Iedereen de straat op

kuzu-568x378Het was niet helemaal de week van de PvdA, zal ik maar zeggen. Eerst het idiote rapport dat PvdA-bestuurders wil verplichten om 25% van hun tijd door te brengen onder het volk, voorheen de achterban. Iedereen de straat op. Een desperate poging het treurige electorale tij te keren.

Maar het credo ‘iedereen de straat op’ kreeg niet geheel onverwacht een geheel andere dimensie. De PvdA-kamerleden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk stapten donderdag uit de partij en zijn nu voorgedragen voor royement. Twee zetels minder in de Tweede Kamer, en een ruzie waarvan de ruiten nu nog staan te trillen in hun sponningen.

Het is de zoveelste zet in het schaakspel tussen PvdA, haar achterbannen, en hoe de partijlijn in delicate balans verkeert met wat bijvoorbeeld Kamerleden van Turkse origine mogen doen of laten in ruil voor hun electorale aantrekkingskracht. De PvdA had zich laten waarschuwen voor ‘deze heren’, zoals vice-fractievoorzitter Martijn van Dam hen noemde.

Spekman en Samsom wilden niet luisteren, en plaatsten hen op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Pijnlijk voor hen dat ‘de heren’ er na twee jaar de brui aan geven, ofschoon Samsom meent dat hij ze heeft weggestuurd. Het wordt in zijn eigen partij ontkent. Het Parool sprak vandaag over ‘ontbindend leiderschap.’ Dat is een keiharde.

Maar het is een conclusie die past bij een partijleider van een ontbindende partij die de eigen politici nu onder dwang onder gewone mensen wil laten verkeren. Veel erger kan het niet worden. Hoewel. Vanaf 1 januari schijnt er het nodige te gaan veranderen in de zorg.

Dankzij de moeder van staatssecretaris Van Rijn weten we dat de urine nu soms al tot de enkels staat. De boosmakende hallelujah-campagne die zijn departement voert, doet het ergste verzen voor de mindset van de PvdA-bestuurders. Gelukkig zijn er binnenkort verkiezingen. Mooi moment om gewone mensen te laten spreken.

Guido Gazelle

GuidoGazelleEen heertje. Een mannetje ook. Rechtlijnig, tikje stuurs en nors, vleugje ijdel, niet overdreven open en aardig. Dat is mijn beeld van Guido van Woerkom, nu nog hoofd van de Wielrijders Bond en straks waarschijnlijk niet de nieuwe Nationale Ombudsman.

Onze paden kruisten zo’n twintig jaar terug. We zaten beiden in de Nederlandse tak van de BBDO-Groep, een internationale reclameketen. Als lid van het Groepsbestuur moest hij een oogje (of twee) houden op ons wat kleine en groepsvreemde bureau. Dat ging niet al te gezellig. En hij moest carrière maken, en wij wilden juist uit de groep terug naar zelfstandig.

Na een ongetwijfeld zorgvuldig achterkamerproces moest Van Woerkom de nieuwe Nationale Ombudsman worden. Tot er een uitspraak werd opgediept over Marokkaanse taxichauffeurs die hem nu enkele jaren later de das om lijkt te doen. Vergeten naar te vragen in de sollicitatiegesprekken?

Het is pijnlijk. Voor Van Woerkom. Het was ook een pijnlijke uitspraak. Maar het is toch ook pijnlijk voor het mooie instituut van Nationale ombudsman dat juist de politiek moet bewaakhonden en geen speelbal moet zijn van politiek heen-en-weer-gelaveer.

Van Woerkom gaat het niet worden. Misschien moet hij dan maar als eerste een klacht indienen bij zijn ‘opvolger’ straks. Onze Guido Gazelle zal zich geslactofferd voelen door de volksvertegenwoordiging. Benieuwd wie volgt. En of dan wel de goede vragen worden gesteld. Pijnlijke Haagse dagen. Gelukkig kan de Tweede Kamer nu de corporatiecowboys gaan enquêteren. Op zoek naar miljarden.

1,8 miljoen mega culpa’s

Plasterk.megaRonald Plasterk leeft nog. Maar politiek is hij dood. Hij overleefde weliswaar in de vroege woensdaguren een motie van wantrouwen, maar de beschadiging is dermate ernstig dat experts het houden op een wonderkind total loss.

Plasterk toonde soepele knieën – ik telde zeker 1,8 miljoen mega culpa’s – maar de geest wilde niet echt. Hij vond dat hij niets verkeerd had gedaan, behalve wat speculeren, en dat zou hij echt nooit meer doen. Dus wat moest die oppositie nu eigenlijk?

