Man of the Match

CillessenVolgens Het Parool was doelman Jasper Cillissen zondag Man of the Match bij Ajax – NAC. De troosteloosheid bij Ajax dit seizoen kan niet beter worden geïllustreerd dan door deze keuze. Bij een ‘normale’ Ajax – NAC zou een scorende spits of een diepgaande middenvelder toch held van de middag moeten zijn, en zouden de mannen uit Breda toch met een nulletje of 4 of 5 afgedroogd moeten zijn.

Na vier maal Ajax en zeven magere jaren mag PSV zich weer eens kampioen van Nederland noemen. Ajax was geen partij. Na vier kampioenschappen op rij lijken daar de gelederen te splijten. Binnenkort komt Cruyff langs. Ruzie lijkt me het logische gevolg. Moet Frank de Boer Monnickendam dan maar eens achter zich gaan laten en de grens over gaan steken? Ik zou het wel weten.

Maar ja, wat weet ik nu? Ik was zondag ook Man of the Match. Door een taxatiefout van mij verloren we met Buitenveldert met 1-0 van het hots-klots-begonia-voetbal van SV Parkstad. Tegen lelijk spelende ploegen die onder ons staan, zijn we maar zelden op ons gemak, zeker als de grasmat ook alle trekken vertoont van een hard court tennisbaan en de scheidsrechter een bewuste bron van irritatie speelt. Zo’n middag dus op Sportpark de Eendracht.

Ik zie vanavond Bayern München in 36 minuten Porto met 5-0 de oren wassen en besef mij dat die dagen in Amsterdam voorgoed voorbij zijn. Geen geld en te weinig ambitie om echt weer ergens aan te haken. And what the heck: met de TV-rechtendeal in Engeland heeft straks elk Crystal Palace meer geld te spenderen dan Ajax. Op een slof en een oude voetbalschoen word je nooit meer kampioen.

De hand van God

Diego2Het belang van voetbal valt moeilijk te onderschatten. Voormalig Liverpool-manager Bill Shankly verwoordde het ooit treffend: “Some people believe football is a matter of life and death. But I can assure you it’s much more important than that.” Zo, die zit. En als voetbal dan zo belangrijk is, dan zou het wel eens een nieuwe religie kunnen zijn.

Na een eerdere tentoonstelling over onze Verlosser (jawel..!) Johan Cruyff, presenteert het Amsterdam Museum nu Voetbal Hallelujah! over helden, de rituelen en (bij)geloof van de populairste balsport ter wereld. Natuurlijk is er De hand van God, de tot grootse goddelijke proporties opgeblazen handbal van Diego Maradona tegen Engeland op het WK 1986.

Natuurlijk si voetbal geen geloof, maar het geloof in een club of spelers kan wel heel diep zitten en ver gaan. Maar eerder toch wordt het opperwezen of de almachtige aangeroepen voor succes, net als het bidden voor gewas of een vruchtbaar en lang leven.

Maar net als bij een echt geloof wordt de gelovige voetbalfan voortdurend op de proef gesteld. De beste voetballer allertijden te Holland heeft als initialen J.C. Maradona scoort namens God. En in Barcelona loopt een hele kleine wereldvoetballer die luistert naar de naam Messi. Dat moet toch kort zijn voor Messias. En dan komt dat geloof toch wel dichtbij. Of is dat een te simpel intikkertje?

Gebeten hond

SuarezGenialiteit en krankzinnigheid liggen dicht bij elkaar. Kijk maar naar Luis Suarez, tot voor kort spits van Uruguay en algemeen beschouwd als één van de beste aanvallers in het voetbal. Al drie maal zette Suarez zijn indrukwekkende tandenrijen in het vlees van tegenstanders. Hoe gek wil je het hebben.

Maar toch is de megaschorsing die Suarez kreeg voor het bijten van de Italiaanse pierlala-met-scheermessen Chiellini echt buiten proportie. Bijten spoort niet – zo op je tweede moet je er toch wel mee ophouden – maar er spoort heel veel niet op het voetbalveld. Er worden overtredingen begaan die eigenlijk voor de strafrechter zouden moeten komen.

