It’s The Bell Of Freedom

Er zijn van die artiesten die je al lang dood waande. Des te harder schrik je dan toch wanneer de dood echt komt en je hem of haar dus al heel lang uit het oog had verloren. Dat geldt zeker voor Trini(dad) Lopez die in 1963 met ‘If I Had A Hammer’ zijn grootste hit had, en dat is toch bijna net zo lang geleden als ik oud ben.

Volgens mij hadden wij het singeltje thuis, maar ik zal het nummer pas later hebben opgepikt, en wat ik mij vooral van toen herinner was dat er een enthousiast en klappend publiek was dat Lopez als grote bijval door het optimistische ‘If I Had A Hammer’ joeg.

Het lied was niet van Lopez, maar van ‘folkie’ Pete Seeger die het nummer in 1949 schreef voor de Progressive Party in de VS, een beweging die door de communistenheksenjacht in de jaren ’50 en de algemene Amerikaanse afkeer van alles wat naar links en socialistisch ruikt het onderspit delfde.

Het lied van Seeger heeft een optimistische beat en een tijdloze boodschap: ‘It’s the Hammer of Justice, It’s The Bell of Freedom.’ Misschien was dat lied, die tekst die mij op een zeker pad in het leven zette. Hulde dan aan Seeger en Lopez. Pijnlijk was wel dat net nadat Lopez zijn grote hit had JFK in Dallas werd vermoord. Drie keer raden wie er in de Mexicaanse suburbs van Dallas in 1937 was geboren. Voor een schrijver en een blog zijn dat de heerlijkste toevalligheden waar je een verhaal aan op kunt hangen.

American Psycho

American Psycho. Het schokkende boek van Bret Easton Ellis is president geworden. Donald J. Trump. Fake president. Zijn voormalig defensieminister Mattis verwoordde het gisteren pijnlijk treffend: ‘Donald Trump is de eerste president die ik heb meegemaakt die niet probeert het Amerikaanse volk te verenigen of zelfs maar doet alsof. Integendeel, hij probeert ons uiteen te spelen.’

Voor een photo opp met een bijbel die hij nooit leest liet hij bij zijn eigen achtertuin vreedzame demonstranten beschieten, in elkaar slaan en bestoken met traangas. Deze American Psycho doet alles om herkozen te worden. Hij dreigde zelfs met het leger. Maar dat slaat nu terug in zijn gezicht.

De geesten zijn uit de flessen. Van Minneapolis is het protest sneller dan Trump kan tweeten overgeslagen naar alle 50 al lang niet meer Verenigde Staten en naar Toronto, Parijs en Amsterdam, hoewel het in onze hoofdstad wel erg veel en lang gaat over appende bestuurders in plaats van het racisme dat maar niet uit wil doven.

George Floyd is dood. Minneapolis’ finest zullen wel lang achter de tralies komen. Maar het is op zijn best een noodzakelijke eerste stap op de lange weg die we samen moeten gaan naar gelijkheid, gelijkwaardigheid en gerechtigheid. All are welcome staat er op het kerkbord achter Trump. Hij was ziende blind. Hoe symbolisch.

Moon River

Gejaagd door de wind landde ik op maandagmiddag in bioscoop lab111 voor een film die bijna net zo oud is als ik: Breakfast at Tiffany’s. De titel van de film – en van het gelijknamige boek van Truman Capote – klonk mij als zeer bekend en als muziek in de oren, maar ik had de film toch echt nooit gezien.

De song Moon River klonk mij eigenlijk nog veel bekender, maar ik had het nooit geassocieerd met deze film, eerder met een western waarvan ik vermoedde dat Moon River de titel zou zijn. Het hielp ook niet dat Andy Williams Moon River zo fraai vertolkte, daarom kwam de uitvoering van Katherine Hepburn me veel minder bekend voor, maar ze won er toch maar mooi een Oscar en een Grammy voor.

