Bijna continu voetbalgekte

MandelaArnon Grunberg zei het gisteren nog in Het Parool: de nuance is ver te zoeken. Je bent voor of tegen. De waan van de dag regeert. Social media werken de hysterie in de hand. Kijk maar naar Zwarte Piet of het collectief rouwen na de vliegramp. Als je niet rouwt ben je een gevoelloze klootzak die zelf uit een vliegtuig moet worden geworpen.

Heel Holland staat permanent in de hens. En bij alle problemen geldt: Zwarte Piet gaat voor. Ofschoon hij bijna is afgeschaft, waart zijn geest overal rond. Een dwalend GroenLinksraadslid in Zuidoost zag zelfs in een door kinderen gemaakte Mandelapop een Zwarte Piet en daar had je het gedonder weer. Hoe erg kun je in de war zijn?

Er heerst bijna continu voetbalgekte. Als je vroeger ergens boos over was, dan schreef je een brief naar de courant of de burgemeester en verder besprak je alle wereldsores thuis of over de heg met de buren. Nu zijn we 24 uur per dag overgeleverd aan ieders opinie, selfie en bijzondere kijk op de wereld en wat daar allemaal gebeurt. Vrolijk stemt het niet.

De ouderwetse media in hun jacht naar markt en voortbestaan lijken de olie op de golven steeds meer voor te koken. Wat je allemaal even tegenkomt bij een ochtendrondje langs de velden. Een stille tocht voor een hond. Een ‘piepende doos’ (nee, niet wat u denkt) met 24 cavia’s bij Dierenopvangcentrum Hengelo. De nieuwe en waarschijnlijk nog veel jongere vriendin van Harry Mens. En van melk ga je eerder dood,  hoewel dat ook geldt voor oversteken zonder te kijken.

Het valt waarachtig niet mee allemaal. En dan is het binnenkort ook nog 5 december. Ik las over een schminkverbod en oranje Pieten. Het zijn de Hoekse en Kabeljauwse twisten revisited. Met alleen maar verliezers. Waarin een klein land heel klein kan zijn. Arnon Grunberg had nog wel een mooie: “De Nederlander wil leven alsof hij de eerste mens op aarde is, waar hij zelf het referentiekader is. Hij heeft een hekel aan autoriteit en trekt kennis in twijfel uit angst onderdrukt te worden.”

Russisch roulette

Russian President Vladimir Putin enters ...Russian President VlaWe zijn Frans Timmermans kwijt. Louis van Gaal zit nu al in zwaar weer. Jeroen Pauw valt tegen. En dan stopt Frank Snoeks ook nog met schaatsverslaggeving. Het zijn wel tikkies die worden uitgedeeld. En dan is er nog de open wond die Zwarte Piet heet en die ons land hopeloos verdeelt.

Ergens in de sociale krochten ging iemand even los op ‘onze’ prioritering. Hoe we durfden. De wereld staat in brand. IS, the war on terror, Oekraïne, ebola. En wij hier in oneindig laagland? Wij hebben het over Zwarte Piet. Of we helemaal gek waren geworden.

Tsja. Ik denk ook wel eens: Zwarte Piet wordt overschat. Maar het er niet over hebben omdat Poetin dreigt? Dat lijkt me toch geen houdbare stelling. Want dan mag je nooit meer wat omdat er altijd wel iets ergers is dan waar jij voor staat of je druk over maakt. Dat schiet dus ook niet op.

Als veel mensen Zwarte Piet oude stijl een probleem vinden, dan is het een probleem. Als we ook IS maar een probleem vinden. Of ebola. Of liefst beide. Maar alles oplossen lukt ons niet. Zwarte Piet misschien wel. En dat helpt dan toch de wereld – in ieder geval de onze – een beetje beter te maken. Zou mooi zijn als het lukt. En anders hebben we – als in Russisch roulette – helaas nog genoeg andere problemen die onze aandacht en opwinding zeker verdienen.

Zonder kroeshaar

RIJSWIJK-SINT EN PIETIk verbaas me over weinig, maar de bijna-burgeroorlog over Zwarte Piet doet mij fronsen. Hoe een toch tamelijk onschuldig oud kinderfeestje de lakmoesproef van wie fout en wie deugt is geworden. Ongenuanceerd zwart-wit (ja, sorry..) en met grote woorden en heftige verwijten.

Gelukkig hebben wij het poldermodel. Elk probleem kan in de polderblender en wordt teruggebracht tot een zouteloos maar werkbaar compromis. Zo is Zwarte Piet nu ook door die wasstraat gehaald, en ziet: Zwarte Piet is niet meer zwart, maar bruin. En Bruine Piet heeft geen oorbellen meer, geen grote rode lippen en ook geen kroeshaar.

Zwarte Piet is zo nog wel, maar is toch niet meer. Een probleem opgelost door al het scherps er af te slijpen. Raar is het wel. Want die Zwarte Piet – de negerslaaf – is nu onherkenbaar, want kroeshaarloos, en tot bruin gepoetst. Wie kan hier nu blij mee zijn?

Ik las dat Zwarte Piet (Bruine Piet, dus) nu ook op het paard mag zitten. Het klinkt als vooruitgang. Maar hoe zit het eigenlijk met de Sint? Die ontspringt tot nu toe alle dansen. Terwijl hij toch ook van gisteren is, een geloof van geldjacht en misbruik vertegenwoordigt, en met een zak watten de eminence grise loopt te spelen. Kan dat zo maar blijven?

Er deugt veel niet aan Sinterklaas. De roe, mee in de zak naar Spanje, de angst, de geverfde man, de wattenbaardman, maar het is een kinderfeest dat velen vreugde doet. Wie het niks vindt: hij of zij blijve er weg. Het standaardantwoord op al dan niet vermeend onrecht is bij ons maar al te vaak de roep om verbieden. Daar zou dat poldermodel eens wat creatiever mee om moeten gaan.