Nogal Wiebes

De gemeenteraadsverkiezingen zijn pas over dik een jaar, maar in Amsterdam is de verkiezingscampagne al begonnen. De eerste klap is een daalder wordt, zo moet de VVD-top hebben gedacht. Wethouder Eric van der Burg is al op het schild gehesen als lijsttrekker, en collega-wethouder Eric Wiebes gaf de eerste kanonschoten af. Het dreigt een leuke campagne te worden met Eric & Eric.

Eric Wiebes is het slimste jongetje van de klas, en van de stad. Er waren loftrompetten tekort om zijn naam te heiligen, en zijn inzichten de hemel in te prijzen. Vriend en vijand liepen met hem weg en met zijn doctrine ‘wat krijg je nu eigenlijk voor je euro.’ Zo hadden ze op het stadhuis nog nooit naar de stad gekeken. En Wiebes kon het gewoon niet laten. Ook op vakantie ging hij in Toscane in zijn hoofd het openbaar vervoer hervormen. Van die Wiebes zouden we nog veel horen. Welnu, dat klopte.

Donderdagavond was De Balie het podium voor Wiebes en voor zijn Idee voor Nederland. De geestelijk leider van de VVD ging vol op het orgel en joeg bij zijn sociaal-democratische coalitiegenoten en zijn sociaal-liberale opponenten het bloed in hoog tempo tot ver achter de nagelriem.

Wiebes richtte zijn pijlen op de schat van de sociaal-democratie, de sociale woningbouw. Voor Wiebes kon dat allemaal wel wat minder. Niks ten nadele van die mensen, maar teveel sociale huurwoningen is niet goed voor de stad, het drukt het stadsinkomen teveel, en het maakt veel interessante buitenstaanders kansloos om een behoorlijk huis te vinden. Teveel sociaal is dus niet zo sociaal, zo is de boodschap van Wiebes, iets met wat je nu precies voor je euro krijgt.

Nogal Wiebes dat iedereen hapte, iedereen schoot in Pavlov, en Wiebes zelf zal zeker zeer genoten hebben. Het uitroken werkt dus prima. Natuurlijk was het a-sociaal en het kon gewoon niet en het was weer typisch VVD op een roze wolk, al die reacties die Wiebes waarschijnlijk al van een kilometer afstand aan had zien komen. Het slimste jongetje, immers. Dus wist hij ook allang dat hij beet had.

Vrienden in het kabinet, maar in Amsterdam wacht een harde strijd, en het lijkt erop dat de VVD kiest voor first strike. De inzet? Wie wordt de grootste partij in Amsterdam. Tot nu was dat het semi-automatische privilege van de PvdA. Maar de VVD voelt zich sterk, is in Den Haag in de lead, en dit lijkt het ideale moment en dus de campagne om te kijken wie in 2014 de lead heeft in Amsterdam. Veel plezier!

Sex Pistol

Britten. Het blijven rare jongens. Hoe erudiet en beroemd ze ook zijn. Zo zag ik afgelopen week in de Balie de controversiële arts en schrijver en cultuurpessimist Theodore Dalrymple die ons al tijden wakker poogt te schudden om de verloedering om ons heen te stoppen. Voor de Britten zelf heeft hij weinig hoop te bieden. het zal niet voor niets zijn dat hij de helft van zijn tijd elders leeft.

Het verhaal van Dalrymple kon veel subtieler en gematigder dan zijn boeken als Beschaving, of wat er van over is, en dat vond ik best jammer. Hij leek in de Balie iets te veel de beschaafde Brit uit te willen hangen in plaats van de rol van geziene luis in vele pelzen. Beetje gemiste kans.

De kans die de wereldberoemde Simon Schama zaterdag kreeg, miste hij niet. Integendeel. Schama, auteur van onder het fameuze Overvloed en onbehagen was grote gastpreker op de Nacht van de geschiedenis in het open maar nog niet geopende Rijksmuseum en gaf het publiek in Atrium Oost waar voor het geld.