De film Breakfast at Tiffany’s is – zeer – losjes gebaseerd op de drie jaar eerder verschenen novelle van Capote. Hoe geestig de film bij grote vlagen ook is, het venijn van Capote is flink gezoet, en natuurlijk heeft de film een verplicht happy end in de regen, in het boek liep het allemaal heel anders, net zoals in de film alles anders loopt dan de hoofdpersonen denken. Het lijkt het leven wel.

8.95

De mens heeft altijd gedroomd van vliegen, om los te komen van de aarde, op eigen kracht te ontsnappen – hoe kort ook – aan de zwaartekracht. Er zijn zelfs sporten voor ontwikkeld. De beste hoogspringer overwon nu al bijna dertig jaar geleden 2,45 m. Indrukwekkend. Maar het wordt nog veel bijzonderder als je het horizontaal doet: als verspringer.

Ik zag gisteren op Canvas een docu over de Amerikaanse atleet Mike Powell, regerend wereldkampioen verspringen, en dat is hij al sinds 1991 toen hij het ooit voor ondenkbaar gehouden in 1968 in Mexico-City gevestigde record van zijn landgenoot Bob Beamon van 8.90 m verbeterde tot 8.95 m.

Wie 8.95 m springt, die vliegt. Het begint – als een vliegtuig op de startbaan – met de aanloop, en Powell tikte daar bijna de 40 km/u aan. Dan is er de afzet, het winnen van hoogte en een soort bicyle kick die je katapulteert tot de zwaartekracht wakker schrikt en doorheeft dat je hem wilt belazeren. Je valt hard in het zand, je bent terug op aarde, je vloog, alles klopte, je bent de beste van de wereld, en na 29 jaar nog niemand die je van je troon weet te stoten.

Wie hoorde ik daar lachen?

Na de recente roller coaster ‘Once Upon In Time….in Hollywood,’ blaast nu de controversiële film ‘Joker’ je uit je bioscoopstoel.

‘Joker’ laat de wordingsgeschiedenis zien van de slechterik uit de Batman-strips. Joaquin Phoenix speelt de rol van zijn leven als de mislukte, psychisch verwarde clown met waanideeën die pas aandacht krijgt als hij aan het moorden slaat en revanche neemt op iedereen die hem kleineerde, verwaarloosde, misbruikte en aftuigde.

In schietgraag Amerika hing iedereen in de gordijnen. ‘Joker’ zou aanzetten tot geweld, het zou labiele figuren op ideeën brengen, alsof ze in de VS niet dagelijks tv-schermen vol moordpartijen hebben.

Er valt – bedoeld of onbedoeld, maar in ieder geval niet te hard – ook te lachen, maar dat lachen vergaat je steeds meer als de film naar zijn climax racet.

Een detail: in de soundtrack van ‘Joker’ zit ‘Rock and Roll Part 2’ van Gary Glitter, Brits muzikant en pedofiel die al vele jaren achter celdeuren zit. Boodschap of niet nagedacht? Ik weet het niet. Wat ik wel weet: ‘Joker’ moet je zien, niet voor niets heeft de film in een maand of zo al tien keer het budget terugverdiend.

Wie hoorde ik daar lachen?

Verziekt klimaat

trump

Misschien is Donald Trump wel de verpersoonlijking van The American Dream, de gedachte dat je – als je maar wilt en hard wilt werken – alles kunt worden wat je wilt. Onroerend goed tycoon, tv host, pussy grabber en zelfs president.

Die American Dream is natuurlijk één grote leugen. Je kunt in de VS helemaal niet worden wat je wilt. Het land is een sociaal moeras. De verdeling van de welvaart is om te huilen. De verstrengeling van bedrijfsleven en politiek jaagt het geld naar de rijken en houdt de rest van het land economisch gevangen. The American Dream is een nare droom.

