The Ba’

De één zit met z’n schoonfamilie, de ander gaat op de latten, wij waren in Marrakesh, en in Kirkwall op de Orkney Islands spelen ze met Kerst en op Nieuwjaarsdag The Ba’, een eeuwenoud spel – of is het een gevecht? – dat gezien wordt als één van de vele voorlopers van ons voetbal.

The Ba’ gaat zeker terug tot de 17e eeuw, en misschien wel verder. Het is een spel zonder regels, en dus ook zonder voorgeschreven aantal deelnemers. Inmiddels zijn het er zo’n 350, en je hoort of bij de Uppies of bij de Downies, dat is historisch en tegenwoordig vooral ook familiebepaald.

The Ba’ kan in vijf minuten voorbij zijjn, maar ook een hele dag duren. Alles is geoorloofd om The Ba’ of heuvelop (Uppies) te brengen of in de lagergelegen haven (Downies) te krijgen. In al het gedrang en geplet, dat nog het meeste doet denken aan overmatig bezet rugby, vallen de nodige spaanders en botbreuken. Zeker in de smalle stegen ben je je ribben niet zeker.

Maar ls je wint ben je een jaar kampioen en held van Kirkwall, en maak je een lange neus naar de andere helft, wetende dat het volgend jaar weer anders kan zijn. Er wordt ook nog geloofd dat winst een invloed kan hebben op de oogst van of de vangst van the year to be. Misschien wel het begin van sport en bijgeloof.

The Ba’ is niet voor mietjes, je moet een flinke stoot kunnen hebben, en niet gaan janken en piepen. Dat is iets wat je in ieder geval nog steeds in rugby maar toch ook in het Schotse en Britse voetbal ziet. Alleen sissy’s janken over vliegende tackles en een elleboog links en rechts.

The Ba’ heeft iets heel tribaals, het lijkt meer een ritueel dan een sport, en dat zou het natuurlijk ook best kunnen zijn. Inmiddels zijn de wonden gelikt, hebben de Uppies de slag op Nieuwjaarsdag gewonnen, en is er gedronken tot iedereen erbij neerviel. Zoals één van de spelers in de VPRO-documentaire over The Ba’ het fraai verwoordde: “Now it’s three weeks of rehab, and than a great year.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *