Zijn we er toch ingetuind

cruijff.vogts.hoenessDe oorlog is lang geleden, alle fietsen zijn inmiddels terug, maar de WK-finale van 1974 blijft een open wond. Auke Kok schreef over Oranje en het WK het prachtige boek Wij waren de besten over, en kunstenaar Ek van Zanten mocht na het WK een beeld maken dat de herinnering aan een prachtig toernooi met fatale finale-afloop levend zou houden.

Het beeld van Van Zanten staat bij het Olympisch Stadion, vlakbij de burelen van de Cruijff Foundation. Hoe passend. Maar er is iets raars aan de hand. Het beeld is ‘gestolen’ voor boeiende beeldvorming. Noem het geschiedvervalsing. Het bronzen beeld zou de overtreding in de eerste minuut van de WK-finale verbeelden, de tackle van Berti Vogts op Cruijff waarna Johan Neeskens Nederland vanaf de penaltystip op voorsprong zou schieten.

Berti Vogts had alle schijn tegen – zie de foto bij dit blog – maar wie goed kijkt ziet links nog de uitgestoken benen van de echte overtreder Uli Hoeness, en die kennen we nu nog steeds en veel beter als de frauderende en belasting ontduikende worstenkoning van Bayern München. Zo kan het gaan in het bestaan.

Maar Vogts of Hoeness, voor Ek van Zanten maakt het niet uit. Hij heeft met zijn beeld helemaal niet willen verwijzen naar die historische overtreding. ‘Ik heb gewoon een mooi beeld gemaakt van twee kenmerkende voetbalhoudingen.’ Zo. Die zit. Zo wordt de geschiedenis naar eigen goeddunken herschreven. Meestal doen de winnaars dat, maar in dit geval de verliezers. Mythe is mooier dan misère.

Dit jaar is het toch al weer veertig jaar her, die traumatische finale in München die we dus verloren dankzij een Schwalbe – ja, toen ook al – en twee goals van Gerd Müller. Zoals verslaggever Herman Kuiphof in het wedstrijdverslag toen sprak: ‘Zijn we er toch ingetuind.’ En dat geldt dus ook voor het beeld van Van Zanten.

Code Oranje

CodeOranjeHet is al ruim een week Code Oranje. ‘Wij’ grossieren in goud, zilver en brons op de schaats op de Olympische Winterspelen. Sinds vorige week zaterdag – de zege van Sven op de 5 kilometer – mag om de haverklap het olympisch vuur in het Olympisch Stadion worden ontstoken als huldeblijk aan weer een ijskanjer. Het eerste vuurtje was op mijn verjaardag. Ik heb het als verkapte verjaarswens met graagte geaccepteerd.

Weg is nu het Poetinbashen en de stem van verzet tegen het foute Rusland. Het goud schittert zo intens dat het verblindt. Nu is het tijd om te feesten, en achter de schermen gaan de Russen gewoon door waar ze mee bezig waren. Maar ons interesseert dat nu even niet. We zitten nu te navelstaren op .003 seconde en hoe de tijd op de televisie niet de echte schaatstijd is. Ik laat het me graag nog een keer uitleggen.

Wel vals dat die Smeekes tegen twee Mulderbroertjes moest rijden. Dat win je nooit. En om te bewijzen dat het schaatsen internationaal helemaal niets meer voorstelt, won een short trackende vrouw gisteren de metrische schaatsmijl en werden ‘we’ ook nog even achteloos 2, 3 en 4. Daar verdienen we eigenlijk een extra medaille voor.

De baas van Oranje was er ook, met eega, en met de baas van de ministers en de baas van de KLM die al IOC’end nieuwe verbindingen voor onze blauwe vogels regelt. Waar de vorst (hoe toepasselijk..) vroeger nog wel eens wat hockeymeisjes stevig wilde knuffelen, bleef Willy nu wel netjes in zijn VIP-vak, ofschoon de kledingvoorschriften wel wat strikter nageleefd hadden mogen worden. En er is ook nog zoiets als voorbeeldgedrag.

We zijn weer helemaal schaatsgek (of medaillegeil), maar oh ironie hier ten lande is de winter net een langgerekte natte herfst of een voortijdig invallend voorjaar. Volgens mij heeft het tot nu toe één nacht één graad gevroren. Niks natuurijs, geen ijsmeesters uit het vet, godzijdank geen ziekelijke elfstedenkoortsaanval.

En om het nog raarder te maken: het Amsterdamse Olympisch Stadion – gebouwd voor de Zomerspelen van 1928 – is omgetoverd tot een echte schaatsbuitenbaan waar straks de NK Schaatsen op wordt afgewerkt. Een vooruitziende blik van de stadiondirectie. Want met de Code Oranje die ons nu in de greep heeft, zou het wel eens een heel gezellige NK in prachtig lenteweer kunnen worden. Met alle klimaatveranderingen is schaatsen over 100 jaar een zomersport.