It’s The Bell Of Freedom

Er zijn van die artiesten die je al lang dood waande. Des te harder schrik je dan toch wanneer de dood echt komt en je hem of haar dus al heel lang uit het oog had verloren. Dat geldt zeker voor Trini(dad) Lopez die in 1963 met ‘If I Had A Hammer’ zijn grootste hit had, en dat is toch bijna net zo lang geleden als ik oud ben.

Volgens mij hadden wij het singeltje thuis, maar ik zal het nummer pas later hebben opgepikt, en wat ik mij vooral van toen herinner was dat er een enthousiast en klappend publiek was dat Lopez als grote bijval door het optimistische ‘If I Had A Hammer’ joeg.

Het lied was niet van Lopez, maar van ‘folkie’ Pete Seeger die het nummer in 1949 schreef voor de Progressive Party in de VS, een beweging die door de communistenheksenjacht in de jaren ’50 en de algemene Amerikaanse afkeer van alles wat naar links en socialistisch ruikt het onderspit delfde.

Het lied van Seeger heeft een optimistische beat en een tijdloze boodschap: ‘It’s the Hammer of Justice, It’s The Bell of Freedom.’ Misschien was dat lied, die tekst die mij op een zeker pad in het leven zette. Hulde dan aan Seeger en Lopez. Pijnlijk was wel dat net nadat Lopez zijn grote hit had JFK in Dallas werd vermoord. Drie keer raden wie er in de Mexicaanse suburbs van Dallas in 1937 was geboren. Voor een schrijver en een blog zijn dat de heerlijkste toevalligheden waar je een verhaal aan op kunt hangen.

Land Of Hope And Glory

Ze werd geboren toen het Engelse leger in de Belgische en Franse loopgraven vocht tegen de Duitsers, recent indrukwekkend verfilmd als ‘1917’ door Sam Mendes. Vera Margaret Lynn was inmiddels al zo oud dat elke Brit dacht dat zij onsterfelijk was, maar helaas. Zij overleed deze week, 103 jaar oud.

Een groot deel van haar leven was Vera Lynn al een levende legende, de ongekroonde koningen van het Britse Rijk en’ the forces sweetheart’, het liefje van de Tommy’s door haar in de donkere dagen van de Tweede Wereldoorlog zo opbeurende en nu wereldberoemde ‘We’ll Meet Again.’

Vera Lynn was naast Churchill een baken van hoop voor de bedreigde Britten. Ik associeerde haar altijd met ‘Land Of Hope And Glory’, het pompeuze patriottische en inmiddels nostalgische anthem over dat wereldrijk dat elke Brit in zijn slaap nog zingt.

Met Vera Lynn teerde heel Engeland bij gebrek aan beter graag op het verleden, toen in het Britse Rijk de zon nooit onderging en iedereen zijn plek kende in de strikte hiërarchie met stiff upper lips die ons later Monty Python bracht.

It’s A Little Bit Funny

Je ziet het vaker. Een rotte jeugd is een goudmijn voor menig schrijver en artiest. Neem Elton John. Of Reginald Dwight, zoals hij echt heet. Geen liefde, geen aandacht, een vader die vertrekt, een moeder die uitsluitend van zichzelf houdt. Reginald vlucht in de piano, ontdekt en worstelt met zijn geaardheid, en wordt één van de grootste artiesten van de laatste decennia.

Dit soort verhalen is brandstof voor films, of films zoals Rocketman die eigenlijk een musical in beeld zijn. De chronologie mag af en toe niet kloppen, maar de film Rocketman sleept je heerlijk door Eltons leven en stopt niet zoals Queen in Bohemian Rhapsody de moeilijke punten weg maar zet ze juist centraal. Rocketman begint in een afkickkliniek en de zelfmoordpoging van Elton wordt tot een ontroerend stukje film.

Ik was twaalf toen Your Song van Elton John uitkwam. Ik vond het een prachtig nummer en nam het van de radio op op mijn cassetterecorder, die techniek die je niet meer aan je kinderen kunt uitleggen. Ik moet het nummer vaak hebben afgespeeld, ik ken de tekst uit mijn hoofd. Bizar is dat ik nu al die jaren later ook nog precies weet welk nummer er op mijn tape achter Your Song kwam. Na de laatste noot van Your Song start bij mij in mijn hoofd automatisch Sympathy van Steve Rowland & Family Dogg. Tsja, het geheugen..

