Oscartje wil niet groeien

BlechtrommelErgens vorig jaar heb ik de film weer een keer teruggekeken, het zal denk ik de derde maal zijn geweest dat ik Die Blechtrommel van regisseur Volker Schlöndorff zag. Vandaag overleed de geestelijk vader van  de film. Günter Grass schreef het wonderlijke verhaal over het jongetje Oscar dat ‘volwassen’ ter wereld komt en op heel jonge leeftijd besluit niet meer te groeien.

Het is de reactie van Oscartje op de wereld om hem heen, de familie, het geruzie, het burgerlijke gedoe, maar ook het opkomende Nazisme dat als een grote schaduw over de stad Danzig hangt. Oscar heeft zijn blikken trommel om te laten horen wat hij ergens van vindt en een gilstem die als een sirene glazen en ruiten doet springen.

Günter Grass was samen met onder anderen Heinrich Böll één van de grote meneren van het naoorlogse Duitsland. Dat de linkse Grass op latere leeftijd naar buiten bracht dat hij in de Waffen SS van de Nazi’s had gediend, haalde heel wat wonden open in een Duitsland dat bijna klaar was met de grote verwerking. Grass is dood. Benieuwd of er op zijn begrafenis een erehaag van trommelaars zal staan.

My Cherie Amour

silverlinings5

Pat heeft er acht maanden therapeutische detentie opzitten. Op een goede – lees kwade – dag trof hij zijn geliefde Nikki onder de douche met een ongenode gast en de sex werd opgeluisterd door ‘hun’ My Cherie Amour van Stevie Wonder, en ook na acht maanden gaat Pat nog los als hij het nummer hoort. Pikant detail: My Cherie Amour heette eerst Oh My Marcia, maar de liefde tussen Stevie en Marcia ging uit, en het lied kreeg een nieuwe titel.

Een song als leidmotief. Want met Pat en Nikki komt het uiteindelijk niet goed, met Pat en de jonge weduwe Tiffany wel, en de pas 22-jarige Jennifer Lawrence verdiende er een Oscar mee. Net als veel gele kaarten in het voetbal misschien wat snel gegeven, maar Lawrence maakt zeker indruk in een film die sterke momenten en scènes afwisselt met afgekloven clichès. Mensen mogen wel problemen hebben, maar het moet niet te gek worden, lijkt het regiemotto.

Jammer. Een gemiste kans op een echt goede film. Het is dan ook geen toeval dat Stevie Wonder verderop in de film Don’t you Worry Bout A Thing zingt, want dan is alles weer goed, zijn vader (Robert de Niro als neurotische footballfan) en zoon weer verenigd, houden broers toch veel van elkaar, ziet mama dat het goed is, en is de oude liefde geruimd en de nieuwe gevonden, en zo kunnen twee tijdelijk gekreukte en gekraste zieltjes elkaar in de Streets of Philadelphia in de armen sluiten. Hurray. 

Het is het aloude Amerikaanse recept dat je alles kunt overwinnen, als je maar wilt, als je maar karakter toont, en doorzettingsvermogen, en dan is aan elke wolk een silver lining. Het komt uit dezelfde school die vindt dat armoede je eigen schuld is, had je maar beter op moeten letten en aan moeten pakken. Geluk en rijkdom zijn niet voor losers, en in the end komt alles goed, hoeveel krasjes er ook op je ziel zaten. En zo bezien lijkt Silver Linings Playbook verdacht veel op een doorsneedisney.

Spaghetti Tarantino

Bij het begin van Django Unchained denk je dat je een halve eeuw terug in de tijd wordt geschoten, naar een western met schreeuwerige titles en je verwacht ook elk moment Frankie Avalon of Tony Bennett met het titellied van de zoveelste cowboyfilm. Of is het eerder een spaghettiwestern à la Tarantino met Ennio Morricone als hofcomponist?

Bij Quentin Tarantino is weinig wat het lijkt en veel wat het niet is, en het lijkt erop alsof de regisseur er het grootste genoegen in schept zijn encyclopedische kennis van de film in zijn eigen films te proppen tot het punt waarop hij zichzelf citeert en ooit zal gaan herhalen.

In de stijlvaste herhaling herkent men de meester, en de herhaling bij Tarantino is geweld en humor, of humor en geweld, en herhaling is nu ook dat Christoph Waltz voor de tweede maal op rij een Oscar in ontvangst mag nemen in een eigenlijk iedentieke rol van bounty hunter, eerst als SS’er in Inglorious Bastards en nu als de premiejager in Django Unchained.