Neem Pepe, de schoppende paladijn van het potsierlijke Portugal. Een echte recidivist. Tegen Duitsland gaf hij Müller een kopstoot. Niet hard, maar het was er wel eentje. En wat kreeg Pepe? Eén wedstrijd schorsing. Dat is wel wat anders dan vier maanden verbanning.

En Pepe is niet de enige en waarschijnlijk nog niet de grofste. Het valt me dit WK wéér heftiger op hoe iedereen elkaar naar het leven staat, simuleert, zuigt, treitert, duwt, schopt, achillespezen spiest, elleboogt, en schreeuwt om gerechtigheid en nooit kan toegeven ook maar iets kwaad gedaan te hebben. Het voetbal wordt uitgehold bij elke schop die wordt uitgedeeld.

Nu is Suarez de zwarte piet, de duivel in korte broek, de gebeten hond. Het lijkt wel alsof de FIFA met de megaschorsing voor spijtebijt een groot gebaar wil maken en zo laat zien dat geweld en misdragingen niet worden getolereerd. Was het maar waar.

Elk weekend kun je op talloze velden op de hele wereld zien hoe de zwaar gesponsorde besten ter wereld het slechte voorbeeld geven voor misdragingen en structureel onsportief gedrag. In tijden van oorlog en voetbal is alles geoorloofd. Suarez is daar hét freaky voorbeeld van.

Nooit eerder vertoond

bil3Zappend zat ik zomaar in het wielrennen. Luik-Bastenaken-Luik. Heb ik altijd raar gevonden. Dat je besluit helemaal van Luik naar Bastenaken te rijden, en dan gelijk weer terug. Sisyfusarbeid. Zes-en-een-half uur met een groot peleton rijden voor slechts één winnaar.

Voetbal is iets socialer. Daar wint een heel team. Vanmiddag Ajax. De vierde landstitel op rij. Nooit eerder vertoond. Het wonder van Frank de Boer en zijn zo talentvolle pupillen. Misschien wel kampioen van de armoede, maar wel kampioen. Zo is dat.

Spannender dan het wielrennen of de 1-1 van Ajax bij Heracles was Koningsdag. Of toch eigenlijk Koninginnedag. Maar dat kwam door burgemeester a.i. Fred de Graaf van Amstelveen. Wat hem bezielde, is nog een dik raadsel, maar hij legde behulpzaam zijn burgervaderlinkerhand op de rechterbil van de vorstin. Volgens mij is dat geen oud-Holland gebruik waar je het koninklijk paar een plezier mee doet.

Volgens De Graaf zat hij niet aan de billen van Maxima. Het was een soort optisch bedrog. “Er zou best een centimeter tussen hebben kunnen zitten”, gaf hij aan. Dat is toch een vreemde opmerking van iemand die ontkent. Het voelt als slechts één winnaar. En nooit eerder vertoond. Benieuwd waar de burgemeester van dienst volgend jaar mee aan komt zetten. En of Ajax dan weer kampioen wordt.

Het doel heiligt de middelen

CourtoisDe Belgische doelman Thibaut Courtois bereikte gisteren met ‘zijn’ Atletico Madrid de halve finale van de Champions League. Courtois is een huurling. Hij is eigendom van Chelsea dat hem drie jaar geleden kocht van Racing Genk. Courtois speelde echter nog nooit voor Chelsea. Direct na aankoop werd hij verhuurd aan Atletico Madrid.

Het verhaal van Courtois is niet bijzonder, maar bijzonder exemplarisch voor de internationale marktplaats die het grote voetbal is verworden. Vanochtend was het een klein berichtje, maar toch: in het lease-contract van Courtois zou staan dat hij niet tegen zijn echte baas – Chelsea, dus – mag spelen, anders dan voor een forse dwangsom van € 3 miljoen per wedstrijd. En aangezien én Atletico én Chelsea nu in de halve finales van de Champions League staan, is de kans vrij groot dat dit gebeurt. Vrijdag is de loting.