Schattig, die video van Elton. Hij heeft een microfoon terwijl hij playbackt, en hij lijkt meer op een junior-verslaggever die nieuws heeft over het park waar hij vertoeft, dan een zanger die honderden miljoenen platen gaat verkopen. It’s A Little Bit Funny..

She Was Naked

Met als kop ‘De gitaar als grote afwezige’ ruimde Het Parool zaterdag bijna 2 pagina’s in voor Supersister, de Haagse band die begin jaren ’70 verrassend andere muziek maakte en heel verrassend in het voorjaar van 1970 een grote hit scoorde met de single ‘She Was Naked’.

Supersister was ‘arty’, een vleugje Soft Machine, een snufje Zappa, Pink Floyd nog met Syd Barrett, jazz, en de nodige weirde humor. En geen gitaar dus, maar toetsen en een dwarsfluit.

Supersister was in termen van die tijd ‘Wow’, en niet voor niets heette een livesucces van hen ook zo. Supersister was gaaf. Coole muziek, coole looks, enorm lang haar. Dat ze dat durfden. Ik moest nog steeds naar de dorpskapper en daar regeerde de tondeuse.

Toen Supersister zo plots een hit scoorde, was ik net 12, net brugpieper af, maar bleu, kortgeknipt en geen idee over bloemetjes en meisjes, laat staan dat ik iets kon met een titel als ‘She Was Naked’, maar spannend was het wel.

Maar in mijn klas zat Nicolien. Zij was ouder dan ik, en had totaal geen interesse in me. Ze had oneindig haar en hot pants die haar benen alle ruimte boden. Ik was bleu en onwetend, maar als zij naakt zou zijn…

Maar Nicolien was niet alleen Nicolien en ongrijpbaar, maar bleek ook één van de oprichters van een Supersister-fanclub. Daar moest ik natuurlijk lid van zijn. Het gaf me een excuus om contact te leggen (en te houden) met Nicolien.

Er kwam allemaal niets van. Niet voor mij, in ieder geval. Met Nicolien ook niet zo. Ik kwam haar heel lang geleden tegen op een schoolreünie, en ik vond dat ze minder was dan de belofte van toen.

Supersister daarentegen is na een halve eeuw nog steeds bijzonder. Al hun werk is nu samengebracht in een mooie box die ‘Memories are new’ heet. De fanclub zal niet meer bestaan, maar de fans zijn er nog, de een wat beter ter been en minder doof dan de ander.

The Act You’ve Known For All These Years

pepper1

Ik ben een dag te laat, maar wat maakt dat uit op een halve eeuw? Gisteren was het exact 50 jaar geleden dat Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band verscheen, de LP van The Beatles die gezien wordt als het beste, belangrijkste en meest invloedrijke album in de popgeschiedenis.

Het album is een wonderbaarlijke bundeling van talenten, instrumenten, technieken en thematieken en bevat nummers die al heel lang legendarisch mogen worden genoemd, zoals Lucy in the Sky With Diamonds en A Day In the Life.

In 1967 stonden The Beatles op het hoogtepunt van hun artistiek kunnen. Het ervaren kwartet uit Liverpool had zich getransformeerd van een onwaarschijnlijk succesvolle hitfabriek tot een band met grote artistieke diepgang en reflectie.

En hoe geniaal, jezelf aan begin en eind van het album presenteren als die Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band, een band die speelt dat ze The Beatles is, bedacht door The Beatles. Muzikaal Droste-effect. En naast Sergeant Pepper bedachten ze nu wereldberoemde karakters als Lucy, Lovely Rita, The Hendersons en Mr. Kite.

It was twenty years ago today, zo begint Sgt. Pepper. Inmiddels is het fifty years ago today, nou ja, gisteren dan. Vanavond op NPO2 de integrale uitvoering van Sgt. Pepper door The Analogues die met liefde en enorm veel doorzettingsvermogen alle stemmen, instrumenten, geluiden en effecten tot leven brengen, iets wat The Beatles zelf nooit deden.

The One I Love

remDeze dinsdag was een dag van de herinnering. Zo was het een kwart eeuw geleden dat R.E.M. het album Out Of Time uitbracht met het inmiddels legendarische Losing My Religion, een nummer waar ik na 25 jaar in de juiste setting nog steeds vochtige ogen van kan krijgen.