Er is heel veel te lachen bij Django Unchained. De scène met kibbelende Ku Klux Klanleden die klagen over hun kappen die niet goed zitten is echt fantastisch. Maar veel lachen is ook wel om de spanning bij jezelf te breken; het geweld in Django Unchained dreigt voortdurend, en dat geeft de film 2 uur en 45 minuten permanente spanning en dreiging met geweld.

De film speelt in 1858, in de Zuidelijke Staten waar plantage-eigenaren als Calvin Candie op zijn Candyland (een heerlijke rol van Leonardo di Caprio) met slaven alles mogen doen wat ze willen. Het kan geen toeval zijn dat Waltz ook in deze film een Duitser speelt, Dr. King Schultz, een neptandarts met blanco volmacht, een SS’er voordat er SS’ers waren, maar misschien slaat mijn fantasie nu nog verder door dan die van Tarantino.

Want misschien is Amerika 1858 dan ook wel gewoon Amerika 20nu, waar iedereen gewapend is, waar random wordt gemoord, en het geweld een permanente angstdeken over het land legt. Tarantino zal het niet hebben bedoeld, hoewel je dat maar nooit zeker weet. In zijn Amerika van 1858 gutst het bloed van het scherm alsof moorden een computergame is. Django Unchained is Spaghetti Tarantino, een waanzinnige film, en volstrekt terecht dat dit in meerdere betekenissen originele scenario een Oscar kreeg.

Reg Presley left the building

Hij had niet de looks van zijn achternaamgenoot Elvis, maar veel vrouwen in 1965 zouden of zullen zeker genoegen hebben genomen met Reg Presley, zanger van The Troggs, de Britse band die grote hits scoorde met Wild Thing, I Can’t Control Myself, Any Way That You Want Me, en Love is All Around. Gisteren overleed die andere Presley (op de foto rechts), op 71-jarige leeftijd.

De hitperiode van The Troggs lag in de tweede helft van de jaren ’60, net na de dinosauriërs, maar Presley hield zijn band uit Andover fier overeind al die jaren, en speelde menige kroeg, sporthal, voetbalkantine en trouwerij volkomen plat met een rfepertoire dat elke rechtgeaarde Brit hoe starnakel ook probleemloos mee kon blerren.

Aardig is dat The Troggs en hun wereldhit Wild Thing je brengt bij de Amerikaanse componist ervan. Chip Taylor is de naam, de artiestennaam voor James Wesley Voight, broer van acteur Jon Voight, beroemd vanwege de films Midnight Cowboy en Coming Home waarvoor hij een Oscar won.

James – Chip, dus- is het iets jongere broertje van Jon, en Wild Thing en Angel of the Morning – ik ken het van Merrilee Rush – zijn zijn grote nummers en hit, maar hij schreef heel veel meer vooral bij Amerikanen bekende nummers voor onder meer The Hollies, Linda Ronstadt, Willie Nelson, Janis Joplin, Waylon Jennings en Emmylou Harris.

Taylor zelf reikte niet hoger dan de 28e plaats in 1975 in de U.S. Country Charts met Early Sunday Morning. En nog een aardig zijstap: Taylor/Voight ging naar de Archbishop Stepinac High School in White Plains, New York. En White Plains was weer een Britse (!) band, een nazaat van The Flower Pot Men, en die scoorde in 1971 ook in Nederland een megahit met When You Are A King.

Reg Presley left the building, net als Elvis lang voor hem. Old soldiers don’t die, they simple fade away. Vorige week kwam het door Presley wel geschreven Love is All Around weer voorbij bij de zoveelste keer Four Weddings and a Funeral op tv. Maar daar kon Presley geen genoeg van krijgen. Want door de hitversie van Wet Wet Wet van zijn nummer, rinkelde de kassa voor de oude Trogg ongekend.

Vluchtgedrag

Wat een mooi toeval. Vandaag was de Nederlandse première van twee grote Amerikaanse films met volgens iedereen kanshebbers voor de Oscar voor beste mannelijke hoofdrol: Denzel Washington in Flight en Daniel Day-Lewis in en als Lincoln.

En wat een mooi toeval: Abraham Lincoln, de afschaffer van de slavernij, heeft concurrentie van een Afro-American met de achternaam van de hoofdstad waar Lincoln regeerde en vermoord werd. We zullen zien wie wint.