Diederik Samson ging nog verder. Hij schold Alexander Pechtold de huid vol omdat gedoogpartner D66 het had gewaagd de doodskus voor Plasterk zelf de Kamer binnen te dragen. Samson presenteerde het als de actuele versie van landverraad. Hoe gek wil je het hebben? Een gedoogpartner die een minister niet meer mag controleren en beoordelen? Laten we het maar houden op verkiezingskoorts.

De media hebben hun Haagse rel weer gehad. De gedroomde lynching ging helaas niet door. Dus even wachten op de volgende glijer. Weekers, Pechtold, wie volgt? In de tussentijd gaat iedereen stiekem door met afluisteren, scannen, tracken en in de gaten houden. Maar daarvoor staan geen hordes journalisten op het Binnenhof.

Afluistertoets

das-leben-der-anderen-848172lEr is veel ellende op de wereld. Zo ook te Den Haag. Hebben we net afscheid moeten nemen van Franske Weekers, ligt Ronald Plasterk weer onder vijandelijk vuur. De minister van Binnenlandse Zaken lijkt niet goed te weten wie nu eigenlijk wie afluistert. Dat is niet handig als je erover gaat. Dat wordt een weekendje doorbuffelen om ruim 80 Kamervragen keurig te beantwoorden en je mentaal voor te bereiden op een grilling in de Kamer komende dinsdag.

Afluisteren. Het is een oude tak van sport, die met alle moderne technieken een steeds grotere vlucht neemt. Edward Snowdon heeft al laten zien dat niemand veilig is voor de oren en ogen van veiligheidsdiensten. In naam van de staatsveiligheid mag bijna alles, en wat niet mag, doen we toch. Zo is het altijd gegaan. Zo gaat het nog steeds.

Je identiteit is niet meer veilig. Je bent langer op een vliegveld dan in de lucht. Overal wordt je gezien en getracked. Het slappe excuus voor al het gegraai en gekoekeloer is dat ‘wie niets te verbergen heeft ook niets te vrezen heeft.’ Was het maar weer. Het is eerder omgekeerd: iedereen wordt gezien als potentiële dader, en dus moet iedereen gecheckt en in de gaten worden gehouden.

En Plasterk? Ben benieuwd. Wist hij niet wat hij zei? Was hij weer eens ijdel en eigenwijs? Wilde hij niet (af)luisteren? De oppositie ruikt bloed. Uiteraard. Maar ook in de coalitie rommelt het. Het zal een dolle dinsdag voor Plasterk worden. Hij zal overtuigend helder moeten krijgen dat hij in control is. Misschien weer een hoed op, en een aangeplakte baard. Misschien trapt de Kamer in de vermomming. Maar je raakt in veiligheidsland snel het spoor bijster. En dat is nu net het verwijt dat Plasterk krijgt. Dinsdag is zijn grote afluistertoets.

Nogal Wiebes

wiebes-financienWonderkind. Probleemoplosser. Bemoeial. Briljant. Eric Wiebes is niet doorsnee. De VVD-wethouder werd een tijdje geleden alle hemelen ingeschreven omdat hij uit al zijn mouwen briljante oplossingen bedacht voor vastgelopen bestuurlijke spaghetti. Hij had het maar steeds over ‘het maximale effect per euro’, en iedereen knikte in ademloze bewondering.

En dan weet je: aan alle moois komt een eind. Wiebes was te groot geworden voor Amsterdam, en dag mag je dus naar Den Haag, naar het landsbestuur. Het overkwam Lodewijk Asscher ook, de ook niet van hersenen gespeende jeune premier die overigens in Wiebes intellectueel zijn meerdere erkende.

Eric Wiebes wordt de opvolger van eh-eh-eh-Frans-Weekers, de staatssecretaris van financiën die alle lachers op zijn hand kreeg, maar politiek-bestuurlijk weinig deuken in even-zo-weinige pakjes boter trapte. Als ik Weekers zag stuntelen en zweten in de Tweede Kamer, overviel mij altijd het gevoel dat het eigenlijk Erik van Muiswinkel was, de navolger die als in een reality soap het origineel overneemt.

Wiebes maakt promotie vlak voordat het Amsterdamse College demissionair wordt. Vraag is hoe briljant en tegendraads je kunt zijn om de Belastingdienst in het spoor te krijgen, en hoe leuk dat is. Dat laatste lijkt niet echt een probleem voor Wiebes. De organisatieadviseur en tegendenker kan het zelfs op vakantie in Minneapolis niet laten om het fietscirculatieplan te bestuderen. Een briljante bemoeial. Benieuwd hoe lang Den Haag hem leuk vindt.