In een rammelend en uitgewoond land werpt Donald Trump zich op als de redder van de Amerikaanse droom. Make America Great Again is de Goebbelsiaanse leuze die het volk in de stembus naar de grootste narcist aller tijden kreeg en dat nu al voelt hoe het enige belang van Donald Trump zijn eigenbelang is. Hij runt de VS als zijn bedrijven: top down, rucksichtslos, onbeschoft en alles in eigen voordeel.

Maar er is hoop. De hoop op impeachment en vervolging van een president die slechts de zakken van zichzelf en zijn soortgenoten vult en het belang van de VS ondergeschikt maakt aan zijn eigen deals en doelen. Misschien zit Trump wel eerder in de gevangenis dan dat de VS zich los kan maken van het Parijse klimaatakkoord.

Eet een appel

turksfruit-foto

Het is Boekenweek. De week van de verboden vruchten. Dat brengt de geest toch onherroepelijk terug naar Jan Wolkers’ Turks Fruit en de verfilming met het legendarische tieten-kont, tieten-kont, tieten-kont-kont-kont. Dat waren nog eens tijden.

Vanochtend leek de intercity naar Amsterdam voortgestuwd te worden door het leutergeratel van twee collega’s die naast het leven, hun collega’s, de moskee en blote billen ook de gezondheid en de dorstlessendheid van de sinaasappel ter sprake brachten.

Het kan geen toeval zijn dat ik in Het Parool net beland was bij een artikel over hoe onze voorouders slim waren geworden van fruit eten. De hersens van fruiteters zijn aanzienlijk groter dan die van bladknagers en diereneters. Dit onderzoek van Amerikaanse biologen is niet omstreden, zoals vrijwel alles wat vandaag de dag uit Amerika komt.

Het verhaal over het slimme fruit haalt de eerdere theorie onderuit dat de omgang met soortgenoten het brein juist zou hebben opgeschaald. Ook die theorie is maar een mening, zoals vrijwel alles wat vandaag de dag uit Amerika komt.

Misschien hadden Adam en Eva al een vermoeden over de positieve invloed van fruit op de hersenen toen zij het gebod van hun schepper in de paradijselijke wind sloegen en aan een appel begonnen. Dat bracht de mensheid grote ellende en een voor altijd verstoorde relatie met het opperwezen.

Van recentere datum is de campagne uit mijn jeugd ‘snoep verstandig, eet een appel.’ Die reclamemakers hadden wel door hoe het zat. Maar of het ook effectief was? Ik zie die arme ouders al op die pubers afkomen met een appel en de toevoeging “daar word je slim van, joh.” Ratio en het puberbrein, het is een taai gevecht.

The One I Love

remDeze dinsdag was een dag van de herinnering. Zo was het een kwart eeuw geleden dat R.E.M. het album Out Of Time uitbracht met het inmiddels legendarische Losing My Religion, een nummer waar ik na 25 jaar in de juiste setting nog steeds vochtige ogen van kan krijgen.

Het lijkt zo lang her, die zomer van 1991 op Griekse eilanden en overal uit speakers dat hypnotiserende en energieke Losing My Religion van vier jongens uit Athens, Georgia. Het leven strekte zich oneindig uit. Mooiere nummers waren er niet gemaakt en zouden niet meer worden opgenomen, zo leek het. Michael Stipe en zijn makkers maakten de ultieme song; catchy, tikje mysterieus, heerlijk om mee te brallen en te lallen, en met een heerlijk getokkelde mandoline. Out Of Time, really.

En nog effe lekker opscheppen: ik had R.E.M. nog in Paradiso gezien voordat het grote succes neersloeg. Het moet 1 oktober 1985 zijn geweest. Stevige gitaarrock, vleugje Byrds, een band op zoek naar een echt eigen geluid. Het succes lag klaar. Om de hoek. The One I Love. En Out Of Time bezorgde hen de megastatus. Wat een schoonheid. Maanden kippenvel.