Het lijkt zo lang her, die zomer van 1991 op Griekse eilanden en overal uit speakers dat hypnotiserende en energieke Losing My Religion van vier jongens uit Athens, Georgia. Het leven strekte zich oneindig uit. Mooiere nummers waren er niet gemaakt en zouden niet meer worden opgenomen, zo leek het. Michael Stipe en zijn makkers maakten de ultieme song; catchy, tikje mysterieus, heerlijk om mee te brallen en te lallen, en met een heerlijk getokkelde mandoline. Out Of Time, really.

En nog effe lekker opscheppen: ik had R.E.M. nog in Paradiso gezien voordat het grote succes neersloeg. Het moet 1 oktober 1985 zijn geweest. Stevige gitaarrock, vleugje Byrds, een band op zoek naar een echt eigen geluid. Het succes lag klaar. Om de hoek. The One I Love. En Out Of Time bezorgde hen de megastatus. Wat een schoonheid. Maanden kippenvel.

Veel verder terug in de Amerikaanse geschiedenis ligt de moord op John F. Kennedy in Dallas, Texas, 22 november 1963, exact 53 jaar her. De moord is nooit opgelost. Lee Harvey Oswald had er niets mee te maken. Het Amerikaanse Congres kwam al in 1979 tot de conclusie dat er een complot was, maar de schutters zijn nooit gevonden, zo er al is gezocht.

Hallelujah

leonard-cohenBij de hemelpoorten klinkt het Hallelujah uit de kelen van een enorm koor, een welluidend welkom voor de grote dichter, schrijver en bard Leonard Cohen. Wie als openingsregels ‘I heard there was a secret chord, that David played and it pleased the Lord’ componeert, mag zich verzekerd weten van eeuwige lof en roem en engelen met schallende trompetten.

Wat een prachtig lied is dat Hallelujah en over de doden niets dan goeds, maar ik hoor toch tig maal liever de interpretatie van ex-Velvet Undergrounder John Cale, een versie die ook in één van de Shrek-films te horen is. Dat dan weer wel. Overigens is er genoeg te kiezen aan versies en interpretaties, van Buckley tot Bono.

De misdaad is verjaard, dus ik kan hier en nu opbiechten dat ik ooit de LP Songs of Love and Hate uit mijn ouderlijk huis liet verdwijnen en dat prachtige zwart-wit-kleinood ruilde met mijn voetbalvriendjes Rien en Rob – het klinkt ook nu nog als een wat morsig duo – voor wat boekjes met opwindend bedoelde plaatjes en verhaaltjes die oneindig spannender waren dan de liedjes van de coole bard met tokkelgitaar.

Op de middelbare school zette ik zijn roman Beautiful Losers op mijn Engelse boekenlijst. Niemand had Cohen op zijn lijst, dus dat vind ik wel cool. Ik begreep er echter niet veel van, en dat begreep mijn leraar Engels heel goed. Die ervaring met Cohen leverde me een passende onvoldoende op.

Het is feest in de hemel, het Hallelujah schalt door het oneindig zwerk als voorbeeld voor de levenden hoe je een nummer schrijft waar zelfs de wrakende God plezier aan beleeft. Als je dat kunt, dan ben je voorwaar een grote.

Help!

sheaEr zou € 50.000 zijn geboden op een AH-winkelmandje waar Justin Bieber op het Gelderlandplein in Buitenveldert een paar biertjes in had gestopt. Gekte, zegt u? Ga dan maar eens kijken naar de mooie filmdocu ‘Eight Days A Week’ over het bestaan on the road van The Beatles in de jaren ’60.

De hysterie van teeners voor popidolen begon waarschijnlijk met de wiegende heupen van Elvis Presley, maar schoot bij The Beatles overnight in de allerhoogste versnelling. The Beatles waren bijna nergens meer veilig, moesten rennen voor hun leven, en werden bij elk concert gekgegild door hordes meisjes die hun idolen leken te willen verscheuren. Het geluid was zo hard en intens dat The Beatles zichzelf niet meer konden horen op het podium.

Het duurde zolang het duurde, en dat was niet lang. Wat onschuldig leek te beginnen met vier lads uit Liverpool, werd wereldwijde massahysterie die ook nog eens gevaarlijk werd. Op de Filipijnen werden ze bedreigd, Amerikaanse media keerden zich tegen de groep, en in de zuidelijke staten waren openbare plaatverbrandingen. Het onschuldige veranderde in enkele jaren in hard en gewelddadig, en voor The Beatles was de lol er toen helemaal af.

