Land of Hope and Sorry

Ik keek vanochtend een filmpje terug van de TED Talk van Yuval Noah Harari over waarom de mens de wereld regeert. Zijn verhaal is simpel: samenwerking. En dan vooral samenwerking op grote schaal.

Uiteraard denken de Britten daar heel anders over. Dat doen ze over alles, altijd. En dus kiezen de Britten niet langer voor samenwerking op grote schaal, maar een eigen kanaal om groots en meeslepend verder te kunnen leven.

Harari maakte het zo duidelijk. Chimpansees kunnen ook best samenwerken, maar slechts op een kleine schaal, en daarmee zijn ze kansloos tegen ons, Homo Sapiens.

Het heeft even geduurd, maar dan hebben we ook wat: een Brexit. Wat het tot nu toe – net voor de officiële scheiding – heeft opgeleverd, is een diep verdeeld land. Dat is niet handig als samenwerking je grote kracht moet zijn.

Britannia rules the waves. Das war einmal. Maar de Farage’s blijven het evangelie van een trotse toekomst toeteren. We gaan het zien. Of beter: zij gaan het zien. En voelen. Land of Hope and Sorry.

Mission impossible

1917 is het vierde jaar van de oorlog die de Grote Oorlog werd genoemd en pas nadat de Tweede er kwam de Eerste Wereldoorlog ging heten. Die Grote Oorlog was – in het Westen – grotendeels een loopgravenoorlog waarin miljoenen het leven lieten.

Regisseur Sam Mendes blijft in zijn film 2017 weg van de massaliteit en de grote slachtingen, en concentreert zich op twee soldaten die op een onmogelijke missie moeten door het grote niemandsland dat veel weg heeft van de vers gebombardeerde hel op aarde.

De film speelt in de oorlog, maar is toch vooral een verhaal over plicht, cameraderie, de geringe waarde van een mensenleven, en de alom aanwezige dood en verderf. In de promotie wordt juist heel veel nadruk gelegd op de knappe techniek en de suggestie dat de film in een enkele take is gedraaid. Het is inderdaad knap gemaakt, maar de menselijke waarde(n) spelen voor mij toch de hoofdrol.

De laatste getuigen

Ik was een paar jaar geleden in het Poolse Krakau. Een drie kwartier verder ligt het Nazi-vernietigingskamp Auschwitz. Veel mensen gaan er naar toe. Ik ging ook. Ik vond en voelde dat nu ik er was op de plek moest zijn waar zoveel mensen zijn vermoord. Een historische schandvlek en schandplek van onvoorstelbare dimensies.

Veel mensen gaan naar Auschwitz. Als je slecht kijkt bij aankomst, dan denk je aan een soort pretpark. Grote parkeerplaatsen, snackbas, terrassen. Dat krijg je als veel mensen naar hetzelfde gaan. Maar ik vond het goed dat zoveel mensen gaan en gingen, hopelijk om er over na te denken en het verhaal te vertellen, net zoals de laatste nog levende getuigen nu nog kunnen doen.

Maar laten we vooral niet denken dat het een eenmalige barbarij was. De Italiaanse schrijver en scheikundige Primo Levi overleefde Auschwitz en stelde: “Het is gebeurd, en dat betekent dat het opnieuw kan gebeuren.” Dat is niet rustgevend, maar wel realistisch.

Wat wij onmenselijk noemen, is wat de mens zelf aanricht. En: te veel mensen in te veel landen hebben Auschwitz mogelijk gemaakt. Zeker vandaag is het goed om daarbij stil te staan.

Van de prins geen kwaad

Rare jongens die Britten. Vooral die van het Koninklijk Huis. Prins Charles wilde graag reïncarneren als de tampon van Camilla Parker Bowles, zijn broertje Prins Andrew laat in het huis van sex offender Jeffrey Epstein een minderjarig meisje uit, maar kan zich niet herinneren of hij haar ooit heeft ontmoet of seks met haar heeft gehad. Inteelt en ontkenningsgedrag gaan hier hand in hand.

