Vader Abraham

‘Laws are like sausages. It’s better not to see them being made.’ Die uitspraak van Otto von Bismarck – maar dan in het Duits gedaan – schoot me vandaag te binnen toen ik in de prachtige grote zaal van Tuschinski naar Lincoln van Steven Spielberg zat te kijken. Het opus van Spielberg concentreert zich op de laatste maanden van Lincoln alive en de afschaffing van de slavernij voordat er vrede kan komen in The Civil War, omdat die vrede nu juist de afschaffing in de weg zou staan.

Het gaat in Lincoln om de 13th amendemnt, en Lincoln wil de grondswetswijziging erdoor krijgen voordat er vrede kan worden getekend met de rebel states in het Zuiden. En dan komen dus de sausages and the laws in beeld, Lincoln moet zijn meerderheid bij elkaar kopen met geld en baantjes. Politics. Dat het lukt, is geschiedenis, maar dat ook de grote Abe Lincoln maar een ‘ordinaire’ politicus was, is een gewaagd camerastandpunt van Spielberg.

Lincoln is bigger than life in de V.S., de belangrijkste Amerikaan ooit, met hoogstens nog concurrentie van founding father George Washington. Hoe aards en soms ook weing spannend het misschien mag zijn, de keuze van Spielberg voor het wheelen and dealen is verrassend, en maakt Lincoln menselijk in plaats van een heilige, zonder daarmee afbreuk te doen aan zijn grote gaven en immense politieke kracht.

Spielberg toont respect, en Daniel Day-Lewis als oude, afgematte, sloffende en vooroverhangende Lincoln is fantastisch, bij vlagen klinkt hij ingehouden en bijna wat benepen en geknepen als Brando als de oudere Godfather. Die associatie zal Spielberg niet hebben gezocht. Maar hij maakt van Lincoln wel een mens van vlees en bloed, echtgenoot, vader, leider, ziener, opportunist, en president met enormous powers.

Maar is Lincoln een goede film? Nou ja, in ambachtelijke zin wel, maar dat mag ook wel voor dat geld en met die regisseur en die cast. Maar sleept de film je mee? Zit je op het puntje van je stoel? Is er echt drama, of wordt er drama gespeeld? De vragen stellen is hen eigenlijk al beantwoorden. Waar de uitkomst van het verhaal genoegzaam bekend is, boeit de aanloop helaas onvoldoende.

Lincoln is weer mens geworden, man van vlees en bloed, maar wilden we dat wel? Moest hij niet gewoon icoon blijven, Vader Abraham, en moesten we eigenlijk wel willen zien hoe de worsten en de wetten tot stand komen? Het pleit voor Spielberg, maar de durf maakt de film niet boeiend, het is te plichtmatig en te plechtstatig, echt een Hollywoordfilm die ze 30 of 40 jaar geleden ook al maakten, en waar je toen al van dacht: kunnen ze daar niet een boeiender rolprent van maken?