Monopoly voor gevorderden

MonopolyPolitiek opportunisme. Incompetentie. Zelfverrijking. Fraude. Welkom in de bananenrepubliek Nederland. Het rapport Ver van Huis (Van God los ware een nog betere titel geweest) velt een vernietigend oordeel over iedereen in de wondere wereld van woningcorporaties de afgelopen 20 jaar.

Wat ooit begon als idealistische huisvesting voor hen die het niet breed handen, is onder ieders ogen verworden tot een grote graairuif waar de mannen van Staal zich uit verrijkten en hun megalomane projecten uit financierden. De Opel Kadett was een Maserati geworden, een behoorlijk inkomen werd een tonnenbaan zonder declaratieplafonds.

Iedereen stond erbij, keek ernaar, en stak geen klauw uit. Iedereen leek het normaal te vinden dat corporaties vastgoedontwikkelaar werden, voor talloze miljoenen het schip in konden gaan bij de aankoop van de ss Rotterdam, en dat hun ambities voor straat en wijk plots landelijk moesten gaan: Monopoly voor gevorderden. De corporaties waren gewoon te klein voor de testosteronego’s van de Stalen (what’s in a name..) en de Möllenkampjes.

Iedereen faalde. Iedereen is schuldig. Iedereen heeft boter op het hoofd. En dus gebeurt er niets. Niets in de zin van schuldig, terugbetalen of verbannen naar altijd winderige steppevlaktes. De parlementaire enquêtecommissie komt met een huis vol aanbevelingen, en iedereen zal die vriendelijk knikkend in ontvangst nemen, blij dat bijltjesdag aan hen voorbij is gegaan.

Tobinkomens

Maar liefst vier kabinetten mochten zijn naam dragen, maar het enige dat Jan Peter Balkenende heeft achtergelaten is de naar hem genoemde verdiennorm in de publieke sector, de Balkenendenorm dus. Maar die norm wil maar geen regel worden. Vandaag kwam een lijst met 2.651 meerverdieners naar buiten. NRC voegde naam bij bedrag.

Onbetwist winnaar is Erik Staal, een buitenboordboef van de hoogste categorie, die als topbestuurder van corporatie Vestia € 1.241.833,- opstreek. Dat kon nog net bovenop de zes ton aan onkosten die hij in acht jaar erdoor heeft gejast en waar geen behoorlijke onderbouwing voor te vinden is. Je moet maar durven.

Maar ja, wie is Erik Staal? Iedereen kijkt toch gelijk naar BN’ers in het lijstje, en dan verdient Matthijs van Nieuwkerk heel behoorlijk doorrrrr, zo rond de half miljoen, en dat is toch ver verwijderd van de ruim twee ton die redelijk en oirbaar zou zijn. Maar zo gaat het: talent is schaars en duur, is bij voetbal ook zo, maar daar komt het geld – meestal niet of niet direct – uit publieke middelen.

Daar wringt hier natuurlijk de schoen, en los van de ongelukkige naam Balkenendenorm laten veel bestuurders vooral in zorg en wonen zien dat het ze niet kan schelen en dat scheefgroei en graaicultuur schering en inslag zijn geworden bij corporaties en zorginstellingen waar je dat nu toch niet meer zou verwachten.

Zelfregulering. Het blijft een mooi begrip. Maar het klinkt heel hol. Helaas blijken velen toch niet in staat om te matigen, en blijkt het publieke geld toch iets te makkelijk tot privaat bezit gemaakt te worden. Bestuurders en raden van toezicht stonden erbij, keken ernaar, en vonden het goed, en als er weer eens iemand verdween met gouden handdruk dan waren het altijd wel weer oude afspraken – helaas, helaas – die alles dekten.

Tobinkomens. En nu niet gaan zeuren of een maaiveld en je kop eraf en zo. Het staat een ieder vrij elders emplooi te zoeken, gratis of voor de Balkenendenorm x 2. Maar als je de publieke zaak wilt dienen, dan ken je de prijs. En dat is dus niet de hoofdprijs. Jammer dan. Bij de vrienden van de VARA! valt ook nog wel wat te repareren. Juist bij de VARA, zou ik zeggen. En juist ook bij de woningcorporaties. Nivelleren is een feest, toch?