Op advies van hele slechte adviseurs poogde Prins Andrew – of Prince Pedo zoals hij al wordt genoemd – zijn straat in New York en de oprijlaan richting Buckingham Palace schoon te vegen met – helaas voor hem – omgekeerd effect.

Hij nam geen afstand van Epstein, had geen excuses voor wat dan ook, en de rest kon hij zich niet goed herinneren of kwam toch omdat hij zo ‘honorabele’ is. Van de prins geen kwaad weten, heet dat.

Maar de pers en de publieke opinie laten niet los. De altijd al zo hoekige en tamelijk onaardige Andrew krijgt nu enorme klappen. Benieuwd waar dat eindigt.

Advocaat van de Duivels

Hij staat bekend als de kleine generaal, als een grote geldwolf, en toen hij bondscoach van de Belgen was, werd hij de Advocaat van de Duivels genoemd. Hij is ook altijd beschikbaar, ik ken geen coach die zoveel landen en clubs heeft getraind als Dirk Nicolaas Advocaat.

Dick Advocaat is een tikkie saai en voorspelbaar en dat hebben clubbestuurders graag. Geen rare experimenten, gewoon punten binnen halen, mooi voetbal kan altijd nog. Erik van Muiswinkel als Dick Advocaat is dan ook vele malen leuker dan Dick Advocaat zelf.

Na drie jaar is Advocaat terug in de Kuip waar het water Feyenoord tot de lippen staat. Dan is Dick waardevol. Hij krijgt een wankele ploeg wel weer op de benen en zorgt dat het lek boven komt.

Op de foto Dick Advocaat in 1981 in zijn Sparta-tijd, op weg naar omarming met coach Barry Hughes. Hughes was een flamboyante trainer, maar de veel rustiger Advocaat bereikte veel meer. Niet te ver, niet te breed, niet diep, niet te hard.

Zijn dieptepunt heeft Advocaat allang beleefd. Om onverklaarbare redenen wisselde hij op het EK 1994 tegen Tsjechië de excellerende Arjen Robben voor Paul Bosvelt. Oranje verloor. Jan Mulder wilde Advocaat ‘gestenigd’, assistent-bondscoach Willem van Hanegem zei Advocaat bij een volgende keer ‘neer te slaan.’

Leuk vak, coach.

Wie hoorde ik daar lachen?

Na de recente roller coaster ‘Once Upon In Time….in Hollywood,’ blaast nu de controversiële film ‘Joker’ je uit je bioscoopstoel.

‘Joker’ laat de wordingsgeschiedenis zien van de slechterik uit de Batman-strips. Joaquin Phoenix speelt de rol van zijn leven als de mislukte, psychisch verwarde clown met waanideeën die pas aandacht krijgt als hij aan het moorden slaat en revanche neemt op iedereen die hem kleineerde, verwaarloosde, misbruikte en aftuigde.

In schietgraag Amerika hing iedereen in de gordijnen. ‘Joker’ zou aanzetten tot geweld, het zou labiele figuren op ideeën brengen, alsof ze in de VS niet dagelijks tv-schermen vol moordpartijen hebben.

Er valt – bedoeld of onbedoeld, maar in ieder geval niet te hard – ook te lachen, maar dat lachen vergaat je steeds meer als de film naar zijn climax racet.

Een detail: in de soundtrack van ‘Joker’ zit ‘Rock and Roll Part 2’ van Gary Glitter, Brits muzikant en pedofiel die al vele jaren achter celdeuren zit. Boodschap of niet nagedacht? Ik weet het niet. Wat ik wel weet: ‘Joker’ moet je zien, niet voor niets heeft de film in een maand of zo al tien keer het budget terugverdiend.

Wie hoorde ik daar lachen?