Veel verder terug in de Amerikaanse geschiedenis ligt de moord op John F. Kennedy in Dallas, Texas, 22 november 1963, exact 53 jaar her. De moord is nooit opgelost. Lee Harvey Oswald had er niets mee te maken. Het Amerikaanse Congres kwam al in 1979 tot de conclusie dat er een complot was, maar de schutters zijn nooit gevonden, zo er al is gezocht.

208 seconden

sully

De vertegenwoordiger van de pilotenvakbond probeert captain Sullenberger uit te leggen wat er in New York aan de hand is na zijn gedwongen landing in de Hudson. “Deze stad kon wel wat goed nieuws gebruiken. Zeker met een vliegtuig.” Captain Chesley ‘Sully’ Sullenberger is een held als hij zijn Airbus met twee door een vlucht wilde ganzen uitgevallen motoren in de Hudson parkeert en all 155 souls on board de ramp overleven.

De vlucht van US Airways 1549 duurde exact 3 minuten en 28 seconden van start op La Guardia tot de controlled landing in de Hudson. Dat is wat kort voor een speelfilm. Veteraan Clint Eastwoord focust naast de crash dan ook vooral op wat er daarna met Sullenberger en first officer Jeff Skiles gebeurt. De helden van de Hudson wordt achter de schermen het vuur na aan de schenen gelegd en Sullenberger ziet in het crisisjaar 2009 zijn toekomst het raam uitvliegen.

Regisseur Eastwood neemt het op voor de piloten die het uiteindelijk natuurlijk veel beter snappen dan de bureaucraten van de National Transportation Safety Board, de NTSB. Sullenberger en Skiles nemen de human factor mee in hun betoog en hun berekeningen en maken duidelijk dat ze geen andere keuze hadden dan de Hudson. Na de zware verhoren en dreigend ontslag en afname van pensioen zijn de twee uiteindelijk nog grotere helden dan ze al waren. 

Tom Hanks is weer fijn in zijn rol van Mr. America, de bijzondere maar toch vooral ook zo gewone en bescheiden man met zijn gevoelens en kwetsbaarheden, de professional die als laatste het zinkende toestel verlaat, zich ontfermt over zijn crew en laat zien dat professionalisme, toewijding en gezonde geest van iedereen in 3 minuten en 28 seconden zomaar een held kunnen maken. “I did my job”, zegt Sully Sullenberger een aantal keren. En juist dat maakt deze bescheiden man bij leven al een legendarische Amerikaan.

102 minuten

102Net iets langer dan een voetbalwedstrijd. 102 Minuten. Dat is de tijd die er zat tussen het eerste vliegtuig dat het World Trade Center in New York werd ingejaagd en het instorten van de tweede toren. Niemand zal deze 9/11 vergeten. De V.S. under attack. Net als Pearl Harbor 60 jaar eerder.

9/11 was het einde van het Amerikaanse gevoel van semi-veiligheid tussen twee oceanen en het begin van de War on Terror waar we nu 15 jaar later nog middenin zitten met alle gruwelijkheden in Irak en Syrië. De wereld is not a safer place geworden, integendeel.

Er is gisteren en in de aanloop naar 9/11 veel geschreven en uitgezonden over toen en hoe New York zich er bovenop vocht en vooral weer heel erg New York werd en bleef. Jay McInerney komt er woensdag over vertellen bij het John Adams Institute en over het derde deel van zijn trilogie over New York van eind jaren ’80 tot rond 2008. Vorige week las ik zijn The Good Life dat gaat over hoe levens en een life style werden geraakt en veranderden door de aanslagen.

Volgens velen in de V.S. is 9/11 net zulke nep als de maanlandingen en zijn de aanslagen in New York en Washington een inside job met vooral Dick Cheney als één van de geestelijk vaders. De aanslagen zouden het excuus zijn om de Amerikaanse samenleving te knevelen, vrijheden te beperken en vooral in het Midden-Oosten vrijelijk aan de slag te kunnen. Het is een verhaal dat Donald Trump zomaar uit zijn mouw zou kunnen schudden…