Ook op het ijs is het ieder voor zich

Niet het ijs, maar de politicus is glad. Gaan schaatsen waar het van jezelf niet mag. Incalculeren dat je wordt ‘gepakt’, maar dat risico neem je want hoe fout ook, je bent wel lekker twee dagen in het nieuws. En dat sorry, ach ja, het was stom, had ik niet moeten doen, u kent de uitgeslepen zinnetjes wel.

In verkiezingst(r)ijd komt het slechtste en banaalste boven. Voor een handvol stemmen prevelt elke lijsstrekker iets over het belang van de zorg, doet desgewenst een handstand en vertelt maar al te graag over thuis lekker koken. Over politiek, over inhoud, over plannen gaat het niet. We hebben geen idee en fijn dat u er niet naar vraagt.

Het spel is simpel. Volgens Rutte maken we allemaal fouten en dan zeg je sorry – en dan hoppa weer verder. Nog een rondje Thialf, nog een loze belofte over Groningen en het gas, en intussen kijken we in de onmetelijke afgrond van de toeslagenaffaire en valt bloot hoe ons land met nietjes en duct tape aan elkaar hangt.

We kiezen straks massaal voor Rutte, terwijl hij de eerste is die weg moet, chef chaos, de visieloze tweecomponentenlijm. Het virus verraadt hoe hij en velen met hem omsprongen met vitale sectoren in ons land. VerMARKt Nederland. De uitverkoop van een sociale samenleving.

Ieder voor zich. Ook op het ijs.

De geur van rot

Zelden werd de staat van Nederland zo haarfijn gefileerd als in Buitenhof zondag. In gesprekken met Marcel Levi, Neelie Smit-Kroes, Renske Leijten en Pieter Omtzigt kwam de geur van rot uit de tv in een onthutsende inkijk in de wereld van de boven ons geplaatsten.

De bureaucratie en de overspannen verwachtingen en altijd weer gebroken beloften over pandemie en vaccinatie. De chaos op Schiphol. De CEO van een miljardenbedrijf werd een ‘burgemeestertje’ die er ook niets aan kon doen. Het was volgens Dick Benschop lastig en eigen verantwoordelijkheid. Klein maken, bagatelliseren, afschuiven.

Hoe ziek een land is, wordt bepaald door R-factor en IC-bedden, maar ook door het de ellende injagen van landgenoten. De rapporttitel ‘Ongekend onrecht’ van de commissie Van Dam is alleszeggend. De geur van rot walmt uit deze toeslagenaffaire waar politici, ambtenaren, rechters en Raad van State mensen kapot hebben gemaakt.

De geur van rot, machtsmisbruik, intimidatie, discriminatie, wegkijken en weglakken, het achterhouden van stukken, liegen en bedriegen, intimidatie en samenzweren.

Vandaag komt het kabinet bijeen om het eigen voortbestaan te bespreken. Kijken of er nog politiek fatsoen is om het enig juiste te doen. Iets als eigen verantwoordelijkheid..

Fired up, ready to go!

Change. Yes We Can. Fired up, ready to go! Dat was Barack Obama in campagnetijd. Hij heeft nog steeds Mister President als aanspreektitel, maar de politicus is schrijver geworden, chroniqueur van zijn politieke leven. Het verschil in volume is gigantisch. ‘A Promised Land’, het eerste deel van zijn memoires, telt 832 pagina’s. Zo kom je ook zonder familie de Kerst wel door.

Obama wil nu graag gezien worden als schrijver en vroeg om schrijvers in plaats van politiek journalisten om hem te interviewen. Vanuit ons land viel die eer te beurt aan Tommy Wieringa die zich in eloquent Engels van zijn taak kweet en zeker in het eerste deel van het gesprek de nogal makkelijk breedsprakerige Obama op kortere koers hield.

Wat had ik graag op de plek van Wieringa gezeten. Oog in oog en vraag en antwoord met Barack Obama. I was fired up and ready to go. Nu moet ik het doen met de herinnering aan het bezoek van Obama aan Amsterdam in april 2016. We stonden op het dak te zwaaien naar de Marine helicopters op weg naar het Rijksmuseum. Ik weet zeker dat Obama terugzwaaide. Zo is hij. En nu maar hopen dat hij dat ook – al was het maar in een voetnoot – mee heeft genomen in ‘A Promised Land.’ Ik kan niet wachten tot het Kerst is.

De olifant die het uitzicht belemmert

Mark Rutte is vandaag 10 jaar premier, maar het lijkt me niet het moment om dat groots te vieren. Daarnaast zijn we – vermoedelijk – nog lang niet van hem af, dus die taart komt nog wel een keer. Hij lijkt zo kleurloos en ongrijpbaar en ideologisch maagdelijk, maar het is opvallend hoe populair hij nu na een decennium (nog) is.

