaan schuiven op onze stoel.

Nu was er de Obama van climate change, van equal pay en equal rights en van gay rights, en de noodzaak van een samenleving om te zorgen voor hen die tegenslag en grote klappen krijgen, niet als teken van zwakte, maar als teken van kracht. Wij kennen die zinnen wel. En ook mooi was de claim om bruggen en highways te bouwen en scholen om werkend Amerika op te leiden, een steek naar een ieder die de overheid maar niets vindt of zelfs dood wenst.

Newtown. Hij sprak het uit, maar de dissonant was toch dat er over gun control niets kwam, terwijl dat toch één van de zeven grootste plagen is in de V.S. Pick your fights. En zo goed als Obama de tijden van toen aanhaalt als brandstof voor nu, zo zullen de NRA’s en alle gun lovers dezelfde tradities aanhalen om hun gelijk te bewijzen. Beetje gelijkspel wordt het dan.

Hij was Christus, bleek sterfelijk, en is nu gewoon mens, lid van de grote Amerikaanse gemeenschap, We the people. Hij hakkelde toch weer even bij de eed, maar zijn speech stond als een monument van retoriek, inhoud, timbre en timing, en een agenda die zelden of nooit op dit podium zo wordt gehoord en verwoord. Je zou er zomaar optimistisch van kunnen worden. En dat is zeker wat de Amerikanen nu meer dan ooit goed kunnen gebruiken. Of zoals hij net mailde: “Now it’s time to finish what we started – let’s get going.”

Mittagessen

Na oorlog zal er vrede zijn. De Amerikaanse Burgeroorlog kwam na vier bloedige jaren in 1865 tot een eind. De campagne tussen Obama en Romney voor wie The White House mocht (blijven) bewonen, kwam op 6 november voorspelbaar ten einde. Als de superorkaan Sandy is ook het miljardenspel tussen Democraten en Republikeinen gaan liggen. Maar de vrede is nog ver.

Vandaag was het vredespijpenmiddag in het Witte Huis. Een lunch van winnaar en verliezer, van zittend president en uitdager.Officieel was er geen agenda, maar die laat zich toch makkelijk raden. De economie, de fiscal cliff, en de hervorming van het overheidsapparaat, en dat laatste lijkt het punt waarop Mr President en Mr Romney elkaar het beste kunnen vinden.

De verkiezingscampagne was een harde en negatieve strijd, en alsof iedereen er zelf van was geschrokken, kwamen er al op de verkiezingsavond verzoenende woorden en eerste handreikingen.We’re in this together. Het afzagen van de tegenkanidaat moet nu juist worden omgevormd tot het opbouwen van een nieuwe relatie. Er zal eerst nog wel wat water door de Potomac moeten stromen.

Het is nobel dat Obama Romney vraagt, het is dapper van Romney om te gaan. Hij moet daar toch gezeten hebben met een gevoel van this could’ve been my office. Jammer toch dat we niet zoals bij de debatten konden horen en volgen waar de heren het aan het Mittagessen over hadden, en ook hoe de toon en lichaamshouding waren. Misschien een aardig idee voor een script.

Op social media gaat de campagne van Obama gewoon door. Niet de campagne om van Romney te winnen, maar de harten van de Middle Class met tax cuts die het leven in lastige tijden aangenamer moeten maken en ook moeten zorgen voor meer aankopen. Dus zit Obama aan aan keukentafels, als the guy next door die even komt informeren hoe het gaat en of hij misschien kan helpen.

Obama is niet een echt grote president geweest, ik denk niet dat Romney er eentje had kunnen worden. Maar een president komt ook maar zover als het Congres hem laat en toelaat. Na alle verkiezingsretoriek moet er nu wat ruimte gevonden voor de duiven, en moeten de havikken op hok. De V.S. lijkt een supermacht in nadagen en op laatste benen, als er niets gebeurt aan de hopeloze verdeeldheid, dan kan Obama of zijn opvolger straks het licht uitdoen.

Forward. Maar waarheen?

Na het wonder van 2008, is nu het grootste probleem van Barack Obama Barack Obama zelf. Vier jaar geleden bracht hij hoop, en de zoete geur van verandering. De relatieve rookie uit Chicago – een politieke amateur volgens de Clintons – was de verpersoonlijking van hoop, van het onmogelijke dat mogelijk werd, van kortweg The American Dream 2.0.

In alle euforie en optimisme was het beeld oneindig veel sterker dan de inhoud. Met Obama zou alles anders worden, dat was immers die boodschap die de new kid bracht. Change. Yes we can. Maar macht is relatief. Ook in de V.S. En campagne voeren is iets anders dan een land besturen. Daar kwam Obama achter. En zijn omgeving ook. Lees het fascinerende ‘Confidence Men: Wall Street, Washington and the Education of a President’ van Ron Suskind, een bij vlagen ontluisterende reconstructie van de eerste twee jaar Obama in het Witte Huis.

Obama heeft veel geleerd. Maar het niet zo heel goed gedaan als president. De verwachtingen waren torenhoog. Dan valt alles al snel heel vies tegen. En dat is het gevecht dat Obama nu aanmoet. Meer met zichzelf dan met Romney. Hij moet iets van de allure, van de hoop op verandering oppoetsen en weer inspireren. Dat wetende, was zijn optreden woensdag in Denver meer dan een teleurstelling. Het was pijnlijk.

Romney hing al in de touwen, en het was wachten op de definitieve klap. Maar Obama had geen zin, hij keek liever football, zo was gelekt. En hij leek zich oprecht te storen aan Romney, een soort ongeloof dat hij hier met zo’n Republikeinse blaaskaak het podium moet delen. Daar is Obama niet goed in, dat wisten we. Maar zo slecht, dat hadden we slechts kunnen vrezen.

Maar was dit een uitglijder, of beleid? Heeft Obama nu op zijn donder gekregen van Jim Messina en zijn mensen, of is het wachten op het volgende slechte debat? Benieuwd. Net zo benieuwd naar wat er komt na 6 november. Van Romney weet je wat je kunt verwachten. Zijn wurgkapitalisme is gefocust op het verder vergroten van de ongelijkheid. Daar word je namelijk rijk van. Als je aan de ‘goede’ kant staat.

Maar wat  biedt Obama eigenlijk? Forward. Klinkt goed. Maar waarheen? Nog een paar van dit soort debatten, en de Amerikanen gaan zich echt afvragen waarom ze Obama four more years zouden geven. Misschien dat ze het dan weer tijd vinden voor Change.  Voor Romney.