Makke lammetjes

Dom. Naïef. Verkeerd voorgelicht. Onoprecht. Vals. Wat Toine Beukering ook was of is of mankeert, hij is ongeschikt als voorzitter van de Eerste Kamer. De voormalig brigade-generaal vindt dat Joden maar weinig verzet boden in de Tweede Wereldoorlog. “Dat zo’n dapper strijdbaar volk als makke lammetjes gewoon (sic) door de gaskamers werd gejaagd.”

Beukering is van Forum voor Democratie, de partij die steeds onfrisser begint te ruiken, maar de oud-militair vindt zichzelf een ‘overtuigd liberaal.’ Zijn opmerkingen over het weinige verzet van Joden was voor hem juist brandstof om in het leger te gaan. Dat nooit meer, zo had hij gedacht. Tsja. Impliciet de Joden zelf de schuld geven van hun ondergang. Je moet maar durven.

Beukering had beter kunnen weten en zich meer kunnen verdiepen en lezen. Het boek ‘Vogelvrij. De jacht op de Joodse onderduiker’ van Sytze van der Zee, bijvoorbeeld. Hoe er naast en na de razzia’s individueel of in kleien groepjes werd gejaagd op Joden. En hoe mensen niet te beroerd waren hun buren aan te geven of kopgeld van 5 of 10 gulden op te strijken voor een uit zijn onderduikplaats gesleurde Jood.

Nederland kent het relatief hoogste percentage vermoorde Joden. Heel erg welkom waren ze hier niet. De Duitsers werden ‘keurig’ geholpen bij het traceren, uitsluiten, concentreren, opjagen en op transport zetten van onze Joodse landgenoten.
In zijn boek citeert Van der Zee uit het boek ‘Na de ondergang’ van politicoloog Ido de Haan. De Haan constateert: De ondergang van de Joden speelde zich af om de hoek, voor de deur, op de trap, in de huiskamer. Iedereen kon zien dat ze ontrecht, mishandeld en vernederd werden. En al konden waarschijnlijk de meesten zich geen voorstelling maken van de wijze waarop de Joden zouden worden gedood, sommigen waren zelfs niet in staat het leed dat zich zo dichtbij afspeelde, onder ogen te zien.

Als er al makke schaapjes waren, dan waren dat heel veel Nederlandse landgenoten die het wel best vonden en graag de andere kant opkeken en leeggekomen huizen van Joden leegroofden en in bezit namen. Het is een schaamtevolle episode in onze geschiedenis. De kronkelende gedachten van dit neo-kamerlid hebben we echt niet nodig om dit nog een keer te onderschrijven.

It’s A Little Bit Funny

Je ziet het vaker. Een rotte jeugd is een goudmijn voor menig schrijver en artiest. Neem Elton John. Of Reginald Dwight, zoals hij echt heet. Geen liefde, geen aandacht, een vader die vertrekt, een moeder die uitsluitend van zichzelf houdt. Reginald vlucht in de piano, ontdekt en worstelt met zijn geaardheid, en wordt één van de grootste artiesten van de laatste decennia.

Dit soort verhalen is brandstof voor films, of films zoals Rocketman die eigenlijk een musical in beeld zijn. De chronologie mag af en toe niet kloppen, maar de film Rocketman sleept je heerlijk door Eltons leven en stopt niet zoals Queen in Bohemian Rhapsody de moeilijke punten weg maar zet ze juist centraal. Rocketman begint in een afkickkliniek en de zelfmoordpoging van Elton wordt tot een ontroerend stukje film.

Ik was twaalf toen Your Song van Elton John uitkwam. Ik vond het een prachtig nummer en nam het van de radio op op mijn cassetterecorder, die techniek die je niet meer aan je kinderen kunt uitleggen. Ik moet het nummer vaak hebben afgespeeld, ik ken de tekst uit mijn hoofd. Bizar is dat ik nu al die jaren later ook nog precies weet welk nummer er op mijn tape achter Your Song kwam. Na de laatste noot van Your Song start bij mij in mijn hoofd automatisch Sympathy van Steve Rowland & Family Dogg. Tsja, het geheugen..