Er zit weinig sleet op de tefal, hij is handig en behendig, doet zijn vak als eerste onder zijn gelijken gewoon goed, en waar hij glijdt of blundert, is er altijd wel een besmuikte sorry of een vette lach die alles dooft. Hij is een soort tienkamper, hij kan veel dingen heel aardig, zonder heel veel zweet en uitsloverij. Hij is liberaal, maar geen scherpslijper. Hij verkoopt al het tafelzilver aan de markt, maar gaat net zo graag weer met andere partijen pogen het nodige terug te kopen.

‘Visie is als de olifant die het uitzicht belemmert,’ zo zei hij ooit. Verwacht van Rutte dus geen vergezichten, het heden is al lastig genoeg en grote woorden slaan zo terug in je gezicht. Aanpakken, doorpakken, inpakken. Strak in het pak, de hand veegt nog even door het haar, en laatste blik op zijn mini-gsm, en hij kan er weer uren tegen in de Kamer en aan het eind denkt iedereen: hij deed het prima, maar waar ging het eigenlijk over?

Rutte heeft het gehad met ons

De aanvoerder van Vak K. trekt het niet meer. ‘Hou je bek’ schimpte Mark Rutte richting Feyenoord-supporters die zich in de Kuip niet aan de zwijgplicht hadden gehouden.

Mark Rutte heeft het wel gehad met ons. Hij heeft het streng geprobeerd, aardig, begripvol en dreigend, maar het volk wil niet luisteren. Lange Frans, Doutzen Kroes en andere intelligentsia maken zijn leven nog zuurder en ‘doen niet meer mee’, tenzij zij of naasten ziek zijn, dan staan ze te piepen in de rij om voorrang.

Rutte zei gisteren precies wat hij vond en voelde. Zijn onderdanen zijn ondankbaar, dom en niet voor rede vatbaar. En daarbij heeft hij het probleem der geloofwaardigheid van zichzelf en van zijn schoenenreus Hugo de Jonge waar het eerdere elan snel aan het verdampen is. Geloofwaardig en doortastend beleid is ver te zoeken, en de verkiezingen werpen hun negatieve schaduwen vooruit.

De harde maatregelen die Rutte nu niet wil nemen, slaan straks als een boemerang op hem terug. Dat kan hem zijn volgende premierschap kosten. En de dagen van Hugo de Jonge lijken geteld. Hij heeft nu een half jaar de tijd gehad om testen en tracking in snelheid op orde te krijgen. Dus tot hem zou ik willen zeggen: ‘hou je bek, en ga leveren wat je de hele tijd belooft.’

Een krijgsheer aan het woord

Hij vindt Game of Thrones fantastisch en ziet er ook uit als een krijgsheer uit een onbestemd verleden, ofschoon hij ook zou kunnen doorgaan voor Frank Lammers die Michiel de Ruyter speelt die op zijn beurt weer gemodelleerd lijkt naar Ilja Leonard Pfeijffer. De cirkel lijkt me dan wel rond.

Een krijgsheer van het woord, prachtig verpakt in strak pak, lange grijze lokken, zware ringen, klok en armband. Pfeijffer kon in Zomergasten de hele wereld aan, zelfs de platte van Flat Earth.

Zo ging een prachtige avond voorbij vol feiten of fictie, de waarheid of wat er geloofd wordt, een bonte stoet aan volksverlakkers, despoten, complotdenkers en wie en wat al niet. Ik ben dom, maar ik zoek het op.

De elite is de elite niet meer, iedereen kan een wereldpubliek bereiken en wat waar is maakt niet echt veel meer uit. Wetenschap is ook maar een mening, en voor elk feit is er wel een alternatieve fact waarin virussen weer vrolijk voorbij gaan.

Aangrijpend was een staccato verhaal van een Italiaanse arts aan de frontlijn van immigratie op en bij Lampedusa. Zijn vrienden dachten hij wel gewend zou zijn aan alle doden, maar het deed hem nog steeds heel veel pijn. Hij ziet de mensen maar komen, en het zal niet veranderen. Immigratie is zo oud als de mensheid, en altijd pijnlijk actueel.

De blanke maat der dingen

We zijn wel erg content met ons land, we overschatten onszelf en denken dat we gastvrij, open, tolerant en geïnteresseerd in anderen zijn. Think again.

We zijn nog steeds de nurkse, achterdochtige boeren en kleinburgers die de mensen in het volgende dorp al niet vertrouwden, laat staan het volk dat van verder kwam. Geloof, slecht weer, altijd wind tegen, mislukte oogsten en zure zuinigheid maken ons wie we zijn. Minder prettig dan we denken.