Washington zet een prachtige pilotenrol neer. Een fantastische vlieger die op coke en wodka en alles wat ook een schroefdop heeft neerstort met een rottig onderhouden vliegtuig. Als in een wonder overleeft vrijwel iedereen de crash. Maar na het wonder en de bewondering komt de twijfel en zijn er de bloedtesten die volstrekt helder maken hoe Washington leeft en stoned en drunk aan de knuppel zit.

Flight van Robert Zemeckis is eigenlijk twee films in één; een spannende actiefilm met crash, en de Werdegang van piloot Whip Whitaker die de drank niet kon en niet kan laten staan en de loutering uiteindelijk toch vindt door de waarheid te spreken en in de gevangenis de rust en de droogelgging te vinden die het echte leven buiten hem niet kon bieden.

Voor vliegangsters: zo erg als met Whitaker zal het niet snel worden. Het rampendeel van de film duwt je als kijker stijf in je stoel. Het vliegtuig dat upside down gaat om neerstorten te voorkomen, je wordt bijna gek als je ernaar kijkt. En je realiseert je hoe goed het is dat er gecontroleerd wordt op drank en drugs bij hen die ons veilig van A naar B moeten brengen. ‘This is your captain drinking…’.

Jammer dat na de spannende eerste helft de tweede helft zo voorspelbaar en zalvend keurig moet zijn. Dat ligt niet aan Denzel Washington – hij drinkt in zijn vluchtgedrag meer dan stevig door – maar wel aan het scenario en de producenten die in alle ellende toch een happy end willen breien waardoor de geloofwaardigheid van het hele verhaal een beetje crasht. Brace for impact..

Bibberhaai

Ik denk dat ik Jaws drie keer heb gezien en had daar graag een vierde keer aan toegevoegd, jammer dat RTL7 gisteren pas tegen middernacht startte met de classic die van Steven Spielberg in één take een grote meneer maakte in filmland. Grappig dat RTL voorafgaand aan Jaws Das Boot uitzond, een film over een heel ander onderwatergevaar.

Een haai als hoofdpersoon die maar steeds niet in beeld komt. Het duurt tot diep in de film voordat we eindelijk de enorme haai te zien krijgen. Spielberg bouwt de spanning fantastisch op, geholpen door de aanzwellende cello’s en de rommelende pauken van de Oscar winnende componist John Williams. Het was wel een beetje toeval. De mechanische haai was zo vaak kapot dat Spielberg het wel anders moest oplossen.

Spielberg was nog maar een rookie, een getalenteerd jochie van 29 jaar dat voor een paar miljoen dollar de film mocht maken waar niemand echt grote verwachtingen van had. Maar Jaws werd de blockbuster van 1975 en haalde aan de kassa’s het toen ongekende bedrag van meer dan $ 100 miljoen op.

De haai zette flink zijn tanden in onze diepste angsten. De grootte en de dodelijke slagkracht van de predator zijn indrukwekkend en – voor wie vatbaar is – angstaanjagend. Geleerden zijn het nog steeds niet eens of de haai het nu wel of niet ook op de mens heeft gemunt, of dat wij slechts bijvangst zijn voor de kortzichtige haai die ons zwemmend en spartelend vaak verwart met een zeeleeuw of andere prooien. Het is en blijft een bibberhaai, een woord dat altijd in mijn hoofd zat en blijkt te komen uit een oude Pipo-serie: aai, aai, de bibberhaai. Tsja.

Jaws is een klassieker, Spielberg is buitencategorie. Van de drie hoofdrolspelers leeft alleen Richard Dreyfuss nog. Robert Shaw, de wraakzuchtige kapitein die in de Tweede Wereldoorlog tussen de haaien had gedobberd, overleed een jaar na de release van Jaws, Roy Scheider – Police Chief Brody – in 2008. De nep-nep-haai doet nu een ongevaarlijke act in de Universal Studio’s.

Volgende week gaat Spielbergs Lincoln in Nederland in première, een grote film met een giga-budget en een sterrencast, met Daniel Day-Lewis als Abraham Lincoln die The Civil War en de slavernij moet beëindigen, beide doet, en daarvoor met zijn leven moet betalen. Op 15 april 1865 wordt de president in Ford’s Theatre in Washington doodgeschoten door de acteur John Wilkes Booth. Als Mozes die het beloofde land niet inmocht, zo zou Lincoln het begin van de emancipatie van de slaven en van de wederopbouw niet zien. Voor hem was het een ontijdig THE END.