In het pak genaaid

rutte.glazenhuis

Het is koud. Dat komt door de opwarming van de aarde. Het is een logica die niet iedereen pakt. Wat iedereen wel begrijpt, is dat het economisch guur is, en dat het toch echt eerder beter weer wordt dan dat we economisch de zon weer zullen zien schijnen over onze delta.

Maar er is een lichtpuntje. Mark Rutte. De premier zelf. Volgens Vanity Fair verdient Rutte een bronzen plak in de categorie best geklede politiek leider. Dat is mooi. Het steekt ons sloebers en paupers een hart onder de riem. Als je maar wilt. En als je maar keuzes durft te maken. Hoe ver je dan komt.

Die lach. Die bril. Dat haar. En dan niet te vergeten dat eeuwige blauwe pak. Volgens mij heeft hij er slechts één. Kan hij zich ook nooit vergissen. In ieder geval niet qua kleding. Over al het andere begint het volk nu toch wel erg hard te knorren.

De mantra’s van eigen verantwoordelijkheid en botte bezuinigingen samen hebben een dodelijk effect op ondernemerszin en consumentenvertrouwen. Virtueel heeft het kabinet nog steun van 42 van de 150 Kamerzetels. Dat mag met recht een dipje in het vertrouwen in dit kabinet worden genoemd, hoe goed haar en pak ook zitten.

Volgens mij worden we in het pak genaaid, en niet zo zuinig ook. Bij de Britten is het niet anders. David Cameron – hij staat tweede bij Vanty Fair, betere dassen dan Marc – ligt ook zwaar onder vuur en coalitiedruk. Goed gekleed, slecht geregeerd, zou dat de moraal van het verhaal zijn?

Ik ben één van hen

Het is niet pluis in de wereld. De aarde trilt op zijn grondvesten. Eerst Noord-Oost Groningen, toen de paus, en nu weer Noord-Korea. Niets lijkt meer heilig. Nu staat ook Emiel Ratelband voor de rechter. Niet omdat hij als ster ven een schans springt, maar vanwege brandstichting. Is er dan niets meer heilig?

Noord-Korea is niet echt een fijn land, hoewel je er nu wel op vakantie kunt. De noordelijke pedant van de Gangnam Style is in internationaal jargon een ‘schurkenstaat’, en gisteren deed het wingewest van Kim Jong-Un weer een ondergrondse kernproef.

De spierenrollerij van Pyongyang is flink wat steviger en gevaarlijker dan de gastrillingen in Groningen, en sterk genoeg om de grachtengordel van Amsterdam van de kaart te vegen, zoals Het Parool heel raar kopte vandaag. Het leek wel of onze stadscourant de indruk wilde wekken dat Noord-Korea het op ons zou hebben voorzien. Heel raar.

Ook raar is Ed Groot, een tot vandaag voor mij onbekend lid van de Tweede Kamer voor de PvdA. Dat is nu in één klap veranderd. Kamerleden worden namelijk ook gekort op hun salaris. Nu kunnen ze wel wat hebben. De schadeloosstelling – mooi woord – van een Kamerlid is € 7.311,56 per maand, en daar zou zo’n € 170 vanaf gaan. Elke bejaarde fan van Henk Krol zou er voor tekenen. Maar Kamerleden zijn er niet gerust op.

Ed Groot zag gelukkig ook een – bizar – voordeel. ‘Het is nu wel makkelijker voor mij om brieven te beantwoorden van mensen die er door de kabinetsplannen op achteruit zijn gegaan. Ik kan nu zeggen dat ik één van hen ben.’ Ik heb het rustig nog een keer gelezen. En nog een keer. Man in de war, dacht ik. Rijp voor de propagandamachine van Pyongyang.

Op het Kamerprofiel van Ed Groot las ik dat hij ‘..graag aan de knoppen zit..’ en dat hij zich erop verheugt om ‘..het land in te gaan om uit te leggen waar de PvdA voor staat.’ Dat zou nog wel eens een hele toer kunnen worden.

Redelijk staalhard

Gisteren herdacht Manchester de vliegramp van München van 1958 waarbij een deel van het talentvolle Unitedteam van Matt Busby om het leven kwam. Dat was twee dagen voor mijn geboorte. Gisteren was ook de dag dat wij van een sociaal-democratische minister leerden dat een salaris van 5,5 ton voor een opbouwbankier ‘redelijk’ is. Het kan verkeren. Maar morgen ben ik lekker toch jarig.

