De gevoelige plaat

OLYMPUS DIGITAL CAMERAEen Amerikaans gezegde stelt dat you can’t judge an album by its cover. Ik betwijfel of dat klopt. Een album maakt – als het goed is – onlosmakelijk deel uit van de plaat, de muziek, het artistieke concept. Dan is het boeiend en belangrijk om te kijken hoe de platen van de plaat tot stand zijn gekomen. Beter gezegd: waar werden beroemde hoezen gefotografeerd?

Het Britse dagblad The Guardian ging met Google Street View terug naar de locaties waar klassiekers als Abbey Road van The Beatles, Willy and the Poor Boys van Creedence Clearwater Revival, Moving Pictures van Rush en Freewheelin’ Bob Dylan werden gefotografeerd.

Zo liep Bob Dylan ergens in 1963 met zijn vriendin Suze Rotolo door Jones Street in The West Village in New York, en door Guardian en Google kunnen we toen en nu samen zien. Waar was het? En hoe ziet het er nu uit? En wat is dan de meerwaarde dat we dat weten?

De gevoelige plaat was het album vol muziek, maar de gevoelige plaat was natuurljk ook de hoes, het beeld, de verbeelding van de muziek, de visuele vertaling van noten en nummers. In 1963 liep Dylan nog door een straat, in de jaren ’70 begonnen ontwerpers als Roger Dean en Hipgnosis de muziek een vaak bijzondere meerwaarde te geven. Het album was van verpakking tot kunst gepromoveerd. Dat heet een omslag.

Imagine

lennon.34

Stel je voor, een 34-jarige oudere jongere uit LIverpool komt auditie doen bij The Voice. Zijn Imagine doet het niet echt lekker bij de jury. ‘Een beetje te dramatisch,‘ volgens de een en ‘je probeert wel heel veel te vertellen in een kort tijdbestek.‘ Het gegeven is leuk. En raakt veel meer dan alleen het grappige filmpje dat het goed doet op YouTube.

De vraag is indringend: zou John Lennon nu bij The Voice een deuk in een pakje boter trappen, of roemloos en anoniem terug moeten richting Mersey. En de volgende kandidaat dan, Bob Dylan, met zo’n stem kom je echt niet in de volgende ronde.

Het is de SBS-RTL-ziekte van het pluggen en promoten van vierderangs talent als the next generation, terwijl het echt alleen maar gaat over uitgekiende PR en marketing, product placement en de dik betaalde sms’jes van kapitaalkrachtige pubers.

De werking is dodelijk. Al het zangtalent moet wel goed zijn want het krioelt van dit soort programma’s en er wordt massaal naar gekeken. De omgekeerde bewijslast. Het is goed want het is populair. Bij The Beatles was het andersom. Bij Dylan ook.

Mijn kinderen moet ik blijven uitleggen dat er ook programma’s zijn en bedacht kunnen worden waar niet elke week weer iemand naar huis wordt gestuurd op onterecht opgepijpt. Dat het onecht is, onwaarachtig, smakeloos, en slechts gefocust op wurgcontracten voor winnaars en het verrijken van de John de Mollen van deze wereld. Imagine: no need for greed or hunger, a brottherhood of man…

The Times They Are a-Changin’

Bob Dylan wist het in 1964 al: er komen andere tijden. De classic van Dylan leek wel een profetisch nummer over wat zou veranderen en waarom je daar maar beter deel van uit kon maken. Ik moest er aan denken toen ik in Het Parool vanavond las over het werven van Nederlands cabinepersoneel, piloten en technici door de nieuwe luchtvaartreuzen Emirates en Qatar Airways.

Het zijn met recht echt andere tijden. Want toen Dylan in New York zijn toekomstbeeld verdichtte, kwamen in Nederland gastarbeiders uit Spanje, Portugal en Italië om hier het werk te doen waar wij niet zo’n zin meer in hadden.

Wij werden rijk, en konden het ons veroorloven om anderen ons werk te laten doen. En toch werden we nog rijker. Tot de wal het schip keerde. Het rijke Westen wordt nu links en rechts ingehaald door wat wij nog wat weifelend opkomende naties noemen.

Het is schrikken, het is wennen, maar het is the way of the world. Grenzen staan wagenwijd open, wat de Wildersen waar ook ter wereld willen, en Nederland wordt nooit meer Het Dorp van Wim Sonneveld. Godzijdank. Dat is finito. Basta. En Nederlanders (m/v) worden nu de nieuwe gastarbeiders. Zo gaat het. In de Britse horeca werken voornamelijk Polen. Deep Throat in All The President’s Men zag het geheel juist: ‘Just follow the money.’

De zandbakvliegtuigmaatschappijen (sorry..) betalen goed. Netto vliegt er meer in je zak. Maar je moet er wel gaan wonen. In Dubai. Met twee of drie op een kamer. En minder rust, en harder werken. En in de zomer 50 graden.

But it’s a job. En daar hebben ze er veel van te vergeven. Want waar wij hakken, snijden en bezuinigen, rolt daar het ene na het andere nieuwe vliegtuig op de startbaan. De dikste dubbeldekker, de A380. Andere tijden. Andere werkplekken. Nieuwe economische verhoudingen. Adapt or die.