Schama vertelt mooi en meeslepend, en gaf een helder betoog over de verbondenheid van kunst en geschiedenis – de lijn ook die het nieuwe Rijksmuseum ons etaleert vanaf 13 april 2013 – en het belang van chronologisch leren van de gecshiedenis in plaats van allerlei modules die onze kinderen zonder duiding en context in hun mik krijgen. Goed onderwijs is de redding van veel en voor velen. Daar waren Dalrymple en Schama het wel over eens.

En dan is er nog Jimmy Savile. Beter: dan was er nog. De ooit zo geliefde en bewierookte BBC-presentator is nu jaren na zijn dood het middelpunt van een schandaal dat heel Engeland in de ban houdt. Savile, groot geworden als Tv-presentator van Top of the Pops en Jim will fix it bleek een pedofiel en pedorast van het zuiverste water en ergste soort te zijn, maar werd altijd gedkt (sorry..) door de bazen van de BBC.

Andere tijden, wat u zegt, maar de loshandigheid van sex pistol Savile had ook toen tot ontmaskering en vervolging moeten leiden, maar iedereen keek de andere kant op toen Savile zich voortdurend en langdurig vergreep aan minderjarigen. In Engeland is het een schandaal-der-schandalen hoe Savile zijn gang kon gaan, gelouterd en geridderd werd, en hoe hij in zijn charity ook nog eens zijn gang kon gaan. Rare jongens, die Britten, zo bleek deze week maar weer eens. Benieuwd hoe het schandaal rond Savile nu wel in alle daglicht komt.

Ome Joop

Way back, In de Dik-voor-mekaar-show van André van Duin, had Ome Joop – kekke bretels, grote bek, Oost-indisch doof – altijd het hoogste en hardste woord. ‘Wat is er, joh,‘ is na heel veel jaren nog steeds een gevleugelde uitspraak, net als ‘Nee, nou wordt ‘ie mooi.’

Ome Joop was door André van Duin vast niet naar Joop van den Ende gemodelleerd, maar het leek wel alsof Van den Ende dinsdagavond in de Balie Ome Joop speelde. In het door De Balie en Het Parool georganiseerde Stadsgesprek haalde Van den Ende hard uit naar de kunstsector, ‘die gunt elkaar niks,’ volgens Ome Joop II. En: ‘Een minister voor cultuur komt er niet. Daarvoor heeft de kunstwereld niet genoeg gedaan.’

Zo. Pats. Boem. Ik was er niet bij, een ouderavond gaat echt voor, maar de harde woorden op de Paroolavond in De Balie haalden natuurlijk de voorpagina van Het Parool. Zo op een afstand lees ik de woorden van Van den Ende als kritiek, maar ook als driftige aansporing. Zijn pleidooi voor een kunstambassadeur, iemand met kennis van politiek en hart voor de kunst, is ook al jaren mijn pleidooi, en het zou zomaar kunnen schelen en helpen.

En nu niet piepen dat Joop makkelijk praten heeft. En nu ook niet piepen dat Joop van het makkelijke amusement is. Van den Ende heeft het dik-voor-elkaar, maar wel op eigen kracht, en hij heeft – naast misschien een blinde vlek hier en daar – heel veel oog voor anders en anderen en omgeving, in het besef dat je beter van elkaar kunt profiteren dan elkaar de hut uit te knokken.

De kunstsector wil graag serieus worden genomen. Begin bij jezelf, lijkt Van den Ende te zeggen, en hij zou zo maar eens gelijk kunnen hebben. Talrijk zijn de stemmen uit eigen gelederen die beweren dat Zijlstra natuurlijk niet deugt, maar dat hij ook niet helemaal ongelijk had, en dat de kunstsector veel ellende zelf over zich heeft afgeroepen. Dat is een bijzonder lastige spagaat waar de sector de komende tijd toch uit zal moeten kruipen.

Als motto stel ik daarvoor ‘Nee, nou wordt ‘ie mooi’ voor, een heerlijk positief te interpreteren zinnetje van de oude, boze Ome Joop. ‘Nou wordt ‘ie mooi.’ Wat een heerlijke belofte. Weg van het geklaag en het gesputter en de gekwetstheid en de zo breed en eindeloos uitgemeten morele superioriteit. Dat gun ik de kunstsector graag.