Gisteren speelde de Tweede Kamer weer konijn-in-de-koplamp. De nationalisatie van SNS Reaal werd teruggebracht tot een fixatie op het terughalen van bonussen en het jammeren over de ruim half miljoen die de ingevlogen sterke hand Gerard van Olphen nu verdient. Incidentenpolitiek, inderdaad. Heeft er dan niemand oog voor the big picture?

Als een dominee zalfde financiënminister Dijsselbloem gisteren dat we niet op heksenjacht moesten. Helemaal eens. Maar als er maar niet s gedaan wordt aan het bankensysteem en alle systeemfouten en graaigronden, dan is het natuurlijk wachten op bijltjesdag. Want hoe banken ook hun best doen om de bankencrisis in onze schulde te schuiven, zij zijn toch echt begonnen.

Wie dat te vuur en te zwaar bestrijdt, is de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, oud D66-commissaris-der-koningin Boele Staal. Hij vindt het woord ‘sorry’ maar onzin, en die consumenten en bedrijven wilden dat goedkope geld van de banken maar oh zo graag hebben. Het klinkt een beetje als de dealer die gratis coke en crack uitdeelt en dan de junks verwijt dat ze niet van de shit af konden blijven.

Staal zou zich staalhard moeten schamen tot hij met een redelijk standpunt komt. Door grootheidswaanzin en gegraai van beschamende omvang hebben we nu hier ten lande twee staatsbanken, één bank die met staatssteun is gered, en nog maar één zelfstandige coöperatieve bank. Sorry, maar dat is niet iets om trots op te zijn of een flinke lachbui van te krijgen.

Vroeger waren bankiers keurige kassiers, ze boekten de marge tussen in- en uitleen, en woonden misschien net iets groter dan wij. Nu is dat redelijkheidsprincipe losgelaten, en ziet wat er van kwam. Financiële chaos, crisis alom, en ongeneerde verrijking van de bankierskaste. Staalhard, en niks redelijk. Banken waren er ooit om het financieel verkeer te regelen, nu moeten wij de banken regelen, en opdraaien voor hun geknoei, gegraai en hun ego’s die nog veel te groot zijn voor de kantoorkolossen die tot in de hemel groeien.

Vorstelijk verval

Ik heb te doen met onze vorstin. Beatrix zit in de hoek waar de klappen vallen. In haar herfsttij lijkt de macht die zij had of kreeg toegedacht als langzaam zand door haar handen te sijpelen. Vorstelijk verval.

Beatrix is kwetsbaar, en dat ruiken ze ook op het Binnenhof. Op een achternamiddag werd de koningin uit de kabinetsformatie gefietst, omdat haar rol niet transparant was en gewoon niet meer van deze tijd. Puh. Zal wel. Lekker belangrijk, denk je dan. En dat is het natuurlijk wel. Het laatste stukje echte macht – of noem het sturende invloed – van ons Koningshuis is nu verdwenen.

Wat rest is symboliek, samenbindendheid en decorum, maar dat laatste tocht ook wat weg. Kwetsbaarheid en verlies aan decorum komen mooi samen in het portret dat de Belg Luc Tuymans maakte van onze vorstin in bijna ruste. Het heet mooi H.M., en het hing op Beatrix te wachten in het nieuwe Stedelijk Museum dat zij gisteren mocht openen.

In de oudbouw met badkuip kreeg Beatrix een spiegel voorgehouden, een spiegel die een sterke vrouw laat zien die zich in haar nadagen afgedankt en alleen zal voelen, het gemis van haar man en haar zoon voelt en valt zwaar, en de zagers aan haar stoelpoten doen meer dan symbolisch sloopwerk.

Ik ben een republikein, maar niet erg fanatiek. Als we een vorstenhuis en een constitutionele monarchie willen, ga je gang. Zeur dan ook niet dat het wat kost, en geef het Oranjehuis iets meer te doen dan Prinsjesdag, de Dam op 4 mei, en het hoekhappen en zaklopen op 30 april.

Gisteren kwam onze vorstin in de republiek Amsterdam het Stedelijk Museum 2.0 openen en kwam zichzelf tegen. Iets zegt mij dat zij heel goed naar zichzelf kan kijken en een helder beeld heeft van zichzelf, haar rol en positie. Of iedereen dat om haar heen ook zo heeft, waag ik zomaar te betwijfelen.

Het vorstelijk verval van onze koningin is een natuurlijk proces, daar had de Tweede Kamer geen extra duwtje hoeven geven. En straks komen de politieke haantjes triomfantelijk naar buiten en roepen dat de formatie toch maar mooi met een dag of drie is versneld. Tel uit je winst.