Het is een rare, schimmige wereld, dat moderne voetbal. Het doel lijkt alle middelen te heiligen. Oliesjeiks, gasbaronnen, puissant rijke Amerikanen, en misschien wel hordes belchinezen hebben het voetbal in een grote commerciële wurggreep. Courtois is een goede keeper – Belgisch international ook – maar toch vooral handelswaar.

Met het vele geld zijn ook de mondiale machtsverhoudingen gaan schuiven. Zo was de wedstrijd Atletico Madrid – Barcelona op de shirts van de ploegen toch vooral de wedstrijd van Azarbeijan, Land of Fire vs Qatar Airways. Azarbeijan won met 1-0. Mede dankzij een fantastische safe van Courtois die de bal van de felgekleurde schoenen van het Braziliaanse etterbakje Neymar plukte. Maar of het voetbal ook nog wint?

De Hel van Deurne

nietbetreden.politieToen voetbal nog onschuldig leek en internationaal voetbal beperkt bleef tot interlandvoetbal, speelde Nederland jaarlijks twee maal tegen de Belgen, in België in de Antwerpse voorstad Deurne. Door een groot aantal Hollandse nederlagen op rij, kreeg het grote stadion aldaar de bijnaam De Hel van Deurne. Daar kon het spoken.

Ik moest daar aan denken toen vrijdag in ons Brabantse Deurne het deksel van de pan vloog en alle sentimenten rond Marokkaanse Nederlanders en Nederlandse Marokkanen een bloedig hoogtepunt beleefde. De Hel van Deurne was noordwaarts gereisd.

En we dachten nog Wilders eindelijk in de touwen te hebben. Hij was te ver gegaan met zijn ‘minder! minder!’. Hij was zo duidelijk fout, dat nu alles goed zou komen. Zie maar, zelfs zijn partijgenoten lopen bij hem weg. Het was veel en snel neergepende wishful thinking. 

Het Parool pende gisteren op de voorpagina: ‘Het ene moment moeten ze beslist hier blijven, een week later kun je ze gerust neerschieten als ze je zaak overvallen. Het Nederlandse gemoed is beweeglijk als water als het om de Marokkaanse medelanders gaat.’ Het klopt natuurlijk niet, maar er zit wel wat in. En Wilders zou Wilders niet zijn, als hij niet optimaal gebruik zou maken van dit presenteerblaadje. .

Intussen tuimelt het hele land over elkaar op zoek naar duiding, daders, daadkracht en dovemans oren. Wie het weet, mag het zeggen. Alle zenders en kanalen staan open. Er luistert helaas niemand. En vooral niemand wil een ander begrijpen of gelijk geven. Nederland staat lijnrecht tegenover zichzelf. Niemand weet hoe verder.

Niemand weet ook hoe verder met de al ruim drie weken vermiste Malaysia Airlines vlucht MH370. Als het een film was, zou je nu toch wel eens willen weten hoe het afloopt. De Maleisische autoriteiten doen er echter alles aan om ons straks zelfs nog een plot te laten geloven dat het toestel nooit vertrokken is uit Kuala Lumpur. Bizar. “Het is niet eens zoeken naar een naald in een hooiberg, zo zei een Australische vlieger, het is zoeken naar de hooiberg.” Ik zie enige parallellen. En veel open wonden.

Salzburger Festspiele

SalzburgerzFSalzburg. Mooie stad. Mozart. Von Karajan. En natuurlijk de Von Trappjes. Maar voetbal? Come on. Red Bull Salzburg. Dat klinkt toch ook niet. Hoe moeilijk kan het zijn om zo’n provincieploegje op te rollen en huiswaarts te sturen?