De foto boven is mooi en veelzeggend. Het is een optreden van The Beatles in het gigantische Shea honkbalstadion in New York. De terecht bezorgd kijkende man links in de voorgrond is Brian Epstein, manager van The Beatles. Hij kijkt naar bijna 60.000 mensen die eigenlijk volledig out of control, doorgedraaid en hysterisch zijn. In zijn blik lees ik slechts één woord: Help!

Und Gott sah, dass es gut war

HaydnEn God zag dat het goed was. Dat zinnetje uit Genesis 1:12 werd er bij mij als hervormd jongetje voor het leven ingestampt. Ik gebruik het ook wel eens, en gisteravond kreeg ik het weer aangedragen,  auf Deutsch, in Het Muziektheater of zo overbodig als het tegenwoordig Nationale Opera & Ballet heet, dat met die rondingen aan de Amstel, dat roze tapijt, dat foeilelijke stadhuis erachter. Want daar klonk Die Schöpfung van Joseph Haydn. God, wat was dat mooi.

God zag dat het goed was, maar hij kon het ook horen. En wat zal hij blij geweest zijn met zijn Joseph Haydn die het scheppingsverhaal tot zo machtig mooie muziek wist te maken. Het is me ook nogal een onderwerp om je kroontjespen in te zetten. Doe even de schepping in een uur of twee. Haydn maakte het tot het hoogtepunt in zijn zo actieve componeerloopbaan.

Haydn ging niet met de minsten om. Hij was vriend en mentor van Mozart en gaf les aan Ludwig. Die Schöpfung ging in 1799 in Wenen in première en bijna 220 jaar later kreeg ik heel fijne gevoelens van zoveel compositorisch talent en meesterschap. God, wat was dat mooi.

Jammer dat om het artistiek wat op te pimpen er achter dirigent, orkest en koor een saaie, super slow motion film werd geprojecteerd van mannen in witte pakken, lege landschappen en copulerende honden. Het moest me waarschijnlijk doen denken aan een landschap na een nucleaire ramp. Een artistiek contrapunt van die prachtige schepping. Deze opleuking was een heel slecht idee en randde het prachtwerk van Haydn aan. Voortaan gewoon met je vingers afblijven. God zag toch dat het goed was? Nou dan.. 

Net als toen

KinksHet was voor The Kinks exact 50 jaar geleden net zo een mooie zonnige middag als nu. Een halve eeuw terug kwam hun ‘Sunny Afternoon’ uit, een enorme hit uit de pen van voorman Ray Davies. Titel, tempo en toon doen denken dat ‘Sunny Afternoon’ een heerlijk zomers wijsje is à la het latere ‘In the Summertime’ van Mungo Jerry. Maar zoals zo vaak bij Ray Davies is het de schone schijn die bedriegt.

De hoofdpersoon in ‘Sunny Afternoon’ wil niets liever dan lekker onderuit in de zon, maar om onopgehelderde redenen heeft de belastingdienst al zijn geld ingepikt. En tot overmaat van ramp is zijn vriendin er met zijn auto vandoor en terug naar papa en mama en vertelt daar haar ‘tales of drunkenness and cruelty.’ Dat klinkt niet echt gezellig op zo’n zonovergoten middag.  

Ook niet zo heel gezellig was het in ‘Net als toen’ waar Corry Brokken in 1957 het Eurovisiesongfestival mee wist te winnen. In het winnende liedje vraagt vrouw aan man of hij nog wel van haar houdt, ze wil graag terug naar toen, ‘..dan wordt de wereld weer net als vroeger. Een sprookjesland.’ Het lijkt niet te gaan gebeuren. Deze week overleed deze grootmoeder van Douwe Bob die in de jaren ’50 Nederland maar liefst drie maal vertegenwoordigde bij het Eurovisiesongfestival. Dat waren nog eens tijden.

Net als toen was ook het thema rond onze Kiki Bertens die op Roland Garros flikte wat geen enkele andere Nederlandse tennisster lukte: de halve finale halen. Toen moest Manon Bollegraf naar de studio komen om uit te leggen hoe zij ooit de kwartfinale in Parijs haalde en natuurlijk viel ook de naam van Betty Stöve, winnares op Wimbledon in 1977. Nederland had weer iets om trots op te zijn, en de oudjes illustreerden maar al te goed hoe zeldzaam tennissucces voor Nederland is. We hebben een nieuwe heldin om in onze armen te sluiten. ‘Don’t Go Breaking My Heart,’ Kiki.