Open het dorp

Vuil AmsterdamAmsterdam wil graag met de grote jongens spelen, maar ons Mokum is toch niet veel meer dan een uitgedijd dorp met een dorpse klaagmentaliteit. Want we hebben het maar zwaar hier in 020. Overal poppen ijswinkels op, bierfietsen zijn een smet op onze fijnzinnigheid, en het is veel te druk voor onze dorpse rust. Al die fietsende Italianen, die drommen Japanners, en nu ook nog die Chinezen.

We lijken niet blij met al die vreemdgangers die ons mooi Mokum aandoen. We kunnen alle drukte niet aan. Vooral mentaal niet. We noemen het ook geen drukte meer. We praten liever over balans. Dat klinkt fijner. Maar hoe we ook klagen: de mondiale toeristenstroom zal slechts groeien en groeien. Just face it. Open ons dorp. En laat ons creatief kijken in plaats van stilletjes te gaan janken bij Aan de Amsterdamse grachten.

Bij een dorp hoort dorpspolitiek en in een vlaag van grootheid werd recent met een bijna Albanese meerderheid een kwart miljard in de grond gestopt om 700 meter ringweg bij de Zuidas te ondertunnelen. Het moet onze top track record op het gebied van ondertunnelde infrastructuur zijn die dit besluit rechtvaardigt. Op de Zuidas kijkt niemand blij. Vanaf 2017 minimaal 11 jaar overlast. Voor een plan dat mij nog steeds niet helder wil worden.

En als ik dan toch even mee mag klagen. Hoe zit het met dat vastberaden, barmhartig en heldhaftig uit het Amsterdamse wapen? Bij voorspelbare zuchten tegenwind en schreeuwend oppositie wordt de beoogde stedenband van Mokum met Tel Aviv richting de prullenbak gedirigeerd. Het zou te gevoelig liggen. Nou, dat ligt het zeker, maar heel anders dan onze gemeenteraad denkt. Eerst vragen om een studie naar de haalbaarheid, en dan wijken voor dreigementen. Vastberaden? Slappe knieën en geen ruggengraat. Sylvain Ephimenco sprak in Trouw over een ‘onderworpen stad die haar identiteit verloochent.’

Tunnelvisie

venetie.trafficjamAmsterdam wordt wel ‘het Venetië van het Noorden genoemd.’ Maar het is juist de vrees van veel Amsterdammers dat de stad net als Venetië wordt: een dode stad die onbetaalbaar is voor de eigen inwoners en 365 dagen per jaar gegeseld wordt door het massatoerisme dat de stad gebruikt en misbruikt en alleen maar verder de diepte in duwt.

Het is altijd spitsuur in Venetië, en in de zomer schijnt het niet te harden te zijn. Nu in april was het ook al duwen in de steegjes en massaal op het San Marco. De stad is niet gebouwd voor 20.000.000 toeristen, maar ze komen er wel elk jaar en putten de stad steeds verder uit.

Niets voor niets zijn er tal van plannen om de stad niet alleen tegen de zee maar ook tegen de oceaan van het massatoerisme te beschermen en te zorgen dat er veel meer geld binnenkomt om de stad te redden van zichzelf en een zekere verdrinkingsdood.

Dat toerisme wordt alleen maar erger, grover en massaler, en ik kan mijn handen niet in onschuld wassen. Wacht maar tot ook 1,4 miljard Chinezen op zoek gaan naar onze roots en Rembrandts. ‘Call some place Paradise, kiss it goodbye,’ zongen The Eagles ooit treffend in The Last Resort van hun megahitalbum Hotel California dat voor de band precies dezelfde ondergang betekende als die zij bezongen.

De wereldbevolking groeit en de wereld wordt maar kleiner. Leuk stuk vandaag in Het Parool over weer opgediepte plannen voor een tunnel van Londen naar New York. De techniek is ver, er kan veel, maar het prijskaartje van rond de tienduizend miljard euro zit de tunnelvisie nog wat in de weg.