Schattig, die video van Elton. Hij heeft een microfoon terwijl hij playbackt, en hij lijkt meer op een junior-verslaggever die nieuws heeft over het park waar hij vertoeft, dan een zanger die honderden miljoenen platen gaat verkopen. It’s A Little Bit Funny..

Een gezicht van de oorlog

Een foto. De foto. Die foto. De blik. De angst en verwarring. Dat meisje. Settela Steinbach. Zij werd vergast in Auschwitz. Nog net geen tien jaar oud. Vergast omdat ze een Sinti-kind was. Een zigeunermeisje.

Iedereen kent Anne Frank. Weinigen kennen de naam Settela Steinbach, Maar vandaag was ze er weer. In een grote foto in een groot artikel in Het Parool. Omdat het morgen exact 75 jaar geleden is dat Settela in Westerbork op transport werd gezet. Er is een filmpje van waar we de foto van kennen:

Settela (over)leefde nog ruim twee maanden in Auschwitz. Op 31 juli 1944 werd ze vergast. Vrijwel haar hele gezin en familie werden vermoord. Haar vader overleefde de oorlog, maar overleed in 1946 van verdriet.

Ik zag dezer dagen Neo Nazi’s vlaggen zwaaiend marcherend en roepen om een nieuwe Holocaust. Antisemitisme tiert weer welig. In ons land hebben we een forum dat steeds meer aanschurkt tegen en onderdak biedt aan hele nare opvattingen en gedachten die zeker niet naar lavendel ruiken. Snuffel maar eens rond op het slagveld dat twitter heet.

De mens is de mens een wolf, of beter: een zwijn.

Grausluier

Dion Graus. Of beter: Dion Jean Gilbert Graus. Hij ziet er niet echt uit als een Tweede Kamerlid, maar dat is hij toch al dik 12 jaar. Je zou zeggen dat Graus er uitziet als een autoverkoper, maar dat is flauw, want dat was hij ooit. Hij heeft ook wel wat weg van een bokspromotor, een nachtclubuitbater of een dolende ridder. Ook als trainer van een iets te ambitieuze zondag vierdeklasser zou hij niet misstaan.

Dion Graus haalt vaak het nieuws, maar zelden positief. Hij heeft geen strafblad, maar zou er moeite genoeg voor hem gedaan om er wel een te krijgen. Mishandeling, bedreiging, stalking, gedonder over geld, een slaatje slaan uit een eigen initiatief voor een dierenleedmeldnummer, het hangt allemaal als een Grausluier boven de PVV’er.

Dion Graus is een zelfverklaarde Animal Cop, een strijder tegen dierenleed. Je ziet dat wel vaker, mensen die meer hebben met dieren dan met mensen. Dieren zijn trouw, mensen stellen teleur. Wat ook niet erg voor hem pleit, is dat hij als 52-jarige officieel nog steeds bij zijn moeder woont, hoewel dat weer te maken kan hebben met de moeilijke omgang met zijn ex-partners. Het kan ook te maken hebben met zijn parlementaire verblijfkosten waar nu herrie over is.

Dion Graus krijgt als parlementariër een dikke 20 mille per jaar voor verblijfkosten. De hoogte van die kosten wordt bepaald door hoe ver weg je woont van het parlement. Volgens menigeen woont Graus niet bij zijn moeder – verstandig, lijkt mij – maar in Leidschendam-Voorburg, om de hoek van de Tweede Kamer, en dat valt in een lager tarief.

Zo dat zou kloppen, dan zou Graus in twaalf jaar veel te veel verblijfkosten hebben gekregen. En dat als lid van een partij die het altijd over die anderen heeft die maar zakken vullen en kleven aan het pluche. Look who’s talking, zou ik zeggen. Maar uiteraard onschuldig totdat het tegendeel bewezen is. In alle rumoer is zijn strafblad nog schoon. Wel benieuwd hoelang Graus nog Kamerlid blijft. En hoe zit het met de heer Hiddema en de centjes?