Wij Hollanders zijn de blanke maat der dingen. Racisme is een vreselijke balk, maar wij zien slechts een enkele splinter. Dit kabinet Rutte-zoveel is het beste slechte bewijs: slegs vir blankies.

We staren ons blind op in brons gegoten zeehelden en ingehuurde vuilbekken zoals Johan Derksen, maar zo zien we het grotere verhaal niet. Als we niet onder ogen willen zien wie we werkelijk zijn, dan verandert er nooit wat. Van de politiek hoeven we het niet te hebben. Etnisch profileren is een gezwel. Musea onderschrijven alle inclusie en kleuren, maar de top is witter dan wit.

Onbedoeld is Johan Derksen c.s. misschien wel de beste aanjager om nu eens korte metten te maken met ons waanidee over de egalitaire, faire en veelkleurige samenleving. I have a dream..

Gaarkeukens van grofheid

Mijn goede vriend Arjen verwoordde het treffend: “Ik was net tien minuten op twitter en ga nu eerst mijn handen maar eens goed wassen.” Social media zijn precies niet wat ze claimen. Het zijn gaarkeukens van onfatsoen, grofheid en verregaande vorm van belediging, intimidatie en het verspreiden van fake news en virussen van domdenken.

Over mijn bericht over de cover van The New York Times over de bijna 100.000 coronadoden in de VS kreeg ik reacties als dat zo’n aantal toch niks voorstelt en dat er veel meer mensen aan longkanker doodgaan. Pardon?

Social media zijn geen gezellige platforms maar rioolbuizen vol kwalijk riekende uitwerpselen. Het werd zelfs twitter nu te gek. Het gaf aan bij enkele tweets van Trump aan dat deze ‘ongefundeerd’ zijn. Dat is een nette formulering voor hitserij en het dwarsbomen van eerlijke verkiezingen.

Ik vind het leuk om naar uilen in een vensterbank of jonge pinguïns te kijken. Ik heb minder met vakantiefoto’s maar lees graag welke muziek ik toch echt niet mag missen of hoe een column van Diederik Ebbinge over Youp van ’t Hek veel leuker is dan de columns van Van ’t Hek zelf.

Ik vind dat allemaal wel grappig, maar ik ben geloof ik grenzeloos naïef of wens iets wat er niet komt: echte social media, gezellig. met ergens ver weg en deep down een afwerkplek voor gekkies die alle complotten in de wereld niet meer trekken.

 

De stem van de koning

Zondag zond de BBC ‘The King’s Speech’ uit, een fijne Britse feel-good movie over de stotterende koning George VI die zijn ketens verbreekt en zijn stem vindt.

Ik vond Willem-Alexander ook altijd maar een stotterende koning. En dan bedoel ik niet zijn pijnlijk verstotterde apologies in Indonesië, maar zijn ongemak en houterigheid waarmee hij steeds bevestigde wat velen dachten dat hij eigenlijk maar een beetje leeghoofdige flutkoning was.

Maar net als George Vi vond Willem-Alexander zijn stem, op een lege Dam, op een altijd beladen 4 mei. Opeens was daar een koning met een eigen stem, een eigen geluid, een eigen verhaal. Persoonlijk, helder, gedurfd en bijna anti-protocollair.

Kritisch naar zijn overgrootmoeder en helder formulerend hoe het kwaad als een virus wakkerde en hoe Sobibor begon in het Vondelpark met het bordje ‘niet voor Joden.’ Toen was ik weer een paar minuten stil…

Een andere wereld

 

Lang geleden al zong Ramses Shaffy hoe stil het was in de stad. Het Parool liet in de PS dit weekend de lege stad zien en ging in Amsterdam op zoek naar de schoonheid achter de sores. Terwijl ik dik ingepakt op het dak in de zon wat vitamine D tot me nam, stonden er files bij de stranden en boekten bouwmarkten recordomzetten. We zitten nog niet helemaal op één lijn, volgens mij.

Het is een andere stad, een andere wereld. Gisteren zag ik voor het eerst in drie dagen een vliegtuig overkomen. Onze wereld is enorm gekrompen. We zijn teruggeworpen op onszelf en de mensen om ons heen, en we zien mooie tekenen van solidariteit en naastenhulp en creatief verzet: we zingen, klappen en musiceren om de sterren van de zorg een hart onder de beschermende kleding te steken en de demonen te verdrijven.

We hebben niet alles onder controle, we zijn niet de ‘masters of the universe’, we mogen best wat bescheidener en voorzichtiger worden. De mens staat er op de schaal van beschaving en duurzaamheid al niet zo goed voor, laten we deze crisis vooral niet voorbij laten gaan om er wijze lessen uit te leren en liefde en zorgzaamheid te koesteren en als een vreugdevirus te verspreiden.