Maar waarom zou je met een superzweefflitstrein naar de V.S. willen? ‘It’s a living hell,‘ volgens de Noord-Koreaanse leider Kim Jung-un over zijn aartsvijand, en hij kan het weten, ofschoon enige tunnelvisie hem ook niet vreemd zal zijn.

Vliegende vulkanen

ICELAND-VOLCANO

Rare jongens, die IJslanders. Noemen hun vliegtuigen naar hun vulkanen. Terwijl die vulkanen nu juist zorgden voor lamgelegd vliegverkeer. Maar goed, nu vliegt sinds kort de Eyjafjallajökull, een nieuwe Boeing 757 van Icelandair, en die is in goed gezelschap, want alle toestellen van de IJslandse luchtvaarmaatschappij hebben een vulkaannaam.

Wij waren eerder dit jaar met zo’n vliegende vulkaan naar het ruige en toch zo hypergeorganiseerde IJsland en genoten van de blauwe lugune, geisers en watervallen, en het ruige land met uitzicht op – inderdaad – vulkanen. Een bijzonder eiland, leeg, woest, en ook een prachtige stop op weg van Europa naar de V.S.

In de nasleep van vulkaanuitbarstingen en monetaire erupties is IJsland steeds sterker aangewezen op toerisme datmet graagte harde valuta neerlegt voor al die natuurlijke verrassingen. Bijna een kwart van het eilandinkomen komt al van toeristen, en de energie dampt gratis de grond uit. Zo is een eiland met de populatie van een stad als Utrecht uiterst welvarend.

Maar het lijkt toch een beetje de Vikinggoden verzoeken, vliegtuigen als vulkanen, maar het is ook een teken van trots van de IJslanders op hun natuurlijke omgeving. En wij komen daar toch ook op af. Tenzij er net een vliegverbod is vanwege dampende en rochelende vulkanen. Elk voordeel heb z’n nadeel, zeg maar.

De Russen komen toch

Ik ben opgegroeid in een tijd dat we bang waren dat de Russen zouden komen. Maar ken je die mop van die Russen? Die kwamen niet. Sterker nog: in 1989 viel de Berlijnse Muur en sleepte het Sovjettsarenrijk in haar val mee. Einde oefening voor de Russen. Maar nu komen de Russen toch. Alsnog. In vrede. En met heel veel geld.

De wereld verandert rap, en dat merk je overal. De wereld is als een groot dorp, en wie een wereldspeler wil zijn, moet heel groot denken. Onze eigen HEMA, bijvoorbeeld. Vanavond een documantaire over hun groeiambities. Rookworsten of the world unite.

Maar die Russen komen en zijn er. De aantallen zijn nog wat iel, maar het potentieel en achterland is gigantisch. En denk ook eens aan die 1,3 miljard Chinezen die staan te trappelen om wat zuurverdiende valuta stuk te slaan in de Bijenkolf en de londvaaltboot. Het Parool berichtte vandaag dat de Bijenkorf al in het Russisch omroept. Tijden veranderen.

Vroeger, toch niet zo heel lang her, waren wij de reislustige rijken die elders ‘op bezoek gingen’, nu worden wij bezocht en leeggekocht. De wereld verandert, de economie kantelt, en hele nieuwe groepen doen Mokum aan, en de stad leunt – zeker in deze lastige tijd – steeds sterker op wat de buitenlanders binnenbrengen.

Maar, je kunt niet alles hebben. De Russen hebben nu Gerard Depardieu, heel bijzonder dat het voormalige socialismeparadijs nu een zelfvoldane en drankzuchtige Fransoos bewierrookt die juist tegen hoge belastingen en nivellering is. Hans Spekman zou wel raad weten met deze Obelix.

De Russen komen toch. Het duurde even, maar ze zijn er. Net als de Brazilianen, de Indiërs en de Chinezen. De vliegindustrie groeit, maar alleen de grote jongens met de grote buffers en de grote netwerken blijven in de lucht. Vandaar ook het komende bod van Air France/KLM op Alitalia. ‘Een wereldspeler, dat is het idee’, is een zinnetje uit een recente Rabobank-commercial. En zo is het maar net.