Welke fluwelen revolutie er ook was of nog komt: dit Ajax is goed genoeg voor Nederland, maar stelt internationaal niets voor. Het werd gisteren vanaf de eerste seconde overklast door een Oostenrijks vreemdelingenlegioen waar de energie (Red Bull?) en de ambitie van afstraalde.

Ajax is een kweekvijver, een opleidingsinstituut, een markplaats voor met vette winst door te duwen talenten van all over the world. En na de Salzbuger Festspiele gisteravond, kan Ajax zich weer helemaal richten op de Nederlandse competitie. Daar zijn de bleekkopjes dan weer Godenzonen, daar valt het niet op dat Viktor Fischer geen bal raakt en Kolbein Sigtursson er geen een krijgt.

De Red Bull brigade was niet een maatje groter maar drie klassen beter dan Ajax. Zo werd het een gênante, maar ook heel verhelderende avond. Wie wil kan zich door Cruyff c.s. nog jarenlang zand in de ogen laten strooien. De mannen van Red Bull maakten in 90 minuten glashelder hoe het er echt voorstaat met Ajax en met het Nederlandse voetbal.

This is the Endt

endt

Eerst was voetbal leuk, toen werd het een spelletje, toen oorlog, en nu is het een bedrijf. En een bedrijf betaalt 100 miljoen euro voor ene Gareth Bale (onthoud die naam..) en dat verdienen ze in Madrid ruim terug met de verkoop van peperdure shirtjes en dekbedovertrekken.

In een bedrijf zet je iemand die een paar keer grabbelt in een grabbelend elftal keihard aan de kant. Want anders kan het bedrijf niet renderen. En dat kost geld. Een bedrijf bouwt zekerheden in, en bevrijdt zich van overbodige ballast. Zoals Ajax deed met David Endt.

Endt was sinds mensenheugenis teammanager en spreekbuis van Ajax. Dat deed hij goed, liefdevol en met passie voor zijn club, het rood-wit, en de jongens die het ver zouden schoppen of diep zouden vallen. Maar een beetje bedrijf kan niks met zo’n Endt. Het is te soft, te vaag, het past niet in Excel, je koopt er geen brood voor en je verkoopt er geen shirtje extra door.

Ajax is zo’n voetbalbedrijf. Beursgenoteerd. Strak in het pak. Met een onwankelbaar geloof in Johan Cruyff, de Steve Jobs van het voetbal. Het roemruchte Ajax overgeleverd aan een ruziemaker en splijtzwam die nog nooit een coherente en begrijpelijke zin over voetbal heeft weten te debiteren. Het orakel van Betondorp. Hij van hullie en zij en geitenkaas.

Voetbal is een bedrijf. Ajax is een bedrijf. Met geloof in een JC, de initialen kunnen geen toeval zijn. En sinds dat geloof er is, wordt er geruimd. De een na de ander mag vertrekken uit en om de ArenA. Zo werkt dat.

En dus was het pats-boem ook exit voor David Endt. Hij mag nu pogen nog iets te halen uit zijn plotselinge vertrek. Aan zijn grote liefde vragen om een afscheidskus. Iets van geld of genoegdoening voor de scheurtjes in zijn hart. Voetbal was best leuk, maar nu verkopen we liever shirtjes. This is the Endt.

Lipslezen

kraay.vangaal

Han Lips schrijft in Het Parool vermakelijke stukjes over TV. Er zit menig pareltje tussen. Zoals afgelopen woensdag over Andorra – Nederland. Of beter: over Hans Kraay jr versus Louis van Gaal. Het is prachtig hoe hij de puberale kuitenbijter Kraay afserveert. En dat het ergste van Hans Kraay jr zijn zuiggezeik is dat je nog sympathie gaat krijgen voor Louis van Gaal. Prachtig.

Het voetbal wordt omgeven door analisten, semi-deskundigen, uitgerangeerde voormalig volkshelden, non-valeurs en de met twee benen inkomende ettertjes zoals Kraay dus en het vieze voetbalorakel Johan Derksen die al decennia bezig is zijn autoritaire opvoeding af te schudden en zijn gebrek aan niveau nop elk terrein subliem te etaleren.

Kraay. Derksen. Van der Gijp. Het zijn de zogenaamd leuke schoffelaars van het voetbal. En het zijn natuurlijk niet toevallig allemaal mannetjes die het niet hebben gemaakt. Die met hun talenten hebben lopen smijten – Van der Gijp – of die het echte talent ontbeerden, Kraay en Derksen. Die laatste twee hebben ook een wat weinig welriekende reputatie als onbesuisde en soms schandalig schoppende spelertjes. Etterbakken. Matennaaiers. Dat soort.

Dat soort wordt nu constant ingevlogen om voor, tijdens en na wedstrijden en speeldagen ons lastig te vallen met hun derde rangs opinies en quasi-leuk geneuzel. Van der Gijp doet iets met homo’s, Kraay sart de bondscoach, en Derksen – een autoriteit immers – die iedereen en alles schoffeert en van achteren neerhaalt. Bondscoach Van Gaal noemde het deze week walgelijk wat er in de huiskamer van Voetbal International allemaal voor vuil over hem wordt uitgestort.

Respect. Het is een mooi credo van de KNVB in tijden van verruwing en verwarring. Maar de Derksens van deze wereld lijken er geen boodschap aan te hebben. Voor kijkcijfers en je eigen populariteit mag je iedereen met de grond gelijk maken. Het is het verveelde chagrijn van ranzige quasi-kenners van een spel dat veel te leuk is om er zo veel over te lullen. De enige die dat op niveau kan en van mij mag is Gary Lineker. Johan Derksen mag nog niet eens zijn veters vastmaken.

Geloof in toeval

Waitingforasign

Dat is ook toevallig. Hoe vaak hoor je dat niet zeggen. Maar hoe toevallig is toevallig? En bestaat toeval eigenlijk wel? En zo ja, wat is het dan? Drie Amsterdamse psychologen schreven het boek Dat kan geen toeval zijn, maar toeval of niet, dat boek gaat over bijgeloof, over eerst even afkloppen.

Net als geloof is bijgeloof van alle tijden. We hebben het er niet graag over, want we vinden het maar wat raar, maar er zijn boeken vol te pennen over bijgeloof en bijbehorende rituelen. Zo speelden Feyenoorders in hun gloriejaren ’70 in de onderbroek van vrouw of vriendin. Het bracht succes, dus bleven ze het doen.

Cruyff tikte altijd de Ajax-goalie voor de wedstrijd zachtjes in de maag, het zou de zege zeker stellen. Doelman Hans van Breukelen had een enorme lijst aan rituelen, waaronder eerst poepen, dan wat lezen, warming up en tot slot nog een plasje voor de wedstrijd. Zelf tik ik voor de wedstrijd altijd een paar keer tegen de rechterdoelpaal, ik probeer het houtwerk of aluminium zo tot vriend van de dag of voor het leven te maken.

Geloof, bijgeloof, toeval, pech, het lijkt een grote brij, maar iedereen heeft het er over, dus heeft het ook een zeker belang, zo vinden ook de auteurs van Dat kan geen toeval zijn. Maar als een voetbalverslaggever roept dat een spits pech heeft omdat hij voor de tweede keer op de lat schiet, denk ik altijd dan moet je beter mikken. Toeval of talent?

En hoe toevallig is het als je in New York een bekende tegenkomt? Je mag in ieder geval aannemen dat je er meer niet tegenkomt dan wel. En heb je dan juist weer pech? Toeval, bijgeloof, hoe het allemaal heet, kwaad kan het ook niet echt, tenzij het je ganse leven gaat dicteren. Volgens de schrijvers die ervoor doorleerden kan vooral positief bijgeloof geen kwaad, van geluksmuntjes tot duimen voor een ander. En werkt het niet, dan heb je pech, of is het gewoon toeval?